Իրանը հաճախ ընկալվում է որպես Մերձավոր Արևելքի հիմնական գերտերություններից մեկը, սակայն ինչպե՞ս է երկիրն իրականում համեմատվում իր հարևանների հետ: Բնակչության, էներգետիկ ռեսուրսների և զինված ուժերի քանակի առումով երկիրը տարածաշրջանի խոշորագույն խաղացողներից մեկն է, սակայն մեկ շնչի հաշվով եկամտի և ռազմական ծախսերի առումով զգալիորեն հետ է մնում ավելի հարուստ պետություններից, դրա մասին են վկայում Visual Capitalist-ի տվյալները։

Ժողովրդագրություն և տնտեսություն

Իրանն առանձնանում է իր բնակչությամբ՝ մոտավորապես 93,2 միլիոն մարդ, ինչը զգալիորեն ավելի մեծ է, քան իր հարևանների մեծ մասը: Սակայն հարստության առումով իրավիճակը տարբեր է. մեկ շնչի հաշվով համախառն ներքին արդյունքը (ՀՆԱ) մնում է տարածաշրջանում ամենացածրերից մեկը։

Երկրի ընդհանուր տնտեսության ծավալը կազմում է մոտավորապես 356 միլիարդ դոլար, սակայն այն դեռևս հետ է մնում տարածաշրջանային առաջատարներից, մասնավորապես՝ Սաուդյան Արաբիայից և Իսրայելից, հաղորդում է Naked Science-ը: Դա ընդգծում է նրա տնտեսության չափի և բնակչության բարեկեցության մակարդակի միջև եղած տարբերությունը։

Մեկ շնչի հաշվով ՀՆԱ-ն կազմում է ավելի քան 4000 դոլար, մեկ շնչի հաշվով արտադրողականությունը զգալիորեն ցածր է, քան Կատարի և Իսրայելի նման փոքր, սակայն ավելի հարուստ երկրներում։

Ընդհանուր առմամբ, դա արտացոլում է տարածաշրջանի համար բնորոշ օրինաչափությունը.

Պարսից ծոցի փոքր պետություններն մեկ շնչի հաշվով ավելի բարձր եկամուտներ ունեն;

Իրանի և Իրաքի նման խոշոր երկրները ավելի համեստ ցուցանիշներ են ցուցաբերում։

Էներգետիկա

Իրանը աշխարհի առաջատար նավթարտադրողների և պաշարների շարքում է, զիջելով միայն Սաուդյան Արաբիային։ Նրա նավթի պաշարները գնահատվում են մոտավորապես 208,6 միլիարդ բարել, օրական մոտավորապես 4,6 միլիոն բարել նավթի արտադրությամբ։

Չնայած դրան, միջազգային պատժամիջոցները զգալիորեն սահմանափակում են արտահանումը և ներդրումները՝ խոչընդոտելով արտադրության աճը՝ Սաուդյան Արաբիայի և Արաբական Միացյալ Էմիրությունների նման երկրների համեմատ։ Իրանի նավթի արտահանման զգալի մասը գնում է Չինաստան։

Ռազմական հզորություն

Իրանն ունի տարածաշրջանում խոշորագույն զինված ուժերը՝ մոտավորապես 610 հազար անձնակազմ, ինչը կրկնակի ավելի է, քան Սաուդյան Արաբիայի բանակի չափը։

Միաժամանակ, երկրի ռազմական բյուջեն տարեկան կազմում է ընդամենը մոտավորապես 7,9 միլիարդ դոլար, ինչը զգալիորեն պակաս է Սաուդյան Արաբիայի և Իսրայելի բյուջեից։

Թեև Իսրայելը հաճախ դիտվում է որպես տեխնոլոգիապես ավելի զարգացած ռազմական տերություն, Իրանի չափերն ու ազդեցությունը տարածաշրջանում շարունակում են մնալ ուժերի հավասարակշռության կարևոր գործոններ։