Նախընտրելի
ԱՄՆ բանակի պաշտոնյաները տարիների մշակումից հետո հայտարարել են, որ այլևս չեն պլանավորում «Valkyrie» անունը կրող 300 կիլովատտ հզորությամբ անուղղակի կրակից պաշտպանության բարձր էներգիայի լազերային (Indirect Fire Protection Capability–High Energy Laser IFPC-HEL) համակարգը, վերադասակարգել որպես կանոնավոր ծրագիր։
Այս քայլը փաստացիորեն խաչ է քաշում լազերային զենք մշակելու շարունակական ջանքերի վրա, որը կարող է պաշտպանել ամերիկյան զորքերը թևավոր հրթիռներից, ինչպես նաև անօդաչու թռչող սարքերից և տարբեր զինամթերքից։
Դեռևս 2026 թվականի հունվարին բանակը մտադիր էր բեռնատարի վրա տեղադրված IFPC-HEL համակարգը, որը մշակվել էր որպես 100 կիլովատտ հզորությամբ High Energy Laser Tactical Vehicle Demonstrator-ը (HEL-TVD) և ավելի վաղ 10 կիլովատտ հզորությամբ High Energy Laser Mobile Test Truck-ը (HELMTT) վերադասակարգել որպես կանոնավոր ծրագիր՝ հաջող փորձարկումից հետո։ Ավելի վաղ՝ 2023 թվականի հուլիսին, Lockheed Martin ընկերությունը մինչև 220 միլիոն դոլարի արժողությամբ պայմանագիր էր կնքել չորս IFPC-HEL նախատիպեր կառուցելու համար՝ 2022 թվականի սեպտեմբերին ԱՄՆ Պաշտպանության նախարարության High Energy Laser Scaling Initiative (HELSI) շրջանակում 300 կիլովատտ հզորությամբ ցուցադրական սարքի մատակարարումից հետո։
Սակայն, ըստ նոր զեկույցի՝ https://www.congress.gov/crs-product/IF12421 IFPC-HEL պայմանագիրը կրճատվել է մինչև մեկ նախատիպ, որն այժմ լաբորատոր փորձարկումներ է անցնում Lockheed Martin-ի Նյու Ջերսիի օբյեկտում՝ այս ամռանը հետագա զարգացման փորձարկումներից առաջ։
Ըստ պաշտոնյաների՝ այդ նախատիպը բանակում չի տեղակայվի մինչև սեպտեմբեր, որից հետո այն «կհեռացվի տեղակայման թեկնածուների պահուստից և կօգտագործվի Joint Laser Warfighting System-ի մշակման համար»,- նշվում է զեկույցում։
Այս համատեքստում, Joint Laser Warfighting System-ը, հավանաբար, վերաբերում է Պենտագոնի Joint Laser Weapon System (JLWS) ծրագրին՝ բանակի և ռազմածովային ուժերի նոր համատեղ նախագծին, որը մեկնարկել է «Ոսկե գմբեթ» համատեղ ռազմավարության աջակցությամբ՝ ուղղված թևավոր հրթիռների դեմ օդային պաշտպանության համար լազերային զենքի մշակմանը։
IFPC-HEL-ը թևավոր հրթիռներին հակազդելու միակ ամերիկյան նախագիծը չէր, հաղորդում է Naked Science-ը։ Ռազմածովային ուժերը շարունակում են մշակել 300 կիլովատտ հզորությամբ High Energy Laser Counter-ASCM Program (HELCAP) ծրագիրը, իսկ Ռազմածովային հետազոտությունների գրասենյակն ուսումնասիրում է ավելի հզոր 400 կիլովատտ հզորությամբ համակարգ SONGBOW նախագծի շրջանակում։
Միևնույն ժամանակ, HELSI նախաձեռնությունը նպատակ ունի մշակել մեգավատտ դասի լազերներ, որոնք կարող են խոցել ոչ միայն թևավոր հրթիռները, այլև բալիստիկ և հիպերձայնային թիրախները։
Զեկույցում չի բացատրվում, թե ինչու է բանակը որոշել հրաժարվել IFPC-HEL-ից։ Սակայն այդ որոշումը կրկնում է նախորդ քայլը՝ Stryker հարթակի վրա գտնվող 50 կիլովատտանոց DE M-SHORAD լազերային համակարգից հրաժարվելը՝ հօգուտ Enduring High Energy Laser համակարգի, որը կարող է դառնալ առաջին պաշտոնապես դաշտային ուղղված էներգետիկ ծրագիրը։
Եթե անօդաչու թռչող սարքերին հակազդելու համար նախատեսված 50 կիլովատտանոց համակարգը դժվարություններ է զգում վերահսկվող պայմաններից դուրս, այս տեխնոլոգիայի 300 կիլովատտանոց մակարդակին մեծացնելը՝ թևավոր հրթիռները խոցելու համար, կարող է ավելի բարդ խնդիր դառնալ։
Թևավոր հրթիռներին հակազդելու ունակ լազերային զենքի անհրաժեշտությունը հստակ է, և այն զարգացնելու քաղաքական և ինստիտուցիոնալ կամքը, կարծես, ուժեղ է։ Սակայն, եթե բանակի կողմից IFPC-HEL-ից հրաժարվելու որոշումը վկայում է ինչ-որ բանի մասին, հնարավոր է, որ տեխնոլոգիան ինքնին դեռևս պատրաստ չէ ժամանակակից հակաօդային պաշտպանության ամենադժվար առաքելություններից մեկի համար։
