Կանանց վրա շեշտադրում անող լայնածավալ սոցիալական արշավները հաճախ ակնկալվող աջակցության փոխարեն հակառակ արդյունք են տալիս։ Նյու Յորքի համալսարանի և Էդինբուրգի համալսարանի հոգեբանները պարզել են, որ նման կոչերը հասարակության մեջ նվազեցնում են կանանց կարողությունների ընկալումը։ Իրենց լայնածավալ հետազոտության արդյունքները գիտնականները ներկայացրել են Journal of Experimental Psychology բժշկագիտական հանդեսում։

Մի շարք փորձերին մասնակցել են ԱՄՆ-ից ավելի քան 1100 երեխա և մեծահասակ։ Նրանց առաջարկվել է կարդալ հորինված պատմություններ գոյություն չունեցող ոլորտներում ձեռքբերումների մասին։ Որոշ նկարագրություններում հաջողությունները վերագրվում էին անունով նշված կոնկրետ անձի, իսկ մյուսներում հստակ շեշտվում էր գենդերային պատկանելությունը, օրինակ՝ «աղջիկը դարձել է չեմպիոն»։ Երբ ձևակերպումներն ուղղակիորեն մատնանշում էին սեռը, հետազոտության մասնակիցները եզրակացնում էին, որ կանայք զգալիորեն ավելի հազվադեպ են զբաղվում այդ գործունեությամբ և ավելի վատ են այն կատարում։

Գենդերի ընդգծումը մարդկանց ենթագիտակցորեն ստիպում էր մտածել, որ կնոջ ներկայությունն այս ոլորտում ինչ-որ անբնական բան է և հատուկ ուշադրություն է պահանջում։ Բացի դրանից, ընթերցողները կորցնում էին անձնական հետաքրքրությունն այդ զբաղմունքի նկատմամբ՝ այն համարելով ոչ բոլորի համար հասանելի։ Հոգեբանները շեշտել են, որ կանանց հաջողությունը գենդերային դիտանկյունից ընդգծելու ինտուիտիվ ցանկությունը միայն ավելացնում է բացասական համատեքստ, որն ի սկզբանե չկար։

Նման հոգեբանական ազդեցությունը մեծահասակների մեջ զգալիորեն ավելի ուժեղ էր արտահայտված, քան երեխաների։ Մասնագետները դա բացատրում են նրանով, որ տարիքի հետ մարդիկ սովորում են ցանկացած ձևակերպման մեջ որոնել թաքնված իմաստներ և կարդալ ենթատեքստը։ Հատկանշական է, որ իրական գենդերային կարծրատիպերի փոխարեն հորինված սոցիալական խմբեր օգտագործելիս այս երևույթը լիովին անհետանում էր։ Սա ապացուցում է, որ ընթերցողների բացասական արձագանքը հիմնված է արմատացած մշակութային համոզմունքների, այլ ոչ թե տեղեկատվության օբյեկտիվ գնահատման վրա։

Սեռային պատկանելության չափազանց մեծ շեշտադրումը, օրինակ՝ գովազդումը, ստեղծում է կանանց բացառիկության կեղծ տպավորություն՝ խանգարելով համարժեք ընկալել նրանց մասնագիտական հաջողությունները։ Իրավիճակից լավագույն ելքը կլինի կանանց իրական ձեռքբերումների պարզ ցուցադրումը՝ առանց հավելյալ սոցիալական պիտակներ պարտադրելու։