Ի՞նչ է կատարվում մարդու ուղեղում հոկեյի խաղ դիտելիս: Կա՞ն տարբերություններ այն բանում, թե ինչպես են խաղի կրքոտ երկրպագուները և սովորական, պակաս եռանդուն հանդիսատեսը արձագանքում մարզական ներկայացման տարբեր պահերին: Գիտնականների միջազգային խմբի կողմից վերջերս անցկացված ոչ ինվազիվ ուղեղի պատկերման մեթոդով փորձը օգնել է պատասխանել այս հարցերին:

Naked Science-ը հաղորդում է, որ սա առաջին դեպքը չէ, երբ սպորտային երկրպագուները դառնում են գիտական ​​հետազոտությունների առարկա: Օրինակ՝ ավելի վաղ ԱՄՆ-ի և Բրազիլիայի մասնագետները պարզել են, որ ֆուտբոլի երկրպագուների սրտերը խաղի մեկնարկից առաջ ավելի արագ են բաբախում, քան դրա ընթացքում, և բացատրել են, թե ինչու: Մեկ այլ ուսումնասիրության մեջ կանադացի սրտաբանները պարզել են, որ խաղեր դիտող հոկեյի երկրպագուների սրտի բաբախյունը համեմատելի է ինտենսիվ մարզումների ժամանակ զարկերակի հետ:

Scientific Reports ամսագրում վերջերս հրապարակված հոդվածը նվիրված է հոկեյի խաղերի երկրպագուներին: Այնտեղ Մեծ Բրիտանիայի, Կանադայի և Չինաստանի գիտնականները ներկայացրել են մարդու ուղեղի աշխատանքի վերաբերյալ իրենց դիտարկումների արդյունքները՝ հոկեյի մրցաշարերի ձայնագրությունները դիտելիս: Ֆունկցիոնալ մոտ-ինֆրակարմիր սպեկտրոսկոպիա (fNIRS) կոչվող ոչ ինվազիվ ուղեղի պատկերման տեխնիկան օգտագործվել է եռանդուն երկրպագուների և պատահական հանդիսատեսների նյարդային ակտիվությունը համեմատելու համար: Այն հետևում է ուղեղի ակտիվությանը՝ չափելով կեղևում արյան մեջ թթվածնի մակարդակի փոփոխությունները։

Կանադայի Հարավային Օնտարիոյի խոշոր համալսարանի 343 ուսանողներից քսան մարդ հավաքագրվել է փորձին մասնակցելու համար: Մասնագիտական ​​հարցաթերթիկ է օգտագործվել մասնակիցների հոկեյի խաղերի նկատմամբ կրքի մակարդակը և դրանք դիտելու հետաքրքրությունը գնահատելու համար: Արդյունքում, 11 մարդ նույնականացվել է որպես հոկեյի մեջ ներգրավված, իսկ ինը՝ որպես ներգրավվածության ցածր մակարդակ ունեցող։

Այնուհետև երկու խմբերին նոութբուքով ցուցադրվել են հատվածներ բրիտանական էլիտար հոկեյի լիգայի պրոֆեսիոնալ ակումբների՝ «Նոթինգհեմ Փանթերսի» և «Քարդիֆ Դևիլսի» միջև խաղից: Պրոցեդուրայից առաջ մասնակիցներին խնդրվել է ընտրել թիմ, որը նրանք կաջակցեն, և նրանց ուղեղի ակտիվությունը գրանցվել է fNIRS-ի միջոցով՝ դիտելու ընթացքում։

Հետազոտության արդյունքները ցույց են տվել, որ խաղի կարևոր պահերին, հատկապես, երբ տափօղակը գցվում էր հարձակման գոտում, կրքոտ հոկեյի երկրպագուները ցուցաբերել են դորսոմեդիալ նախաճակատային կեղևի ակտիվության աճ։ Գիտնականների կարծիքով, այս ոլորտը կապված է հուզական ներգրավվածության և գնահատողական մտածողության հետ, որոնք օգտագործվում են տեղի ունեցողը գնահատելիս և վերլուծելիս: Այլ կերպ ասած, երկրպագուները հարձակման գոտում դիմակայության դրվագներում տեսան ինչ-որ իսկապես կարևոր բան, որը պակաս կրքոտ հանդիսատեսը կարող է չնկատել։

Հետազոտողների զարմանքին, երկու խմբերի մասնակիցների ուղեղի ակտիվության մեջ էական տարբերություններ չկային գոլի և գոլային պահերի ժամանակ: Մասնագետները դա բացատրեցին նրանով, որ նույնիսկ հոկեյի մեջ ավելի քիչ ներգրավված հանդիսատեսը հասկանում է, թե երբ է գոլը կարևոր: Դիմակայության պահերի մեկնաբանությունը, որը պահանջում է խաղի ռազմավարության ավելի խորը գիտելիքներ, ակնհայտորեն առաջացրել է երկրպագուների ճանաչողական ակտիվության աճ, ինչը արտացոլվել է fNIRS տվյալներում։

Հետազոտողները կարծում են, որ արդյունքները կարող են գործնական նշանակություն ունենալ հեռարձակողների, սպորտային միջոցառումների կազմակերպիչների և բովանդակության ստեղծողների համար: Դրանք օգնում են մեզ հասկանալ, թե ինչն է ավելի շատ գրավում երկրպագուներին և ինչպես դարձնել խաղի հեռարձակումներն ավելի հետաքրքիր: