Ռուսաստանի կողմից գերեվարված գրեթե բոլոր ուկրաինացի զինվորները ենթարկվել են խոշտանգումների, հոլանդական NOS հեռուստաալիքին տված հարցազրույցում հայտարարել է Ուկրաինայում ՄԱԿ-ի մարդու իրավունքների մոնիթորինգի առաքելության ղեկավար Դանիել Բելը։ Ըստ նրա՝ Ուկրաինայի զինված ուժերի գերեվարված զինծառայողների 95%-ը ենթարկվել է անմարդկային վերաբերմունքի, իսկ բռնությունները սկսվում են առաջին հարցաքննությունից, գրում է The Moscow Times-ը։

«Նրանց ծեծում են մետաղյա ձողերով և մահակներով, խոշտանգում են էլեկտրաշոկով և մերկացնում: Սա ամենավատ բանն է, որ ես տեսել եմ իմ 20 տարվա կարիերայի ընթացքում՝ այցելելով բանտարկյալներին ՄԱԿ-ի անունից: Խոշտանգումները լայն տարածում ունեն և կառուցվածքային բնույթ ունեն»,- ասել է Բելը՝ հիշեցնելով, որ նման գործողությունները ռազմական հանցագործություն են։

ՄԱԿ-ի ներկայացուցիչը հավելել է, որ իրեն արգելված է Ռուսաստանում տեսակցել ուկրաինացի ռազմագերիներին, ուստի տեղեկություն է ստանում նրանց վերադարձից հետո։ Բելը նշել է, որ Ուկրաինայում նման խնդիր չկա։ Մասնավորապես, այնտեղ նա ազատորեն այցելում է ռուսաստանցի ռազմագերիներին և նրանց կալանավայրերը գնահատելու հնարավորություն ունի։ Ըստ նրա՝ Ուկրաինայում, կալանավորման պայմանները հատկապես վերջին մեկուկես տարում լիովին համապատասխանում են միջազգային մարդասիրական իրավունքին:

Այս տվյալներին արձագանքել է Ուկրաինայի նախագահի աշխատակազմի ղեկավար Անդրեյ Էրմակը։ Նա նշել է, որ խոշտանգումները ռազմական հանցագործություն են և կոչ արեց միջազգային հանրությանը դատապարտել Ռուսաստանի գործողությունները, վճռական քայլեր ձեռնարկել դրանք դադարեցնելու և մեղավորներին պատասխանատվության ենթարկելու համար:

Հուլիսի վերջին ռուսական գերության մեջ մահացել է Ազովի գնդի 55-ամյա զինծառայող Ալեքսանդր Իշչենկոն։ Դատաբժշկական փորձաքննության արդյունքները ցույց են տվել, որ մահը վրա է հասել կողոսկրերի բազմաթիվ կոտրվածքներից և կրծքավանդակի փակ բութ վնասվածքից՝ «բութ առարկայի հետ շփումից»։ ZMINA Մարդու իրավունքների կենտրոնի աղբյուրների տվյալներով՝ Իշչենկոն գերության մեջ լինելու ընթացքում դաժան ու կանոնավոր ծեծի պատճառով մի քանի անգամ փորձել է ինքնասպան լինել։

Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի մարդու իրավունքների հանձնակատար Դմիտրի Լյուբինեցը դիմել է իր ռուսաստանցի գործընկեր Տատյանա Մոսկալկովային՝ տեղեկացնելով Իշչենկոյի մահվան հանգամանքների և պատճառների մասին, ինչպես նաև խնդրել է Կարմիր խաչի միջազգային կոմիտեին և ՄԱԿ-ին արձանագրել մահվան փաստը:

ՄԱԿ-ի մարդու իրավունքների մոնիտորինգի առաքելությունը փաստագրել է Ուկրաինայի զինված ուժերի առնվազն 32 գերեվարված զինծառայողների մահապատիժները 2023 թվականի դեկտեմբերից մինչև 2024 թվականի փետրվարը, երբ ռուսական զորքերը ակտիվորեն գրոհեցին Ավդեևկա:

Ուկրաինայի գլխավոր դատախազությունը պնդում էր, որ պատերազմի սկզբից ի վեր Ռուսաստանը մահապատժի է ենթարկել ավելի քան 110 ուկրաինացիների, ովքեր հանձնվել են և շարունակում են սպանել զենքերը վայր դրածներին։

Ըստ նախագահ Վլադիմիր Պուտինի, հունիսի սկզբին Ռուսաստանում կար գրեթե 6460 ռազմագերի, իսկ Ուկրաինայում՝ 1348, դրանից հետո երկրները երկու անգամ փոխանակել են գերի ընկած զինվորներին՝ կիրառելով «90-ը՝ 90-ի դիմաց» և «95-ը՝ 95-ի դիմաց» սկզբունքը:

Մարտին Ուկրաինան հրապարակեց 2000 ռուս գերիների անունների ցանկը։ Կիևի տվյալներով՝ հունվարի վերջին ռուսական գերության մեջ էր պահվում առնվազն 8000 ուկրաինացի, նրանց թվում՝ ավելի քան 1600 խաղաղ բնակիչ։