նախընտրելի դարձնել
The Wall Street Journal-ը, վկայակոչելով ամերիկացի և իսրայելցի պաշտոնյաներին, փորձել է մանրամասնել Իսրայելի հարձակումը իրանական օբյեկտների վրա:
Այսպես, ըստ թերթի, շաբաթ վաղ առավոտյան գրոհին մասնակցել է ավելի քան 100 իսրայելական ինքնաթիռ, հարձակման է ենթարկվել Իրանում տեղակայված 23 օբյեկտ, հաղորդում է «Today in Israel» պորտալը։
The Wall Street Journal-ը, հղում անելով իսրայելական աղբյուրին, հայտնում է, որ մինչ հարձակումը Իրանն ուներ 4 S-300 հրթիռային համակարգեր, որոնցից ամենաառաջադեմը եղել է Թեհրանի հակաօդային պաշտպանության համակարգում, սակայն «բոլորը ոչնչացվել են»։
Իրանը չի մանրամասնել իսրայելական հարձակման կամ դրա հետևանքների մասին կամ ինչպես է վերաբերվում դրանց: Միայն Իրանի գլխավոր շտաբի պետն ասաց, որ իսրայելական ինքնաթիռները, գտնվելով «Իրաքի երկնքում», մի քանի հրթիռներ են արձակել «մի քանի ռադարների ուղղությամբ Իրաքի Իլամ, Խուզեստան նահանգների սահմանին և Թեհրան նահանգի շրջակայքում»: Պատճառվել է «սահմանափակ և անարդյունավետ վնաս»։
The Wall Street Journal-ը նաև, հղում անելով ԱՄՆ պաշտոնյաներին, հայտնում է, որ Իրանի բալիստիկ հրթիռների օբյեկտները նույնպես հարձակման են ենթարկվել Իսրայելի կողմից և «վնասել են նրանց արտադրական օբյեկտները, որոնց վերանորոգումը կարող է տարիներ տևել»:
Մինչ այս, մի քանի այլ միջազգային լրատվամիջոցներ, այդ թվում՝ Axios-ը, Reuters-ը և New York Times-ը, նույնպես անդրադարձել էին իրանական հրթիռների և ռադիոտեղորոշիչների վրա Իսրայելի «նպատակային հարձակումների» մանրամասներին:
Այն բանից հետո, երբ ԱՄՆ նախագահ Ջո Բայդենը կարողացավ համոզել Իսրայելին չհարձակվել Իրանի միջուկային օբյեկտների և նավթային ենթակառուցվածքների վրա, Իսրայելը «մեծ հարված» հասցրեց Իրանին՝ չնայած սահմանափակ թիրախներին, գրում է Wall Street Journal-ը:
Ըստ լրագրողների, շաբաթ առավոտյան Իսրայելի օդային հարվածները ոչ միայն ոչնչացրել են Իրանի կարևոր ռազմական ենթակառուցվածքները։ Նրանք նաև խարխլեցին ռուսական ռազմական տեխնիկայի հեղինակությունը, որն արդեն տուժել էր Ուկրաինա Մոսկվայի ներխուժման ժամանակ վատ աշխատանքի պատճառով:
Ըստ ԱՄՆ-ի և Իսրայելի պաշտոնյաների, իրանական ռուսական արտադրության հակաօդային սարքավորումները կանգնեցրել են Իսրայելի կողմից 100 կործանիչներից արձակված մի քանի հրթիռներ, եթե այդպիսիք կան: Հարվածների ժամանակ Իրանի կորուստները ներառում էին ռուսական երեք С-300 հակաօդային պաշտպանության համակարգեր։ Այս տարվա սկզբին Իսրայելը խոցել էր իրանական միակ այլ S-300-ը։
Ըստ ԱՄՆ-ի և Իսրայելի պաշտոնյաների՝ իրանական ռուսական արտադրության հակաօդային սարքավորումները կանգնեցրել են Իսրայելի կողմից 100 կործանիչներից արձակված մի քանի հրթիռներ, եթե ընդհանրապես կանգնեցրել են:
«Ոչնչացումը հաջորդել է Ռուսաստանի դեմ կռվող ուկրաինական զորքերի S-300-ի վրա նմանատիպ հարձակումներին, ինչպես նաև Մոսկվայի համար ավելի ամոթալի կորուստներին։ - նշում է Wall Street Journal-ը։ - Կիևը հարվածներ է հասցրել ավելի առաջադեմ S-400 համակարգերին, այդ թվում՝ մայիսին և օգոստոսին հարվածները, որոնք ոչնչացրել են օդային կալանիչների բաղադրիչներ կամ ամբողջական համակարգեր:
S-400 համակարգը, որն առաջին անգամ տեղակայվել է 2007 թվականին, համարվում է Ռուսաստանի ամենաառաջադեմ հակաօդային զենքը՝ պատասխան ամերիկյան Patriot համակարգին: Անվտանգության արևմտյան վերլուծաբանները տարիներ շարունակ մտահոգություն են հայտնել, որ Ռուսաստանի հակաօդային պաշտպանության մոդելը մեծապես կթուլացնի Հյուսիսատլանտյան պայմանագրի կազմակերպության երկրների և նրանց դաշնակիցների երկարամյա օդային գերազանցությունը: 1970-ականների վերջից իր ներդրումից ի վեր, S-300 համակարգը մի քանի անգամ թարմացվել է»։
Ինչպես նշում է հրատարակությունը, իսրայելական S-300 համակարգերի և իրանական հրթիռների արտադրության կարևոր օբյեկտների վրա իսրայելական հարձակումների «զարդերի» ճշգրտությունը ևս մեկ անգամ ցույց տվեց Իսրայելի խորը ներթափանցումը Իրանի հետախուզական կառույց։ Ճիշտ այնպես, ինչպես դա եղավ օգոստոսին Թեհրանում ՀԱՄԱՍ-ի քաղաքական առաջնորդի սպանության և Իրանի միջուկային ծրագրին նախորդած հարվածների դեպքում:
Այսպես թե այնպես, ըստ Ստոկհոլմի Խաղաղության միջազգային հետազոտությունների ինստիտուտի (SIPRI), ռուսական զենքի արտահանումը կտրուկ նվազել է 2022 թվականին Ուկրաինա լայնածավալ ներխուժումից հետո։
Մոսկվայի կողմից արտասահման զենքի վաճառքը 2022 թվականի համեմատությամբ անցյալ տարի նվազել է 52%-ով, ասվում է SIPRI-ի տվյալների համաձայն՝ հիմնված արտահանման արժեքի սեփական հաշվարկների վրա։ Ցածր պատվերի կուտակումը «հուշում է, որ ռուսական զենքի արտահանումը, ամենայն հավանականությամբ, կմնա շատ ցածր այն մակարդակից, որը հասել էր 2014-18 թվականներին, գոնե կարճաժամկետ հեռանկարում», ասվում է SIPRI-ի զեկույցում:
«Ռուսաստանի ներխուժումն Ուկրաինա PR-ի աղետ էր նրա պաշտպանական արդյունաբերության համար», - ասում է Սինգապուրի ISEAS-Yusof Ishak ինստիտուտի ավագ գիտաշխատող Յան Սթորին: «Ռուսաստանի ավանդական հաճախորդները կորցրել են հավատը երկրի պաշտպանական արդյունաբերության նկատմամբ և փնտրում են նոր մատակարարներ»:
Ռուսաստանի ամենախոշոր հաճախորդները կարճաժամկետ այլընտրանքներ չունեն, ուստի, ամենայն հավանականությամբ, նրանք ճնշում կգործադրեն Մոսկվայի վրա՝ վերջին իրադարձությունների վերաբերյալ մանրամասների համար, ասում են վերլուծաբանները:
«Դուք ձեր մատակարարին հարցեր կտաք կատարողականի մակարդակների և դրանց բարելավմանն ուղղված միջոցառումների մասին», - ասում է Դուգլաս Բարին՝ Անվտանգության ուսումնասիրությունների միջազգային ինստիտուտի ավագ գիտաշխատող՝ Լոնդոնում գործող վերլուծական կենտրոնի ռազմական օդատիեզերական տեխնիկայի գծով:
Ռուսաստանի խնդիրների պոտենցիալ շահառուներն են Հարավային Կորեան, Իսրայելը, ԱՄՆ-ը և Չինաստանը, կարծում են վերլուծաբանները։
