նախընտրելի դարձնել
Հայաստանում հետաքննում են սպիտակագլուխ անգղի սատկելու պատճառները։ Այս մասին NEWS.am-ի թղթակցի հետ զրույցում ասաց BirdLinks Armenia ՀԿ-ի գործադիր տնօրեն, ՀՀ բնապահպանության նախարարության խորհրդական Կարեն Աղաբաբյանը։
«Ուսումնասիրությունը սկսվել է Երանոս լեռան շրջակայքում սպիտակագլուխ անգղի հայտնաբերմամբ՝ Հայաստանի Կարմիր գրքում գրանցված անգղի տեսակ, որի մոտ թունավորման նշաններ են եղել։ Թռչունը դեռ կենդանի էր, երբ բերեցին Երեւան։ Մենք փորձեցինք փրկել նրան, բայց մեզ դա չհաջողվեց, թռչունը սատկեց: Մենք այն ուղարկեցինք լաբորատորիական վերլուծությա: Միաժամանակ մշակվեցի են թռչնի թունավորման երկու հնարավոր վարկածներ։ Առաջինը կապված է գյուղացիների կողմից թունավոր խայծերի տեղադրման հետ՝ գայլերի դեմ պայքարելու համար, որոնք վնասում են անասուններին։
Նման դեպքերը մեծ թվով նկարագրվում են Արևելյան Եվրոպայում։ Արևելյան Եվրոպայի երկրներում նման գործողությունների արդյունքում չորս տեսակի անգղների՝ սև անգղ, անգղ, գառնանգղ և անգղ, պոպուլյացիաները կտրուկ նվազել են, և այժմ շատ երկրներ վերականգնում են պոպուլյացիաները:
Երկրորդ վարկածը կապված է այն փաստի հետ, որ մարդիկ տզերից, բշտիկներից և այլ մակաբույծներից անասուններին բուժում են ոչ ստերոիդային հակաբորբոքային դեղամիջոցներով, որոնք թունավոր են անգղի համար: Եթե բաց արոտավայրում անասունը սատկում է, դիակը մնում է բնության մեջ, անգղը ուտում է, արդյունքում՝ նա նույնպես սատկում է։ Նման դեպքեր հայտնի են Հնդկաստանում։ Երկու տեսակի անգղների՝ հնդկական և բենգալական, պոպուլյացիաները կտրուկ նվազել են՝ մոտ 80%-ով։
Մենք ուսումնասիրություն ենք անցկացրել՝ պարզելու համար, թե գայլերը որքան վնաս են հասցնում հովվությանը և պայքարի ինչ մեթոդներ են կիրառվում։ Եվ երկրորդը, թե ինչ պատրաստուկներ են օգտագործվում անասունների բուժման համար: Նախնական կարելի է ասել, որ գայլերի մասին վարկածը ճիշտ չէ։ Բնակչությունը հիմնականում օգտագործում է զսպող միջոցներ, օրինակ՝ ճայթրուկներ։ Երկրորդ վարկածն ավելի մոտ է ճշմարտությանը։ Մենք պարզեցինք, որ գյուղացիներն իսկապես օգտագործում են մի շարք ոչ ստերոիդային հակաբորբոքային դեղեր: Լրացուցիչ աշխատանքներ են տարվում մասշտաբները, աշխարհագրությունը, քանակությունը և այլն ճշտելու ուղղությամբ»,- ասաց Կարեն Աղաբաբյանը։
Նրա խոսքով՝ դրան զուգահեռ կատարվում է Խոսրովի արգելոցում բնադրվող չորս տեսակի անգղների պոպուլյացիայի վերահաշվառում` սև անգղ, սպիտակագլուխ անգղ, գառնանգղ և գիշանգղ։ «Պարզելու համար, թե կա՞ արդյոք աճող մահացություն ինչպես չափահաս թռչունների, այնպես էլ ճտերի մոտ: Հունիսի 18-ին տեղի ունեցավ առաջին փորձնական արշավախումբը, որը տվեց հետևյալ արդյունքները։ Մենք գտանք սև անգղի երկու դատարկ բներ։ Սպիտակագլուխ անգղի երեք զբաղված բներ, մեկ՝ գիշանգղի զբաղեցրած բույն: Գառնանգղի համար հիմա մի քիչ ուշ է, քանի որ նրա ձագը հունիսի սկզբին թռչում է բնից։ Հիմա փորձում ենք հասկանալ՝ Վեդիի կողմում բնադրվող միակ զույգը տարածքում կա՞, թե՞ ոչ, ճուտ ունե՞ն։ Մենք կշարունակենք ուսումնասիրել Խոսրովի արգելոցի գիշատիչ թռչուններին և իրազեկել լայն հանրությանը»,- եզրափակեց Աղաբաբյանը։
Նշենք, որ արշավախմբի մասնակիցներին, այդ թվում՝ NEWS.am-ի թղթակցին, բախտ է վիճակվել բնության մեջ տեսնել ոչ միայն անգղ, այլև գրեթե թափանցիկ ժայռի վրա բեզոարյան այծերի մի զույգ, գորշ արջ, իսկ բուսական աշխարհի ներկայացուցիչներից՝ բարձր խոտի կարմիրի մեջ թաքնված ֆելիպեա։
