Սպասվում է, որ 2024 թվականին նախագահական եւ խորհրդարանական ընտրություններ կանցկացվեն 64 երկրներում, գրում է ТАСС-ը։

Ընտրությունների վիճակագրություն

Պետությունների ղեկավարների և խորհրդարանների անդամների ընտրության ամենամեծ թվով ընտրությունները նախատեսված են եվրոպական տարածաշրջանում, որոնց քվեարկությունը տեղի կունենա առնվազն 19 երկրներում: Դրան հաջորդում են Աֆրիկան ​​(18 նահանգ), Ասիան (16), Ամերիկան ​​(7) և Օվկիանիան (4): Մոտ 30 երկիր արդեն հաստատել է ընտրությունների կազմակերպումն ու քվեարկության օրերը, մնացածում ժամկետները ճշտվում են։ Հայտնի է, որ առնվազն 12 երկրներում նույն օրը կանցկացվեն պետության ղեկավարի և խորհրդարանի ընտրություններ։ Բացի այդ, 2024 թվականին պետք է թարմացվի Եվրախորհրդարանի կազմը, որի պատգամավորներին կընտրի Եվրամիության անդամ երկրների բնակչությունը։ Ընդհանուր առմամբ, այն նահանգների բնակչությունը, որտեղ ընտրություններ են նախատեսված գալիք տարում, կազմում է մոտ 4 միլիարդ մարդ (աշխարհի բնակչության կեսը): Փորձագիտական ​​գնահատականներով՝ քվեարկությանը կմասնակցի ավելի քան 2 միլիարդ ընտրող։

Նախագահական ընտրություններ

Երկրների թվում, որտեղ նախագահական ընտրություններ են նշանակված՝ Ռուսաստանը, Ինդոնեզիան, Մեքսիկան և ԱՄՆ-ը, որոնք ամենաբնակեցված երկրների տասնյակում են։

Ռուսաստանում քվեարկությունը տեղի կունենա մարտի 15-17-ը։ 13 մարդ արդեն փաստաթղթեր է ներկայացրել Ռուսաստանի Դաշնության Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողով։ Հարցումների համաձայն՝ 2012 թվականին ընտրված նախագահ Վլադիմիր Պուտինը վայելում է քաղաքացիների մեծամասնության աջակցությունը։ Նա նախկինում այս պաշտոնը զբաղեցրել է 2000-2008 թվականներին։

Ինդոնեզիայում համընդհանուր ընտրությունները նշանակված են փետրվարի 14-ին։ Սահմանադրության համաձայն՝ երկրի ներկայիս ղեկավար Ջոկո Վիդոդոն, ով իշխանության է եկել 2014 թվականին եւ վերընտրվել 2019 թվականին, չի կարող իրենց թեկնածությունն առաջադրել։ Մրցավազքի առաջատարը ներկայիս պաշտպանության նախարար Պրաբովո Սուբիանտոն է, որը բարձրագույն պաշտոնի համար պայքարում է երրորդ անգամ։

Մեքսիկայում ընտրությունները նշանակված են հունիսի 2-ին։ Կլաուդիա Շեյնբաումը, որը ղեկավարել է Մեխիկոյի կառավարությունը 2018-ից 2023 թվականներին, դարձել է իշխող ձախ կենտրոնամետ Ազգային վերածննդի շարժման թեկնածուն։ Նրա հիմնական հակառակորդը սենատոր Խոչիտլ Գալվեսն է, որը ներկայացնում է ընդդիմադիր աջ կենտրոնամետ դաշինքը՝ «Ուժ և սիրտ Մեքսիկայի համար»: Գործող նախագահ Անդրես Մանուել Լոպես Օբրադորը չի առաջադրվի, քանի որ սահմանադրությունը վերընտրություն չի նախատեսում։

ԱՄՆ-ում նախագահական ընտրությունները կանցկացվեն նոյեմբերի 5-ին Կոնգրեսի ընտրությունների հետ միաժամանակ։ Նրանք նախագահ կընտրեն, ով երկիրը կղեկավարի 2025 թվականի հունվարին։ Ընտրություններին կնախորդի փրայմերիզը, որի ընթացքում պետք է որոշվեն դեմոկրատական ​​և հանրապետական ​​կուսակցությունների ընդհանուր թեկնածուները։ ԱՄՆ-ում կիրառվում է ընտրության անուղղակի ընթացակարգ՝ նախ ամերիկացիները քվեարկում են ընտրողների օգտին, հետո ընտրում են պետության ղեկավարին։ Ներկայիս նախագահ Ջո Բայդենը (2021 թվականից) և նախկին նախագահ Դոնալդ Թրամփը (2017-2021) հայտարարել են բարձրագույն կառավարական պաշտոնի համար մրցելու իրենց մտադրության մասին։

