Ադրբեջանն ու Թուրքիան աջակցել են ռուսաստանցի գործարար Ալիշեր Ուսմանովին Եվրամիության պատժամիջոցային ցուցակից հանելուն։ Դրա մասին ասվում է РБК-Украина-ի հետաքննությունում, որը նվիրված է Ուսմանովի և Միխայիլ Ֆրիդմանի նկատմամբ պատժամիջոցների հանմանը։

Ինչպես հետևում է հետաքննության նյութերից, Ուսմանովի հարցում այդ դիրքորոշմանն աջակցել են նաև Ղազախստանը, Ղրղզստանն ու Ուզբեկստանը։ 2026 թվականի մարտին Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը Սլովակիայի վարչապետ Ռոբերտ Ֆիցոյին նամակ է ուղարկել՝ խնդրելով աջակցել Ուսմանովին ԵՄ պատժամիջոցային ցուցակից հանելուն։ Նամակում նա նշել է նաև, որ այդ դիրքորոշումը կիսում են Ադրբեջանն ու Կենտրոնական Ասիայի երեք հանրապետությունները։ Նմանատիպ տեղեկություններ ավելի վաղ հրապարակել էր Ազատ Եվրոպա/Ազատություն ռադիոկայանը։

Ուսմանովի հարցը հատուկ նշանակություն է ստացել նրա՝ Կենտրոնական Ասիայի և Թուրքիայի հետ կապերի համատեքստում։ РБК-Украина-ի տվյալներով՝ գործարարը տարածաշրջանում ունի նշանակալի շահեր, իսկ այնտեղ նրան դիտարկում են որպես ոչ պաշտոնական ներկայացուցիչ և բարեգործ, որը կապում է Կենտրոնական Ասիայի երկրները Եվրոպայի հետ։

Տարածաշրջանի երկրներից մեկի դիվանագիտական շրջանակների աղբյուրը հայտնել է հրատարակությանը, որ Ուսմանովը կարող էր օգտագործել իր տարածաշրջանային կապերը՝ պատժամիջոցների հանման հարցը առաջ մղելու համար։ Մասնավորապես, աղբյուրը հիշատակել է նրա բիզնես շահերը Կենտրոնական Ասիայում և Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի ընտանիքի հետ կապերը։

Սեպտեմբերի 22-ին ԵՄ-ն իսկապես Ուսմանովին հանեց պատժամիջոցային ցուցակից՝ միաժամանակ Միխայիլ Ֆրիդմանի հետ։ Միևնույն ժամանակ, շուրջ 3 հազար ռուսաստանցի ֆիզիկական և իրավաբանական անձանց նկատմամբ հիմնական պատժամիջոցները երկարաձգվել են ևս երեք տարով։

ԵՄ որոշումից անմիջապես առաջ Ուսմանովի հարցը կապված էր Ֆրանսիայի և Ադրբեջանի բանակցությունների հետ։ Euronews-ի տվյալներով՝ Փարիզը ձգտում էր գործարարին հանել պատժամիջոցային ցուցակից՝ Ադրբեջանի կալանքի տակ գտնվող ֆրանսիացի քաղաքացիների ազատ արձակման վերաբերյալ պայմանավորվածությունների շրջանակում։

Ուկրաինայում ԵՄ որոշումը քննադատության է ենթարկվել։ Նախագահ Վլադիմիր Զելենսկին հայտարարել է, որ շարունակվող պատերազմի պայմաններում, իր կարծիքով, Ռուսաստանի նկատմամբ պատժամիջոցային ճնշումը պետք է ուժեղանա, այլ ոչ թե թուլանա։ Ուկրաինայի արտգործնախարար Անդրեյ Սիբիգան ԵՄ երկրներին կոչ է արել, եթե Ուսմանովն ու Ֆրիդմանը հանվել են ընդհանուր ցուցակից, քննարկել նրանց նկատմամբ ազգային պատժամիջոցներ սահմանելու հնարավորությունը։