Ավելի քան վեց հազար տարի առաջ, այսօրվա Ֆրանսիայի հյուսիս-արևելքի տարածքում, հնագետները պատերազմին առնչվող զարմանալիորեն դաժան ծեսերի հետքեր են հայտնաբերել: Սարսափելի հայտնագործության մասին հոդվածը հրապարակվել է Science Advances հանդեսում:

Մ.թ.ա. մոտ 4300-4150 թվականներին մահացած 82 մարդկանց մնացորդները թաղված են եղել բնակավայրի կենտրոնում փորված փոսերում:

Նրանցից շատերը ենթարկվել են խոշտանգումների և հետմահու բռնության. ոմանց ձախ ձեռքերը կամ ձեռքերը կտրված էին, մյուսների ոտքերը կոտրված էին, իսկ մարմնին բազմաթիվ հարվածների հետքեր կային:

Որոշ ոսկորներում հայտնաբերվել են անցքեր, ինչը հնարավոր է վկայում է այն մասին, որ մարմինները մահապատժից հետո հանրային ցուցադրության են դրվել:

Ատամների և ոսկորների քիմիական վերլուծությունը ցույց է տվել, որ խոշտանգված զոհերը այլ շրջաններից էին, հավանաբար Փարիզի շրջակայքից: Նրանք ուտում էին տարբեր շրջաններին բնորոշ սնունդ, ինչը վկայում է նրանց ակտիվ ապրելակերպի մասին: Ի տարբերություն դրա, բռնության հետքեր չպարունակող թաղվածները տեղացիներ էին, իրենց երկրի պաշտպաններ: Գիտնականները ենթադրում են, որ նորեկները գերի են վերցվել և խոշտանգվել որպես «ռազմավար»՝ Եվրոպայում հաղթանակի ծեսերի առաջին փաստաթղթավորված օրինակներից մեկը։

Հետազոտողները կարծում են, որ դա յուրօրինակ «բռնության թատրոն» էր՝ թշնամու հրապարակային նվաստացում ամբողջ համայնքի առջև։ Այն ժամանակաշրջանը, որին պատկանում են գտածոները, համընկնում է Եվրոպայում տեղի ունեցած լայնածավալ ռազմական հակամարտությունների և միգրացիաների հետ, որոնք առաջացել են կլիմայական անկայունության և ցեղերի միջև լարվածության աճի պատճառով։

Հնագետները նշում են, որ նեոլիթը սովորաբար բնութագրվում է գլխի վերքերով, սակայն նման նպատակային խոշտանգումներն ու կտտանքները չափազանց հազվադեպ են։ Այս գտածոն արտացոլում է աննախադեպ դաժանություն և, հնարավոր է, վրեժխնդրության գործողություններ նախապատմական պատերազմներում։