Ընտրությունների արդյունքներով երկրի ղեկավարը կարող է փոխվել եվրոպական 10 երկրներում. Ֆինլանդիայում ընտրությունները տեղի կունենան հունվարի 28-ին, որտեղ բարձր պաշտոնի համար պայքարում են ինը թեկնածուներ։ Ընտրություններին չի մասնակցում Սաուլի Նիինիստյոն, ով պաշտոնավարում է երկու ժամկետ։ Հյուսիսային Մակեդոնիայում և Լիտվայում ընտրությունները նախատեսված են գարնանը, հունիսին՝ Իսլանդիայում, նոյեմբերին՝ Ռումինիայում և Մոլդովայում, իսկ դեկտեմբերին՝ Խորվաթիայում, սպասվում են ընտրություններ։ Սլովակիայում և Վրաստանում ընտրությունների ժամկետները որոշված ​​չեն, իսկ Ուկրաինայում քվեարկության անցկացումը հարցականի տակ է։

Ամերիկայում, բացի ԱՄՆ-ից և Մեքսիկայից, պետության ղեկավար կընտրեն ևս հինգ երկրներում՝ փետրվարին՝ Սալվադորում, մայիսին՝ Դոմինիկյան Հանրապետությունում և Պանամայում, հոկտեմբերին՝ Ուրուգվայում, երկրորդ կեսին։ Վենեսուելայում սպասվում են տարվա ղեկավարի ընտրություններ (պաշտոնական ամսաթիվ չի հայտարարվել)։ Այս բոլոր ընտրությունները, բացառությամբ Վենեսուելայի, կանցկացվեն խորհրդարանականի հետ միաժամանակ։

Ասիական տարածաշրջանում նախագահական ընտրություններ, բացի Ինդոնեզիայից, նախատեսված են Ադրբեջանում (փետրվարի 7, վաղաժամկետ, նրանց նշանակման պատճառները չեն հաղորդվում) և Շրի Լանկայում (ամսաթիվը որոշված ​​չէ)։ Բացի այդ, հունվարի 13-ին վարչակազմի ղեկավարին կընտրեն Թայվանի բնակիչները (Չինաստանի Հանրապետության պաշտոնական անվանումը), որը Չինաստանը համարում է իր կղզի նահանգը։ Ֆավորիտը իշխող Դեմոկրատական ​​առաջադիմական կուսակցության ներկայացուցիչ, վարչակազմի ներկայիս փոխղեկավար Լայ Ցինդեն է, ով հանդես է գալիս կղզու անկախության օգտին։

Աֆրիկյան մայրցամաքում բուռն քաղաքական սեզոն է սպասվում, 13 երկրներում նախագահական ընտրություններ են նախատեսված: Դրանք ներառում են Ալժիրը, Գանան, Գվինեա-Բիսաուն, Կոմորը, Մավրիկիոսը, Մալին, Մոզամբիկը, Նամիբիան, Ռուանդան, Սենեգալը, Թունիսը, Չադը, Հարավային Սուդանը:

Օվկիանիայում նախագահական ընտրություններ են նշանակված Պալաուում և Կիրիբատիում։

Խորհրդարանական ընտրություններ

Ամենամեծ ընտրությունները կանցկացվեն ապրիլ-մայիսին Հնդկաստանում, որտեղ կընտրվեն Լոկ Սաբհայի ստորին պալատի անդամները։ Երկրում գրանցված է մոտ 900 մլն ընտրող (1,42 մլրդ բնակչություն)։ Ակնկալվում է, որ Ազգային դեմոկրատական ​​դաշինքը, որը գլխավորում է իշխող Հնդկական ժողովրդական կուսակցությունը, կստանա մանդատների մեծամասնությունը, իսկ վարչապետ Նարենդրա Մոդին կկարողանա երրորդ անգամ ղեկավարել կառավարությունը (պաշտոնավարել է 2014 թվականից): Ընդդիմադիր կուսակցությունները միավորվել են I.N.D.I.A. դաշինքում։

