Նախընտրելի
Ընտրություններին ընդառաջ բազմակարծություն չկար, քննադատական ձայներն անընդհատ ճնշվում էին։ Միավորման և արտահայտվելու ազատության երկարաժամկետ սահմանափակումները ամրապնդվել են օրենսդրության վերջին փոփոխություններով, որոնք չեն համապատասխանում միջազգային ժողովրդավարական չափանիշներին: Այս մասին ասված է փետրվարի 7-ին Ադրբեջանում կայացած նախագահական ընտրությունների վերաբերյալ ԵԱՀԿ-ի եւ ԵԱՀԿ/ԺՀՄԻԳ-ի համատեղ դիտորդական առաքելության նախնական եզրակացության մեջ։
Առաքելությունը նշել է, որ ԵԱՀԿ-ի նախորդ առաջարկությունները՝ երկրի Ընտրական օրենսգրքում փոփոխություններ կատարելու անհրաժեշտության վերաբերյալ չեն ընդունվել։
«Արտահերթ նախագահական ընտրություններն անցան սահմանափակող միջավայրում, և թեև դրանք արդյունավետ պատրաստված էին, սակայն քննադատական ձայներն ու քաղաքական այլընտրանքները հիմնականում բացակայում էին։ Ցավոք, նախորդ առաջարկությունները՝ օրենսդրական դաշտը ժողովրդավարական ընտրությունների միջազգային չափանիշներին համապատասխանեցնելու վերաբերյալ, մնացին անտեսված», - ասաց Արթուր Գերասիմովը, հատուկ համակարգող և ԵԱՀԿ կարճաժամկետ դիտորդների ղեկավարը:
Նրա խոսքով, նախընտրական քարոզարշավը հանրային նշանակալի մասնակցություն չի ունեցել եւ մրցակցային չի եղել։ Քանի որ վեց թեկնածուներ չկարողացան մարտահրավեր նետել գործող նախագահի քաղաքականությանը, ընտրողներն իրական այլընտրանք չտեսան:
Միևնույն ժամանակ, քաղաքացիական հասարակության և ընդդիմության ներկայացուցիչները նշել են, որ երկրում սահմանափակված է խաղաղ հավաքների ազատության իրավունքը, ասել է Գերասիմովը։
ԵԱՀԿ ԽՎ պատվիրակության ղեկավար Դանիելա Դե Ռիդերն, իր հերթին, նշել է թեկնածուների շարքում, և ընդհանրապես, Ադրբեջանի քաղաքական կյանքում կանանց բացակայությունը. «Ընտրությունների օրը դիտորդները նկատել են զգալի թերություններ՝ քվեարկության գաղտնիության հարցում, բազմակի քվեարկության փաստեր, քվեաթերթիկների զանգվածային լցոնումներ և այլն: Սա լուրջ հարցադրումներ է առաջացնում այն մասին, թե արդյոք քվեաթերթիկները հաշվվել են և ազնիվ կերպով»,- ասաց նա։
«Լրատվամիջոցների նկատմամբ խիստ սահմանափակող օրենքները, ինչպես նաև քննադատող լրագրողների վերջին ձերբակալությունները խոչընդոտել են լրատվամիջոցների ազատ գործունեությունը և հանգեցրել համատարած ինքնագրաքննության՝ սահմանափակելով անկախ լրագրության և քննադատական բանավեճի շրջանակը», - ասաց Ռիդերը:
«Երկրի համար այս կարևոր ընտրություններում ոչ մի թեկնածու վստահելի մարտահրավեր չներկայացրեց գործող նախագահին, և որոշ ընդդիմադիր կուսակցություններ ընդհանրապես չմասնակցեցին՝ պատճառաբանելով համապատասխան ժողովրդավարական պայմանների բացակայությունը», - ասաց ԺՀՄԻԳ-ի առաքելության ղեկավար Էոգան Մերֆին:
Առաքելության անդամները հաստատել են ընտրատեղամասերում քվեարկության ընթացքում լուրջ խախտումների առկայությունը, ներառյալ դիտորդների գործողությունների սահմանափակումները և տեղական ՀԿ-ներին մշտադիտարկումից բացառելը: Հարցին, թե առաքելության անդամների վրա Ադրբեջանի իշխանությունների կողմից ճնշումներ եղե՞լ են, Արթուր Գերասիմովը հայտարարեց, որ ճնշումներ չեն եղել։
Իր հերթին, Ռիդերն ընդգծել է, որ լուրջ խախտումներ են արձանագրվել քվեարկության և ձայների հաշվարկի ժամանակ։
Մեկնաբանելով լրագրողների վերջին ձերբակալությունները՝ Ռիդերը նշել է. «Մենք արձանագրում ենք այս խնդիրը և լավ գիտենք, թե ինչ պայմաններում եք դուք աշխատում, ոչ միայն ընտրություններում և դրանից դուրս»:
