Նոյեմբերի 21-ին խորհրդարանի պետաիրավական հարցերի մշտական ​​հանձնաժողովի նիստում քննարկվել է խորհրդարանական ընդդիմության նախաձեռնած «ՀՀ-ում քաղբանտարկյալների եւ նրանց խախտված իրավունքների վերականգնման մասին» Ազգային ժողովի հայտարարության նախագիծը։

Հայտարարության նախագիծը ներկայացրել է «Հայաստան» ընդդիմադիր խմբակցության պատգամավոր Էլինար Վարդանյանը։

Նրա խոսքով՝ Հայաստանում ներկայում կա ավելի քան 60 քաղբանտարկյալ։ Նրանք, ինչպես կարծում է ընդդիմադիր գործիչը, քրեական հետապնդման են ենթարկվել տարբեր քաղաքական դրդապատճառներով։

«Մոտ 40 մարդ կալանքի կամ տնային կալանքի տակ է»,- ավելացրել է Վարդանյանը։

Ինչպես նշել է պատգամավորը, խորհրդարանական ընդդիմությունը նախորդ օրը հրավեր էր ուղարկել գլխավոր դատախազություն՝ առաջարկելով նրան մասնակցել առաջիկա լսումներին։

Վարդանյանը, մասնավորապես, ներկայացրել է ներկայում ձերբակալված անձանց ցուցակը, որոնց ընդդիմությունը համարում է խղճի բանտարկյալներ։ Նրանց թվում են հոգեւորականության ներկայացուցիչներ, քաղաքական գործիչներ, գործարարներ եւ քաղաքացիներ, որոնք մասնակցել են գործող կառավարության դեմ բողոքի ցույցերին։

Նա նաեւ ներկայացրել է ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի ելույթի ձայնագրությունը, որում նա խոսում է քաղբանտարկյալների մասին։ Վարչապետի խոսքով՝ խորհրդային իշխանության օրոք մարդիկ բանտարկվում էին այս կամ այն, բայց երբեք ոչ քաղաքական հոդվածով, քանի որ նման կատեգորիա պարզապես գոյություն չուներ։ Այնուհետեւ պատգամավորը զուգահեռ է անցկացրել Հայաստանում տեղի ունեցող իրադարձությունների հետ՝ մատնանշելով քաղբանտարկյալների գոյությունը եւ գործող օրենսդրության մեջ համապատասխան հոդվածի բացակայությունը։

Իշխող «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցության պատգամավորները կոշտ քննադատության են ենթարկել հայտարարության նախագիծը՝ ընդգծելով, որ Հայաստանում քաղբանտարկյալներ չկան: Ավելին, նրանք մատնանշել են մի շարք միջազգային վարկանիշներ, որոնք ցույց են տալիս, որ Հայաստանը զգալիորեն բարելավել է ցուցանիշները խոսքի ազատության հետ կապված ոլորտներում։

Պետաիրավական հարցերի մշտական ​​հանձնաժողովի ղեկավար եւ իշխող խմբակցության պատգամավոր Վլադիմիր Վարդանյանը հատուկ նշել է ընդդիմության կողմից նոյեմբերի 26-ին այս հարցի վերաբերյալ խորհրդարանական լսումներ անցկացնելու ծրագրերը: Դրա համար, նշել է պատգամավորը, ընդդիմությունը պետք է քննարկումներ անցկացնի մշտական ​​հանձնաժողովի շրջանակում: Ընդ որում՝ քվեարկության արդյունքը տվյալ դեպքում բացարձակապես կարեւոր չէ: Վարդանյանը, ինչպես հետագայում պարզվեց, լիովին ճիշտ էր:

Իշխող խմբակցության մյուս պատգամավորներն այդքան էլ շրջահայաց չէին եւ, ինչպես եւ սպասվում էր, քննարկումն ուղղեցին իրենց նախընտրած հարթակ՝ համեմատելով «նոր» եւ «նախկին» կառավարությունները: Նրանք կրկին քննադատեցին նախորդ կառավարությանը՝ մասնավորապես մեջբերելով մարտի 1-ի իրադարձությունները եւ ՄԻԵԴ որոշումը: Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը (ՄԻԵԴ) հրապարակել է իր որոշումը «Ֆարմանյանը եւ ուրիշներն ընդդեմ Հայաստանի» գործով՝ 2008թ․ մարտի 1-2-ին Երեւանում զանգվածային բողոքի ցույցերի ճնշման ժամանակ 10 քաղաքացիների մահվան վերաբերյալ: Դատարանի որոշումը հրապարակվել է ՄԻԵԴ պաշտոնական կայքում:

Դատարանը միաձայն որոշել է, որ Հայաստանի իշխանությունները խախտել են զոհերի մեծ մասի կյանքի իրավունքը եւ մատնանշել ողբերգության քննության անարդյունավետությունը:

Դատարանը, մասնավորապես, որոշել է, որ պետությունը չի ապահովել օբյեկտիվ եւ համապարփակ քննություն եւ չի կատարել դատարանի հետ համագործակցելու իր պարտավորությունները՝ այդպիսով խախտելով Եվրոպական կոնվենցիայի 38-րդ հոդվածը: Որոշման շրջանակում ՄԻԵԴ-ը պարտավորեցրել է Հայաստանին վճարել 30 հազար եվրո յուրաքանչյուր հայտատուին (զոհերի հարազատներին) որպես բարոյական վնասի փոխհատուցում: Լրացուցիչ 35 հազար եվրո տրամադրվել է նաեւ դատական ​​ծախսերը հոգալու համար։

Ի պատասխան՝ Վարդանյանը մեղադրել է իշխող խմբակցության իր գործընկերներին դատարանի որոշումը խեղաթյուրելու մեջ։ Նրա խոսքով՝ «Քաղաքացիական պայմանագրի» պատգամավորները պարզապես շատ բաներ հանել են համատեքստից։

Բավական երկարատեւ եւ բուռն քննարկումներից հետո Էլինար Վարդանյանը հայտարարել է այս հարցի շուրջ քննարկումը երկու ամսով հետաձգելու մասին։ Վլադիմիր Վարդանյանը չի զլացել  հիշեցնել իր «կանխատեսման» մասին։

«Փոքր լսումները տեղի ունեցան»,- քննարկման ավարտին հայտարարել է խորհրդարանական մշտական ​​հանձնաժողովի ղեկավարը։