Իրաքի շիաների համար սուրբ Ան-Նաջաֆ քաղաքի ծայրամասում է աշխարհի ամենամեծ գերեզմանատունը՝ Վադի աս-Սալամը։ Դրա տարածքը կազմում է ավելի քան 9 քառակուսի կիլոմետր, այնտեղ թաղված է 5-ից 6 միլիոն մարդ։ Ավելի քան 1400 տարի մարդկանց հուղարկավորող այս գերեզմանատունը ներառվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների նախնական ցանկում, գրում է IFLScience-ը։

Վադի աս-Սալամ անվանումն արաբերենից թարգմանաբար նշանակում է «Խաղաղության հովիտ»։ Այն անընդմեջ օգտագործվում է արդեն ավելի քան 1400 տարի, և այնտեղ մինչ օրս մարդկանց են հուղարկավորում։ Սա պարզապես աշխարհի ամենամեծ գերեզմանատունը չէ. այնտեղ ցանկանում են թաղվել շիաներ ոչ միայն Իրաքից, այլև այլ երկրներից, որտեղ տարածված է շիիզմը՝ իսլամի մեծությամբ երկրորդ ճյուղը, որը միավորում է աշխարհի բոլոր մահմեդականների մոտավորապես 10–15%-ին։

Թռչնի թռիչքի բարձրությունից Վադի աս-Սալամ գերեզմանատունը հիշեցնում է հսկայական քաղաք, սակայն գետնից այն նման է դամբարանների, ոլորապտույտ անցուղիների, շիրմաքարերի և այլ կառույցների քաոսային լաբիրինթոսի, հաղորդում է «Ֆոկուս»-ը։ Գերեզմանատունը սուրբ Ան-Նաջաֆ քաղաքի ծայրամասում է, և այնտեղ թաղված է Ալի իբն Աբու Թալիբը՝ Մուհամմեդ մարգարեի զարմիկն ու փեսան, ինչպես նաև առաջին շիա իմամը։ Այդ պատճառով շիաները ցանկանում են, որ մահից հետո իրենց թաղեն հենց այս վայրում։

Այս գերեզմանատանը թաղված է նաև մի քանի իսլամական մարգարե, մասնավորապես՝ Հուդն ու Սալիհը։ Այնտեղ կան բազմաթիվ ոչ միայն կրոնական, այլև պատմական գործիչների գերեզմաններ, որոնց թվում՝ իսլամական աստվածաբան և իրաքցի քաղաքական ակտիվիստ Մուհամմեդ Բաքիր աս-Սադրի։ Գերեզմանատանը կա առանձին հատված 1980-ականների իրանա-իրաքյան պատերազմում զոհվածների համար։

Գիտնականների գնահատականներով՝ վերջին 1400 տարիների ընթացքում այստեղ թաղվել է 5-ից 6 միլիոն մարդ՝ հին մարգարեներից մինչև Իրաքի 2003–2011 թվականների պատերազմի և «Իսլամական պետություն» ահաբեկչական կազմակերպության հետ հակամարտության ընթացքում զոհված զինվորներ։

Իրաքի պատերազմի ամենաթեժ շրջանում այնտեղ ամեն օր հուղարկավորում էին մինչև 250 մարդու։ Երբ 2014 թվականին «Իսլամական պետությունը» վերահսկողություն սահմանեց Իրաքի մի մասի վրա, հուղարկավորությունների թիվը կազմում էր օրական մոտ երկու հարյուր մարդ։

Տեղացիների ասելով՝ Վադի աս-Սալամ գերեզմանատանը բնակվում են ջիններ և այլ չար ոգիներ։ Պատմական տեսանկյունից այս վայրը տարածաշրջանի այն դիցաբանության արձագանքն է, որը գոյություն է ունեցել մինչև մեր թվարկության VII դարում իսլամի տարածումը։