Հասկանալի է, որ Թուրքիան ավելի հեղինակավոր հակառակորդ է, բայց, այնուամենայնիվ, ավելի շատ հայկական կողմին հակազդում էին ադրբեջանական ուժերը, եւ անհնար է Ադրբեջանը համարել բացառապես որպես Թուրքիայի եւ Էրդողանի խամաճիկ: Այս մասին Երեւանում կայացած քննարկման ժամանակ ասաց ՄԳԻՄՕ միջազգային հետազոտությունների ինստիտուտի առաջատար գիտաշխատող Սերգեյ Մարկեդոնովը:
«Անհնար է պարզեցնել այս իրավիճակը, ինչպես նաեւ Ռուսաստանի դիրքորոշումը, որը փորձում էին համեմատել ղրիմյան արձագանքի , Աբխազիայի եւ Հարավային Օսիայի իրավիճակի արձագանքի հետ: Ռուսաստանը տարբեր մոտեցումներ ունի հետխորհրդային տարածքի տարբեր երկրների նկատմամբ: Եթե 2006 թվականին Վրաստանը կորած էր համարվում, ապա Ադրբեջանը կորած չէր համարվում: Սա հաշվի առնելով՝ Մոսկվայի պահվածքն այլ էր: Կրկին, այս պահվածքը անակնկալ չէր:
«Լավրովի ծրագիրը» քննարկվում էր առնվազն երկու-երեք տարի: Մոտավորապես պարզ էր, թե ինչ կոնֆիգուրացիայի էին պատրաստ, ինչ էին պաշտպանելու, ինչ չէին պաշտպանելու»,-ասաց նա: Փորձագետը հավելեց, որ ոչ միայն Հայաստանն է բախվել տարածքային խնդիրների հետ: «Ե՛վ Վրաստանը բախվեց (Աբխազիայի եւ Հարավային Օսիայի հարցերը), ե՛ւ Ադրբեջանը, ե՛ւ Մոլդովան (Մերձդնեստրի հարցը), ե՛ւ Ռուսաստանը (Չեչնիայի հարցը): Բայց իրավիճակները մի փոքր այլ են. ադրբեջանական, մոլդովական եւ ռուսական հասարակությունը դա դիտում էին որպես ներքին վիճաբանության մաս։ Այստեղ մի փոքր այլ իրավիճակ է: Հայաստանի համար սա արտաքին խնդիր է, որը հայ հասարակությանը մղեց մոբիլիզացիայի եւ ընդլայնման: Ո՛չ Վրաստանը, ո՛չ Ռուսաստանը չեն բարձրացրել տարածքային ընդլայնման, պահպանման հարցը։ Ավելին, ոչ միայն այս տարածքը պահպանելու հարցը, այլեւ որոշակի մոդելի ձեւավորումը, որի միջոցով կարելի է ստուգել: Հենց սա է, որ Հայաստանին շատ տարբեր է դարձնում: Ես խոսեցի Ռուսաստանից Հայաստանի չափազանց կախվածության մասին: Այս առումով Հայաստանը հերթական անգամ եզակի էր: Ինչ վերաբերում է աշխարհաքաղաքական բաղադրիչին, իհարկե, այն կա, բայց չափազանցված է»,- եզրափակեց Մարկեդոնովը:




























