նախընտրելի դարձնել
ԱՄՆ փոխնախագահ Ջեյ Դի Վենսը ուրբաթ այսօրվա դրությամբ ամենաաղմկալի փաստարկներն է ներկայացրել հօգուտ Գրենլանդիայի կողմից ամերիկյան վերահսկողության կիսաինքնավար կղզի իր հակասական այցի ժամանակ, որին ընդդիմացել են նրա բնակիչները, իսկ նրա ղեկավարներն այն անվանել են անցանկալի, տեղեկացրել է CNN-ը։
«Մենք ցանկանում ենք լավ հարաբերություններ պահպանել բոլորի հետ,- ասել է Վենսը Բեւեռային շրջանում ամերիկյան ռազմակայան այցելության ժամանակ։- Բայց լավ հարաբերությունների մաս է հանդիսանում ուժի ցուցադրումը, երբ դա անհրաժեշտ է»։
Վենսը, որը միայն վերջին մի քանի օրվա ընթացքում որոշեց ուղեւորություն կատարել, ասել է, որ Դանիան արհամարհել է իր տարածքը, եւ որ Ամերիկան այլեւս չի կարող անտեսել կղզու վերաբերյալ Ռուսաստանի եւ Չինաստանի ենթադրյալ ծրագրերը:
«Դանիային ուղղված մեր ուղերձը շատ պարզ է: Դուք այնքան էլ լավ չեք աշխատել Գրենլանդիայի ժողովրդի հետ»,- ասել է Վենսը:
Նա քանիցս հայտնել է, որ կղզին խոցելի է եւ որ Միացյալ Նահանգները «այլ ելք չունի»՝ այնտեղ իր ներկայությունն ավելացնելուց բացի։
«Ավելի լավ կլիներ Գրենլանդիան գտնվեր Միացյալ Նահանգների անվտանգության պաշտպանության տակ, քան եթե դուք լինեք Դանիայի անվտանգության պաշտպանության ներքո»,- ասել է նա՝ հայտնելով, որ «ԱՄՆ քաղաքականությունն այն է, որ կղզու դանիական ղեկավարության մեջ փոփոխություն մտցվի»։
Դանիան իր հերթին շաբաթ օրը հայտնել է, որ իրեն դուր չի եկել ԱՄՆ փոխնախագահ Ջեյ Դի Վենսի արտահայտությունների տոնն այն մասին, որ Կոպենհագենը բավականաչափ բան չի արել Գրենլանդիայի համար ռեսուրսներով հարուստ դանիական այն տարածք այցելության ժամանակ, որի մասին երազել է ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը, տեղեկացրել է AFP-ն։
«Մենք բաց ենք քննադատության համար, բայց թույլ տվեք ինձ մինչեւ վերջ անկեղծ լինել, մեզ դուր չի գալիս այն տոնը, որով դա ասվել է,- ասել է արտաքին գործերի նախարար Լարս Լոքե Ռասմուսենը երկուշաբթի։- Դա այն չէ, ինչպես դուք խոսում եք ձեր մերձավորների հետ, եւ ես նախկինի պես Դանիան եւ Միացյալ Նահանգները համարում եմ մերձավոր դաշնակիցներ»։
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը պնդում է, որ Արկտիկայի հսկայական կղզին անհրաժեշտ է ԱՄՆ-ին՝ ազգային եւ միջազգային անվտանգությունն ապահովելու համար, եւ չի բացառում ուժի կիրառման հնարավորությունը՝ այն պաշտպանելու համար։
Պիտուֆիկի բազան Վաշինգտոնի հակահրթիռային պաշտպանության ենթակառուցվածքի կարեւոր մասն է, քանի որ նրա գտնվելու վայրը Արկտիկայում ապահովում է Ռուսաստանից ԱՄՆ արձակվող հրթիռների ամենակարճ ճանապարհը: Մինչեւ 2023թ. որպես Տուլեի ավիաբազա հայտնի բազան ծառայել է որպես նախազգուշական կետ Սառը պատերազմի ժամանակ Խորհրդային Միության կողմից հնարավոր հարձակումների դեմ: Այն նաեւ ռազմավարական տեղ է օդային եւ սուզանավերի հսկողության համար: Հունվարին Կոպենհագենը հայտարարել էր, որ մոտ 2 մլրդ դոլար կծախսի Արկտիկայում եւ Հյուսիսային Ատլանտյան օվկիանոսում իր ներկայությունն ուժեղացնելու համար՝ գնելով մասնագիտացված նավեր եւ դիտարկման սարքավորումներ:
Գրենլանդիայում ապրում է 57 000 մարդ, որոնց մեծ մասը՝ ինուիտներ։ Կարծիք կա, որ այստեղ կան օգտակար հանածոների եւ նավթի հսկայական չօգտագործված պաշարներ, թեեւ նավթի եւ ուրանի արդյունահանումն արգելված է։ Թրամփի ցանկությունը՝ զավթել այս տարածքը, գրենլանդացիները, նրանց քաղաքական գործիչները եւ դանիացի պաշտոնյաները կտրականապես մերժել են։
