նախընտրելի դարձնելԼիբիական ապստամբների կողմից մայրաքաղաք Տրիպոլիի կենտրոնական մասի գրավման պահին հիմնական առեւտրական հարթակներում նավթի համաշխարհային գները րոպեի ճշտությամբ սկսել են նվազել:
Brent Crude Oil մակնիշի նավթի հոկտեմբերի ֆյուչերսների գները Լոնդոնի IСE (InterContinental Exchange Futures) բորսայում, որոնք օրվա սկզբին բարելի դիմաց կազմում էին 107,2 դոլար, ընթացքում նվազել են 2 դոլարով` հասնելով 105,3-ի:
Չիկագոյի բորսայում Light Sweet Crude Oil –ի սեպտեմբերյան ֆյուչերսները եւս նվազել են գրեթե մեկ դոլարով` հասնելով 81 դոլարի: Սակայն օրվա կեսերին Brent-ի գները սկսել են բարձրանալ, իսկ երեկոյան գերազանցել են անկմանը նախորդած ցուցանիշը` հասնելով 108,2 դոլարի: Բարձրանում է նաեւ Light Sweet-ի գինը` հասնելով բարելի դիմաց 83,7 դոլարի:
Նավթային գների հետագիծը պահպանել են նաեւ ամերիկյան արդյունահանող ընկերությունները: Նյու Յորքի ֆոնդային բորսայում (NYSE) Exxon Mobil եւ Chevron-ի բաժնետոմսերը գործարքների մեկնարկի պահին սկսել են իջնել` մինչեւ օրվա կեսերը նվազելով համապատասխանաբար 2,5 եւ 3%-ով: Ավելի ուշ գներն սկսել են մոտ մեկ դոլարով ավելանալ` վերականգնելով կորցրած դիրքերի կեսը: Լոնդոնյան ֆոնդային բորսայում (LSE) BP –ի եւ Shell-ի բաժնետոմսերն առավոտից սկսել են բարձրանալ եւ օրվա կեսերին աճել են համպատասխանաբար 3 եւ 5,5% -ով:
Այնուհետեւ երկու բորսաներում էլ նավթային ընկերությունների գները գրեթե միաժամանակ նվազել են: Ժամանակահատվածով դա համընկել է Լիբիայի ապստամբների անցումային խորհրդի ղեկավար Մուստաֆա Աբդել Ջլալի ` «Ալ Ջազիրայով» հեռարձակվող ասուլիսի հետ:
Կտրուկ բարձրացել են նավթ եւ գազ արդյունահանող իտալական Eni ընկերության արժեթղթերը, որոնք այսօր Միլանի բորսայում (FTSE MIB) 6,3% աճ են արձանագրել: Ինչպես լրագրողներին հայտնել է ընկերության նախագահ Ջուզեպպե Ռեկին, Լիբիայում իրավիճակի կայունացումը նորից բացում է ընկերության ընդհանուր արտադրանքի 13%-ի շուկան, փոխանցում է Dow Jones-ը: Նշենք, որ վերլուծական Evaluate Energy գործակալության գնահատականներով` 2009թ-ին Eni-ին Լիբիայի խոշոր նավթ արտադրողներց էր` օրական 110 հազար բարել ծավալով:
Իրավիճակի կայունացումից հետո Eni-ն, ամենայն հավանականությամբ, ժամանակ չի կորցնի, ինչի մասին կարելի է դատել Եգիպտոսի օրինակով, երբ իրավիճակի հանդարտեցումից մեկ ամիս անց իտալացիները ձեռնամուխ եղան արեւելայան Եգիպտոսում գազի որոնմանը` 2011 – 2012թթ. համար մոտ 3 մլրդ դոլար ներդրումային ծրագրով:
Բարձրացել են նաեւ Լիբիայում նավթի արդյունահանմամբ զբաղվող մյուս խոշոր մասնակիցների` ֆրանսիական Total-ի եւ իսպանական Repsol-ի արժեթղթերը` փարիզյան (Euronext Paris) եւ մադրիդյան (Bolsa de Madrid) բորսաներում համապատասխանաբար 2,25% եւ 2,78%-ով:
Միաժամանակ մի շարք վերլուծաբաններ նշում են, որ Լիբիայից նավթի առաքումները կարող են վերականգնվել ոչ շուտ, քան մեկ տարուց: Լիբիայում նավթի արտահանումը վերականգնելու ցանկացած փորձ շոշափելի արդյունք կարող է տալ միայն 2012թ-ին, նշում է Oil Price Information Service-ի վերլուծաբան Թոմ Կլոզան, հաղորդում է CNNMoney-ը: «Նույնիսկ Brent Crude-ի գների նվազման պարագայում պետք չէ ակնակալել, որ տեսանելի ապագայում նավթի հոսքերը կլցնեն շուկան»,-կարծում է բորսային թրեյդեր Դեն Դիքերը:
Պատրաստեց Արամ Գարեգինյանը
