Այսօր Վրաստանի խորհրդարանը նախաձեռնելու է նոր «Ընտրական օրենսգիրք», որը կհամակարգի կանոնակարգերը և կբարելավի տեխնիկական չափորոշիչները, կպարզաբանի ընթացակարգերը և կվերացնի կրկնվող դրույթները: Այս մասին հայտարարել է Վրաստանի խորհրդարանի խոսնակ Շալվա Պապուաշվիլին, փողանցում է Վրաստանի Առաջին ալիքը:

Պապուաշվիլիի խոսքով՝ փոփոխությունները զգալիորեն բարելավում են ընտրական գործընթացի կարգավորող շրջանակը։

«Երրորդ բլոկը վերաբերում է ժողովրդավարական գործընթացների բարելավմանը և Ընտրական օրենսգրքի հիմնարար թարմացմանը։ Գործող օրենսգիրքը ընդունվել է 2011 թվականին և այդ ժամանակվանից ի վեր ենթարկվել է ավելի քան 100 փոփոխության։ Արդյունքում տեքստը դժվար է ընկալվում, բազմաթիվ նորմեր կրկնօրինակվում են, օրենսգրքի մեծ մասը գտնվում է անցումային դրույթներում, որոնք փաստացի կորցրել են ուժը, իսկ կառուցվածքը կարգավորման կարիք ունի։ Այդ պատճառով արդեն մի քանի տարի է, ինչ դրված է օրենսգրքի ամբողջական վերամշակման հարցը։ Նախաձեռնված նոր խմբագրությունը հենց այդ խնդիրներին է արձագանքում։

Համապատասխանաբար, այսօր Վրաստանի խորհրդարանում կնախաձեռնվի նոր «Ընտրական օրենսգիրք», որով կհամակարգվեն նորմերը, կիրականացվի տեխնիկական կատարելագործում, կհստակեցվեն ընթացակարգերը, կվերացվի նորմերի կրկնօրինակումը։ Օրենսգիրքը կդառնա միասնական, հեշտ ընկալելի և ֆունկցիոնալ կազմակերպված տեքստ։ Այս փոփոխությունները հիմնականում տեխնիկական բնույթի են, սակայն զգալիորեն բարելավում են ընտրական գործընթացի նորմատիվ բազան։

Օրենսգրքի կարևոր փոփոխություններից մեկը ոչ ռեզիդենտների՝ այսինքն՝ արտասահմանում գտնվող Վրաստանի քաղաքացիների քվեարկության կարգն է։ Առաջին հերթին անհրաժեշտ է ընդգծել, որ այլ երկրում գտնվող Վրաստանի քաղաքացիների ընտրական իրավունքում ոչինչ չի փոխվում։ Ինչպես նախկինում, Վրաստանի յուրաքանչյուր քաղաքացի, անկախ բնակության վայրից և գտնվելու վայրից, ունի լրիվ պասիվ և ակտիվ ընտրական իրավունք։

Միևնույն ժամանակ, փոփոխությունը վերաբերում է քվեարկության ընթացակարգին և նախատեսում է, որ ինչպես տեղական ինքնակառավարման մարմինների ընտրություններում, այնպես էլ Վրաստանի խորհրդարանի ընտրություններում քվեարկությունը կիրականացվի միայն Վրաստանի տարածքում։ Այս որոշումը հիմնված է Վրաստանի Սահմանադրության 24-րդ հոդվածով սահմանված պետության պարտավորության վրա՝ ապահովելով կամքի ազատ արտահայտումը, ինչը ենթադրում է նաև արտաքին միջամտությունից պաշտպանություն։

Ընտրություններն ամբողջ աշխարհում ավելի խոցելի են դառնում արտաքին ազդեցության նկատմամբ։ Ավելի ու ավելի հաճախ են մեղադրանքներ հնչում ընտրություններին օտարերկրյա միջամտության մասին՝ լինեն դրանք ԱՄՆ-ի ընտրությունները, թե ԵՄ անդամ երկիր։ 2024 թվականի խորհրդարանական ընտրությունները նույնպես ցույց են տվել, թե որքան բաց և կոպիտ կարող է լինել արտաքին տեղեկատվական և քաղաքական ճնշումը ընտրողների վրա։ Այս առումով ռիսկերը հատկապես մեծ են ոչ ռեզիդենտների՝ այլ երկրում գտնվող Վրաստանի քաղաքացիների համար, որոնք գտնվում են օտար իրավասության և քաղաքական միջավայրի ազդեցության տակ, որտեղ պետությունը չի կարող կանխել միջամտությունը։

Բացի այդ, ոչ ռեզիդենտների համար բարձր են տեղեկատվական մանիպուլյացիաների ռիսկերը։ Ընդհանուր առմամբ, երկրի քաղաքական, տնտեսական իրավիճակի և հանրային կարիքների մասին մարդը տեղեկատվություն է ստանում երկու աղբյուրից. ԶԼՄ-ներից՝ որն ավելի զտված է, խմբագրական քաղաքականությամբ մեկնաբանված և այսպես կոչված չզտված տեղեկատվությունից՝ հասարակության և պետության հետ անձնական փոխազդեցությունից։

Ապատեղեկատվության և կեղծ պատմությունների դարաշրջանում այս երկու տեսակի տեղեկատվությունը կարող է արմատապես տարբերվել։ Սա մեծացնում է այն ռիսկը, որ երկրից ֆիզիկապես կտրված քաղաքացին կկատարի ոչ տեղեկացված ընտրություն։ Համապատասխանաբար, Վրաստանի տարածքում քվեարկության կարգի սահմանումը բարձրացնում է ընտրությունների կայունությունը, նվազեցնում արտաքին խաղացողների ազդեցությունը և ապահովում ավելի ադեկվատ, տեղեկացված ընտրություն։ Այս մոդելը լիովին համապատասխանում է միջազգային ստանդարտներին և գործում է այնպիսի երկրներում, ինչպիսիք են Իռլանդիան, Մալթան, Իսրայելը, Հայաստանը։ Եվս մեկ անգամ ընդգծում եմ՝ արտասահմանում գտնվող քաղաքացիների ընտրական իրավունքում ոչինչ չի փոխվում։ Ինչպես նախկինում, Վրաստանի յուրաքանչյուր քաղաքացի կունենա քվեարկելու լիակատար իրավունք։ Միակ պայմանը՝ չորս տարին մեկ անգամ հայրենիք գալը և Վրաստանում քվեարկելն է», - հայտարարել է Շալվա Պապուաշվիլին։