Բացի հարավասիական այս երկրից, խորհրդարանական ընտրություններ կանցկացվեն ասիական 15 այլ երկրներում, այդ թվում՝ Շրի Լանկայում և Ինդոնեզիայում, որտեղ դրանք կազմակերպվում են նախագահական ընտրությունների հետ նույն օրը։ Հունվարի 7-ին Բանգլադեշում պետք է որոշվի խորհրդարանի նոր կազմը։ «Ավամի լիգա» կուսակցության առաջնորդ Շեյխ Հասինան, ով կառավարությունը ղեկավարում է 2009 թվականից, մտադիր է պահպանել վարչապետի պաշտոնը։ Ընդդիմադիր կուսակցությունները կոչ են անում բոյկոտել ընտրությունները. Բութանում ընտրությունների երկրորդ փուլը տեղի կունենա հունվարի 9-ին, որին կհաջորդեն ընտրությունները Պակիստանում և Կամբոջայում՝ փետրվարին։ ԿԺԴՀ-ի Գերագույն ժողովրդական ժողովի (պետական ​​և օրենսդիր իշխանության բարձրագույն մարմին) քվեարկությունը նշանակված է ապրիլի 10-ին։ Նույն օրը ընտրություններ կանցկացվեն Կորեայի Հանրապետությունում, որտեղ, ըստ վերջին հարցումների, բնակչության շրջանում ամենամեծ աջակցությունն է վայելում ընդդիմադիր Տոբուրո դեմոկրատական ​​կուսակցությունը։ Գարնանը Մալդիվյան կղզիներում, հունիսին՝ Մոնղոլիայում, նոյեմբերին՝ Հորդանանում, նախատեսված են օրենսդրական ընտրություններ։ Իրանում, Ուզբեկստանում և Սիրիայում քվեարկության օրը դեռ որոշված ​​չէ։

Եվրոպայում խորհրդարանների կազմը կթարմացվի 11 երկրներում՝ Ավստրիայում, Բելգիայում, Բելառուսում, Մեծ Բրիտանիայում, Վրաստանում, Լիտվայում, Պորտուգալիայում, Սան Մարինոյում, Հյուսիսային Մակեդոնիայում, Խորվաթիայում և Չեխիայում։

Եվրախորհրդարանի (ԵԽ) ընտրությունները տեղի կունենան հունիսի 6-9-ը։ Նրանք պետք է ընտրեն 720 պատգամավոր ԵՄ անդամ բոլոր 27 երկրներից (յուրաքանչյուր երկրի համար տեղերի թիվը որոշվում է բնակչության թվին համապատասխան)։ Ըստ կանխատեսումների՝ ազգային պահպանողականները, եվրոսկեպտիկները և ծայրահեղ աջերը կամրապնդեն իրենց դիրքերը ԵԽ-ում։

Աֆրիկայում հաջորդ տարի խորհրդարանական ընտրություններ են սպասվում 10 երկրներում, այդ թվում՝ Բոտսվանայում, Գանայում, Մավրիտանիայում, Մադագասկարում, Մոզամբիկում, Նամիբիայում, Ռուանդայում, Տոգոյում, Հարավային Աֆրիկայում և Հարավային Սուդանում։ Ավելին, Հարավային Աֆրիկայում ընտրությունների արդյունքներից է կախված ոչ միայն խորհրդարանի ստորին պալատի և կառավարության կազմը, այլև երկրի նախագահի ընտրությունը, քանի որ, ըստ սահմանադրության, հաղթող կուսակցության առաջնորդը դառնում է առաջնորդ. 1994 թվականին ապարտեիդի դարաշրջանի ավարտից ի վեր ձախ կենտրոնամետ Աֆրիկյան ազգային կոնգրեսը (ANC) հետևողականորեն հաղթել է համընդհանուր ընտրություններում: Փորձագետները գալիք ընտրությունները համարում են ամենակարեւորը վերջին 30 տարվա ընթացքում։ ՀԱԿ-ի իշխանության մենաշնորհին վերջ տալու համար 2023 թվականի ամռանը ստեղծվեց յոթ ընդդիմադիր կուսակցությունների կոալիցիա։

Օվկիանիայում օրենսդիր մարմինները կվերականգնվեն Տուվալուում և Սողոմոնի կղզիներում, ինչպես նաև Կիրիբատիում և Պալաուում: