նախընտրելի դարձնել
Ուսումնասիրելով հին ԴՆԹ-ները՝ գիտնականներն այս տարի բացահայտել են անցյալի 6 գաղտնիք՝ կապված կարեւոր պատմական իրադարձությունների եւ անձնավորությունների հետ։ Հետազոտողները մանրամասներ են իմացել Վեզուվի զոհերի ընտանեկան կապերի, Բեթհովենի առողջական վիճակի եւ անգամ Ջեյմսթաունի առաջին նահանգապետի սկանդալների մասին։
Այս տարի հետազոտողները զգալի առաջընթաց են գրանցել պատմական գործիչների պատմությունները բացահայտելու գործում՝ թարմ պատկերացումներ տալով նրանց կյանքի եւ ժամանակի մասին: Հին ԴՆԹ-ների ուսումնասիրությունից մինչեւ կմախքի մնացորդների վերլուծություն՝ այս հայտնագործությունները լույս են սփռել հնագույն առեղծվածների վրա եւ առաջացրել նոր հարցեր, գրել է The Mercury News-ը:
Օրինակ՝ Պոմպեյից ԴՆԹ-ների հետազոտությունը հնարավորություն է տվել վերիմաստավորել մ.թ. 79թ. Վեզուվի ժայթքման զոհերի մասին պատմությունը, հայտնել է «Ֆոկուսը»։ Կմախքի մնացորդների գենետիկական վերլուծությունը ցույց է տվել, որ մարդիկ, որոնք ժամանակին կարծում էին, թե մայր եւ որդի են, իրականում ազգականներ չեն: Սակայն բացահայտումները ցույց են տալիս, որ չափահաս տղամարդը երեխային մխիթարել է իր կյանքի վերջին րոպեներին՝ հակասելով նախկին ենթադրություններին:
Նման մոտեցումը լույս է սփռել «Վիտրուպ մարդու» կյանքի վրա՝ քարե դարի միգրանտ, որի մնացորդները հայտնաբերվել են դանիական ճահճում 1915թ.: Ժամանակակից մեթոդները հնարավորություն են տվել հետեւել նրա ուղուն՝ ծովափնյա որսորդ-հավաքող ապրելակերպից մինչեւ հարավային Սկանդինավիայում հողագործության անցնելը, ինչպես նաեւ գտել են բռնի մահվան ապացույցներ: Հետազոտողները կարծում են, որ նա կարող էր զոհաբերվել կամ մահանալ առեղծվածային հանգամանքներում:
Մեկ այլ տեղում ամրոցում հայտնաբերված ոսկորները, որոնք կապված են 800-ամյա սկանդինավյան սագայի հետ, հաստատել են միջնադարյան սարսափելի պատերազմի մասին: ԴՆԹ-ի եւ իզոտոպների անալիզը ցույց է տվել, որ «Ջրհորի մարդը», որի մնացորդները հայտնաբերվել են Նորվեգիայում, եղել է ոչ թե տեղի բնակիչ, այլ օտարերկրյա մարդ, հավանաբար ներխուժել է բանակի հետ: Այս հայտնագործությունը համապատասխանում է մարդկային մարմինների օգտագործման պատմական ապացույցներին ջրի պաշարները թունավորելու համար:
Լյուդվիգ վան Բեթհովենի առողջության վերաբերյալ հետազոտությունը պատկերացում է տվել նրա կյանքի եւ ժառանգության մասին: Մազերի վերլուծությունը ցույց է տվել կապարի, մկնդեղի եւ սնդիկի բարձր մակարդակ, որը հավանաբար կապված է նրա սննդակարգի եւ շրջակա միջավայրի հետ, ինչը կարող է ազդել նրա կյանքի եւ աշխատանքի վրա: Այս բացահայտումները շարունակում են լրացնել Բեթհովենի երաժշտության եւ նրա անձնական փորձի միջեւ եղած բացը:
Գենետիկական հետազոտությունները լուծել են նաեւ այնպիսի պատմական դեմքերի հետ կապված հարցեր, ինչպիսին է Կասպար Հաուզերը, որը, ըստ լուրերի, ժամանակին եղել է Բադենի թագաժառանգը: Միտոխոնդրիալ ԴՆԹ-ի վերջին վերլուծությունը հերքել է այս պնդումը՝ նրա ինքնությունը առեղծված թողնելով:
ԴՆԹ տեխնոլոգիայի առաջընթացը լույս է սփռել նաեւ Ջորջ Վաշինգտոնի ընտանիքի հետ կապված անհայտ գերեզմանների վրա եւ բացահայտել է Ջեյմսթաունի առաջին նահանգապետ Թոմաս Ուեսթի ընտանիքում արտամուսնական կապերի հետ կապված սկանդալը:
Նույնիսկ հարյուրամյա վաղեմության գիտական դիտարկումներն են արդիականություն են ստացել: 17-րդ դարի սկզբի Կեպլերի արեգակնային բծերի էսքիզները նոր տվյալներ են ապահովել արեգակնային ցիկլերի վերաբերյալ, իսկ Տիխո Բրագեի ալքիմիական լաբորատորիայի արտեֆակտների քիմիական վերլուծությունը բացահայտել է այնպիսի տարրեր, ինչպիսին է վոլֆրամը՝ ակնարկելով հնարավոր չնախատեսված հայտնագործությունների մասին:
Այս հետազոտությունները ցույց են տալիս գիտական առաջընթացի խոր ազդեցությունը պատմության ըմբռնման վրա՝ առաջարկելով գաղափարներ, որոնք շարունակում են ոգեշնչել:
