Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի ամերիկացի գիտնականները տագնապալի կապ են հայտնաբերել լեզվական մոդելների օգտագործման և կոգնիտիվ ֆունկցիաների նվազման միջև։ Փորձարկման ընթացքում այն մասնակիցները, ովքեր էսսե են գրել ChatGPT չաթ-բոտի օգնությամբ, զգալիորեն ավելի քիչ ուղեղային ակտիվություն են ցուցաբերել՝ համեմատած նրանց հետ, ովքեր աշխատել են ինքնուրույն։ Հետազոտությունը հրապարակվել է arXiv չգրախոսված գիտական հրապարակումների պորտալում։
Փորձարկմանը ներգրավվել է 54 կամավոր՝ բաժանված երեք խմբի։ Առաջինն օգտագործել է ChatGPT, երկրորդը՝ Google որոնողական համակարգը, երրորդը հիմնվել է միայն սեփական գիտելիքների վրա։ ԷԷԳ մոնիթորինգը ցույց է տվել, որ «միայն ուղեղ» խմբի մոտ նկատվել է ամենաինտենսիվ նեյրոնային ակտիվությունը, մինչդեռ արհեստական բանականության (ԱԲ) օգտատերերը ցուցաբերել են ուղեղային ցանցերի թույլ կապակցվածություն։
Հատուկ տագնապ է հարուցում երկարաժամկետ ազդեցությունը։ Այն մասնակիցները, ովքեր սկզբում օգտագործել են ChatGPT, իսկ հետո անցել ինքնուրույն աշխատանքի, պահպանել են ուղեղի ակտիվության ցածր ցուցանիշները։ Նրանք նաև ավելի վատ են հիշել իրենց տեքստերի բովանդակությունը և ավելի քիչ պատասխանատվություն են զգացել արդյունքի համար։
«Մեր տվյալները վկայում են, որ լեզվական մոդելների կանոնավոր օգտագործումը կարող է թուլացնել քննադատական մտածողության հմտությունները»,- նշել են հետազոտողները։
Նրանք ընդգծում են, որ թեև ԱԲ-ն առաջարկում է ակնհայտ առավելություններ առաջադրանքների կատարման արագության մեջ, դա կարող է տեղի ունենալ ի հաշիվ հիմնարար կոգնիտիվ ունակությունների։
Հետազոտության արդյունքները հատկապես արդիական են կրթական ոլորտի համար, որտեղ ChatGPT-ի օգտագործումը դառնում է ավելի ու ավելի տարածված։ Գիտնականները խորհուրդ են տալիս հավասարակշռություն պահպանել տեխնոլոգիական օգնության և ինքնուրույն աշխատանքի միջև՝ կարևոր մտածողական հմտությունները պահպանելու համար։
Նախընտրելի
