Ավտոպահեստամասեր որոնող մի մարդ Լեհաստանում աղբավայրում հայտնաբերել է մոտ 1,8 հազար տարվա հնության վահանի մի մասը, որի ներսում գտնվել են դիակիզված մարդկային ոսկորներ։ Հնագետները ենթադրել են, որ գտածոն կապված է վանդալ ռազմիկի թաղման հետ, գրում է Live Science-ը։

Արտեֆակտը հայտնաբերվել է օգոստոսի սկզբին Լեհաստանի հարավ-արևելքում գտնվող Հրուբեշուվ քաղաքի աղբավայրում՝ Ուկրաինայի սահմանից ոչ հեռու։ Տղամարդը, որը նկատել էր անսովոր մետաղական առարկան, հասկացել է, որ այն կարող է պատմական արժեք ունենալ, և դրա լուսանկարն ուղարկել է Հրուբեշուվի հայր Ստանիսլավ Ստաշիցի անվան թանգարան։

Մասնագետները պարզել են, որ գտածոն վահանի կենտրոնական երկաթե դետալն է՝ ումբոնը։ Այն պաշտպանում էր ռազմիկի ձեռքը և միաժամանակ ծառայում էր որպես վահանի փայտե հիմքի ու կաշվե ծածկույթի ամրացում, որոնք ժամանակի ընթացքում ամբողջությամբ քայքայվել են։

Ըստ ձևի և պահպանվածության աստիճանի՝ ումբոնը թվագրվել է մեր թվարկության մոտ II դարով։ Դրա մակերեսին կան բարձր ջերմաստիճանի ազդեցության հետքեր։ Հետագա ուսումնասիրության ընթացքում դետալի ներսում հայտնաբերվել է չորացած հողի խցան, որի մեջ եղել են դիակիզված ոսկորների բեկորներ։

Ուժեղ տաքացման հետքերի և դիակիզված աճյունների համադրությունը հնագետները համարում են թաղման ծեսի վկայություն։ Նրանց կարծիքով՝ ումբոնը կարող էր պատկանել վանդալ ռազմիկի։ Այդ ժամանակ գերմանական ցեղերը, այդ թվում՝ վանդալները, բնակվում էին ներկայիս Լեհաստանի տարածքներում և կապված էին այսպես կոչված պշևորսկյան մշակույթի հետ։

Դիակիզումը լայն տարածում ունեցող թաղման ծես էր այս մշակույթի ներկայացուցիչների մոտ։ Ավելի ուշ վանդալները տեղափոխվել են Եվրոպայի հարավ, իսկ 429 թվականին անցել են Հյուսիսային Աֆրիկա, որտեղ ստեղծել են իրենց սեփական թագավորությունը։ Հենց վանդալների հետ է հետագայում կապվել «վանդալիզմ» բառի ժամանակակից իմաստը, թեև հայտնաբերված վահանի ստեղծման ժամանակ այդ ցեղը դեռևս շատ հեռու էր այդ հողերից։

Հնագետները նշում են, որ հայտնաբերված առարկան, հավանաբար, ոչնչացված թաղման միայն մի մասն է։ Բուն գերեզմանն այլևս անհնար է վերականգնել, ուստի անհայտ է, թե ռազմիկի կողքին ինչ այլ առարկաներ են եղել։ Դրանք կարող էին լինել սուր, նիզակների և դրոտիկների ծայրակալներ, գոտու ճարմանդ կամ թիկնոցի ամրակալ։