2025թ․ հունվար–սեպտեմբերին Հայաստանի արտահանումը կրճատվել է գրեթե կեսով՝ –46․8%։ Սա շարքային «տատանում» չէ․ սա տնտեսական անվտանգության լուրջ հարված է։ Այս մասին Facebook-ի իր էջում գրել է ՊԵԿ նախկին նախագահ, «Միասնության թևեր» շարժման անդամ Դավիթ Անանյանը։

Նա, մասնավորապես, նշել է. «Արտահանման անկման հատվածի խորքերը բացում են երեք պարզ, բայց վտանգավոր ճշմարտություն․

1․ Արտահանման անկման ճնշող մեծ մասը գալիս է «թանկարժեք մետաղներ և քարեր» ապրանքախմբից, այսինքն՝ վերաարտահանվող ոսկուց և հարակից գործարքներից, որոնց ծավալները գրեթե փլուզվել են։

2․ Երբ այդ ազդեցությունը հանում ենք, արտահանման «ճշգրտված» աճը լինում է ընդամենը +1․9%։ Այլ կերպ ասած՝ իրական արտադրական և տեխնոլոգիական արտահանումը կանգ է առել։

3․ Մինչ մենք կորցնում ենք արտահանման պոտենցիալը, ներմուծման կուտակային անկումը՝ –33․4%, վկայում է արտաքին առևտրի համընդհանուր սառեցման մասին․ շուկաները նեղանում են, մաքսային հոսքերը դանդաղում, իսկ տնտեսական շրջանառության պոտենցիալը կրճատվում է։

Սա արդեն միայն տնտեսական հարց չէ։ Երբ երկիրը չի արտահանում, այն չի ամրապնդում իր ինքնիշխանությունը։ Երբ երկիրը ապրում է ներկրման և սպառման հաշվին, այն դառնում է ավելի խոցելի արտաքին ազդեցությունների հանդեպ։

Մենք այսօր կանգնած ենք մի վտանգավոր իրողության առջև։ Մենք ավելի շատ սպառում ենք, քան արտադրում, ավելի շատ ներմուծում ենք, քան արտահանում, իսկ այս մոդելը չի կարող ապահովել ոչ տնտեսական, ոչ քաղաքական անկախություն։

Հարցը պարզ է․ Սա՞ է այն տնտեսական մոդելը, որը պետք է պահի Հայաստանի ապագան։