նախընտրելի դարձնելԻսպանական «Էլ Իմպարսիալ» պարբերականում հրապարակվել է Հայոց ցեղասպանության 100-ամյակին նվիրված «Քրիստոնյաների ժամանակը» հոդվածը, որի հեղինակն է ճանաչված լրագրող Ռիկարդո Ռուիս դե լա Սերնան:
Հոդվածում հեղինակը նշում է, որ 2015 թվականին լրանում է Հայոց ցեղասպանության հարյուրամյակը: 1915-1918 թվականների ընթացքում Օսմանյան կայսրության մոտ 600,000 հայ, իսկ այլ տվյալներով՝ մեկ միլիոն ութ հարյուր հազար, կոտորվեցին այնպիսի քաղաքականության արդյունքում, որի նպատակն էր նրանց բնաջնջելը երկրի երեսից: Այդ քաղաքականությունը միայն նրանց համայնքները ոչնչացնելուն չէր միտված, այն ենթադրում էր նաեւ նրանց ներկայության մասին հիշողության եւ դա ապացուցող պատմության մասունքների ջնջում: Քրիստոնյա հայերը, ինչպես հույները, ենթարկվեցին ձերբակալությունների, զանգվածային սպանությունների, վտարումների եւ անապատներում հոգնատանջ դեգերումների, ինչի նպատակը նրանց կոտորելն էր: Նրանց գնացքներով տանում էին այն վայրեր, որտեղ մահանալու էին: Կանանց, երեխաներին եւ ծերերին վերապահվեց նույն ճակատագիրը, ինչ պատերազմի մասնակցելու տարիքի հասած տղամարդկանց: Սակայն կայսրության վեց հայկական նահագների ոչնչացումը սկսվել էր նախքան 1915 թվականը:
Հեղինակը նաեւ նշում է, որ 1894-1896թթ. համիդյան ջարդերը սարսափ տարածեցին կայսրության քրիստոնյա փոքրամասնության շրջանակում: 1909թ. կոտորածի թատերաբեմ դարձան Ադանան եւ Կիլիկիայի այլ քաղաքաներն ու գյուղերը: Երբ 1915թ. ապրիլի 23-24-ին Կոստանդնուպոլսում 250 հայ մտավորական ձերբակալվեց, համայնքի բնաջնջման ուղին արդեն գծված էր: Հաջորդող օրերին ձերբակալումները հասան 2400-ի:
Հոդվածում շեշտվում է, որ տասնամյակներ շարունակ իրար հաջորդող անպատժելի բռնության դրվագները կերտել էին այն ճանապարհը, որը տանում էր դեպի ցեղասպանություն: Իհարկե, այնտեղ որտեղ հայերը կարողացան դիմադրել, պայքարեցին դեմ առ դեմ: Որոշ վայրերում, ինչպես, օրինակ, Մուսա Լեռում, որն անմահացվել է Ֆրանց Վերֆելի «Մուսա Լեռան քառասուն օրը» վեպում, կարողացան դիմադրել թուրքական հարձակումներին 1915թ. հուլիսից սեպտեմբեր, մինչեւ ֆրանսիական եւ բրիտանական նավերը ունակ եղան փրկելու նրանց: Հարկ է հիշատակել նաեւ մահմեդականներին, նրանցից շատերը արաբներ էին, որոնք չհամագործեցին թուրքերի հետ եւ փորձեցին օգնել քրիստոնյաներին: Նրանք այն բանի ապացույցն էին, որ կարելի էր այլ կերպ գործել: Սակայն, կայսրության հայերի մեծամասնությունը սպանվեց, եւ նրանց մասին հիշողությունը ջնջվեց մեկընդմիշտ: Աշխարհը չի կարող կրկին անգամ քրիստոնյաների ոչնչացման անտարբեր վկա լինել: Ոչ ոք չգնաց պատերազմ` հայերին պաշտպանելու համար: Զգուշավոր լինելով իրենց տարածքի իսլամական բնակչությունից` ո՛չ Բրիտանական, ո՛չ Ֆրանսիական կայսրությունները քայլեր չձեռնարկեցին հայերին փրկելու ուղղությամբ: Այո՛, դա արեցին ռուսները, սակայն անհավասարաչափ արդյուքներով: Նրանց բանակում կռվում էին Ցարի կայսրությունում ապրող հայերը: Վերջիվերջո, Հայաստանի Հանրապետությունը, նախ միայնակ, ապա ինտեգրված ԽՍՀՄ-ում, փրկեց հայերին:
Հեղինակը հոդվածն ավարտում է այս խոսքերով. «Հայոց ցեղասպանության հարյուրամյակը, որը նշվում է ապրիլի 24-ին, մեզ վրա պարտականություն է դնում` հիշելու եւ պատասխանատուն դառնալու առ այն, որ այն երբեք չկրկնվի որեւէ ժողովրդի, որեւէ համայնքի կամ որեւէ կրոնական խմբի հետ: Այդ պատճառով 2015թ. մեր թերթի այս առաջին հոդվածը, պահանջում է արդարություն եւ օգնություն Միջին Արեւելքի քրիստոնյաների համար»:
