Մոտ 390 միլիոն տարի առաջ խոր օվկիանոսում տեղի ունեցավ թթվածնի մակարդակի աննախադեպ աճ, որը թույլ տվեց ծովային արարածներին թափանցել նախկինում անհասանելի խորություններ։

Այս կարևոր իրադարձությունը, ըստ ուսումնասիրության, պայմանավորված էր հին անտառների տարածմամբ, որոնք ծառերի աշխարհի նախորդներն էին, որոնց արմատները և աճող բիոմը նպաստեցին համաշխարհային օվկիանոսների հագեցմանը կենսական գազով։

Ուսումնասիրության արդյունքները հրապարակվել են «Գիտությունների ազգային ակադեմիայի աշխատություններ» ամսագրում։

Այս ստորջրյա օզոնի ալիքը համընկավ ծնոտային ձկների՝ այսօր մոլորակի վրա ապրող ողնաշարավորների մեծամասնության նախնիների արագ դիվերսիֆիկացիայի հետ։ Նոր իզոտոպային տվյալները հաստատում են, որ թթվածինը իսկապես այս էվոլյուցիոն թռիչքի բանալին էր, ինչը կարող է բացատրել, թե ինչու են ձկները ձեռք բերել ծնոտներ և սկսել իրենց տիրապետությունը ստորջրյա թագավորությունում պատմության այդ հատուկ ժամանակահատվածում։

Գիտնականները ուսումնասիրել են աշխարհի տարբեր մասերում օվկիանոսային դարակներում առաջացած նստվածքային ապարները և վերլուծել են սելենի իզոտոպների բաշխումը, մի տարր, որի ձևերի հարաբերակցությունը փոխվում է շրջակա միջավայրում թթվածնի տարբեր մակարդակների հետ։

Արդյունքները ցույց են տալիս, որ հին աշխարհի խորքերը ենթարկվել են թթվածնացման երկու նշանակալի փուլի. առաջինը տեղի է ունեցել Քեմբրիական ժամանակաշրջանում (մոտ 540 միլիոն տարի առաջ), երկրորդը՝ մոտ 393-382 միլիոն տարի առաջ և պահպանվել է մինչ օրս։