Ինչու՞ Քյոլնի տաճարը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ չի ավերվել: 1942-ից 1945 թվականներին Քյոլնը ենթարկվել է ավելի քան 260 օդային հարվածների, ինչի հետևանքով ավերվել կամ վնասվել են բոլոր շենքերի մոտ 95 տոկոսը: Պատմական կենտրոնը վերածվել է ավերակների։ Հին քաղաքի ածխացած ավերակների մեջ միայն այս մեկ տաճարն էր կանգուն մնացել, գրում է DW-ն։

Պատերազմից հետո լայնորեն տարածվեց մի լեգենդ, ըստ որի՝ Քյոլնի ամենաբարձր եկեղեցին իբր չեն ռմբակոծել, քանի որ տաճարի 157 մետրանոց աշտարակները պետք է ուղեցույց ծառայեին բրիտանացի օդաչուների համար, սակայն դա չի համապատասխանում իրականությանը: Իրականությանը չի համապատասխանում նաև այն ենթադրությունը, որ տաճարը չի ընդգրկվել թիրախների ցանկում՝ որպես ճարտարապետական նշանավոր հուշարձան և կրոնական խորհրդանիշ։

Ընդհանուր առմամբ, մոտ յոթանասուն օդային ռումբեր հարվածել են Քյոլնի տաճարին, որոնցից գրեթե մեկ տասնյակը՝ ծանր: Որոշները պայթել են դրսից, որոշները՝ ներսից։ Այս ռումբերն արագ մարել են։ Ծանր ռումբերը խոցել են մետաղյա տանիքը և գոթական քարե պահարանները։ Տանիքը չի այրվել, սակայն քսաներկու քարե պահարաններից ինն ամբողջությամբ փլուզվել է, վեցը՝ զգալի վնաս ստացել։

Ապահովիչներն այնպես էին դրված, որ ծանր ռումբերը պայթեն շենքերի ներսում ու ընկնեն նկուղները։ Մայր տաճարում նկուղներ չեն եղել։ Փոքր դամբարանը, որտեղ այժմ զբոսաշրջիկները կարող են իջնել, կառուցվել է միայն 1960-ականների վերջին՝ որպես նոր դամբարան Քյոլնի արքեպիսկոպոսների համար: Շենքի ներսում ռումբերը պայթել են քարե հատակին բախվելուց հետո։ Բեկորները հարվածել են սյուներին ու պատերին։

Ճարտարապետության առանձնահատկություններն օգնեցին տաճարին գոյատևել, մասնավորապես՝ մեծ բարձր պատուհանների առկայությունը, որոնց միջով անցնում էին հարվածների ալիքները: 

Քյոլնի տաճարից թանկարժեք իրերի, զոհասեղանների, մասունքների և սրբազան արվեստի գործերի տարհանմանը պատրաստվել են դեռևս 1936 թվականին: Կողային նավերի և մատուռների ստորին վիտրաժները հանվել և տարվել են, սակայն տանիքի տակ բարձր գտնվող կենտրոնական և լայնակի վիտրաժները մնացել են տաճարում։ Արդեն առաջին արշավանքներից հետո նրանք դուրս թռան ՝ կոտրելով միլիոնավոր բեկորներ:

Պատերազմից հետո այս վիտրաժները փոխարինվեցին կրկնվող, պարզ նախշերով պատուհաններով։ Ընդմիշտ կորած վիտրաժների թվում էր լայնակի նավակի հարավային վիտրաժը, որը 1863 թվականին տաճարին էր նվիրաբերվել Պրուսիայի թագավորական տան կողմից։ Այն պատրաստվել էր Բեռլինի գործարանում, որի արխիվն այրվել է պատերազմի ժամանակ. այն պարունակում էր էսքիզներ և այլ փաստաթղթեր: Քյոլնում հայտնաբերված միակ լուսանկարից ոչինչ չհաջողվեց վերականգնել։

Մինչև 1990-ականների կեսերը Քյոլնի այցելուները կարող էին տեսնել, այսպես կոչված, տաճարային կնիքը Հյուսիսային աշտարակի ստորին մասում, որը 1943-1944 թվականների պատերազմի ժամանակ կառուցվել էր քսան հազար աղյուսից: Շենքի այս հատվածը խիստ վնասվել է արշավանքներից մեկի ժամանակ և կարիք ուներ շտապ վերանորոգման։

Ավելի ուշ նրանք նույնիսկ ցանկացան ընդմիշտ թողնել աղյուսի կնիքը՝ որպես պատերազմի հիշեցում, սակայն 1995-2005 թվականներին ճակատը վերականգնվեց՝ ըստ պատմական գծագրերի և էսքիզների։ Վերաստեղծված երեսպատումը բաղկացած է գրեթե 825 քարե բեկորներից՝ զարդարված ֆիգուրներով և զարդանախշերով։ Քյոլնում այս նախագծի ծախսերը համեմատվում են փոքր եկեղեցու կառուցման հետ։