Բելգիայի հռոմեական ժամանակաշրջանի դիակիզման գերեզմանոցում հայտնաբերված կմախքը զարմացրել է հնագետներին, երբ նրանք հայտնաբերել են, որ այն իրականում 2500 տարով ավելի հին է, քան կարծում էին: Ավելի մոտիկից նայելով կմախքին՝ հնագետները հայտնաբերեցին ավելի անսպասելի բան՝ այն բաղկացած էր առնվազն հինգ մարդու ոսկորներից, ովքեր ապրում էին միմյանցից երեք հազարամյակ տարբերությամբ:

Չնայած նրան, որ կմախքը պտղի դիրքում թաղվելը անսովոր է հռոմեական գերեզմանատան համար, հնագետները գանգի կողքին հայտնաբերել են հռոմեական ոճի ոսկրային քորոց և եզրակացրել, որ գերեզմանը, հավանաբար, պատկանում է հռոմեական դարաշրջանին:

1970-ականներին Պոմմերուլում (Բելգիա), ֆրանսիական սահմանի մոտ գտնվող գերեզմանատան պեղումները հայտնաբերել են 76 դիակիզված թաղումներ և մեկ պտղի դիրքով թաղում: Կապակցված արտեֆակտները և թաղման ոճը հուշում են, որ դիակիզումները հռոմեական են և թվագրվում են մ.թ. երկրորդից երրորդ դարերով:

2019-ին իրականացված ռադիոածխածնային թվագրումը հաստատել է, որ Պոմմերուլում բոլոր դիակիզումները վերաբերում են հռոմեական ժամանակաշրջանին: Բայց զարմանալիորեն, անձեռնմխելի կմախքից ռադիոածխածինը թվագրվում է երեք տարբեր նեոլիթյան դարաշրջանի (մ.թ.ա. 7000-3000 թթ.), ինչը հնագետներին դրդել է հետաքննել գերեզմանը:

Antiquity ամսագրում հրապարակված նոր ուսումնասիրության մեջ հետազոտության ղեկավար Վրիյեի համալսարանի հնագետ Բարբարա Վեսելկան և նրա թիմը լույս են սփռում համալիր թաղման նշանակության վրա՝ օգտագործելով մի քանի մեթոդներ, այդ թվում՝ կմախքի անալիզ, ռադիոածխածնային թվագրում և հնագույն ԴՆԹ-ի հաջորդականություն:

Գանգի կողքին հայտնաբերված հռոմեական ոսկրային քորոցը ածխածնային թվագրված է մ.թ. 69-ից 210 թվականներով, և գանգի գենետիկ վերլուծությունը ցույց է տվել, որ այն պատկանում է մի կնոջ, ով ապրել է Հռոմեական կայսրության օրոք՝ մոտ երրորդ կամ չորրորդ դարերում:

Այս ուսումնասիրությունները լրացուցիչ հարցեր առաջացրին՝ ինչո՞ւ հռոմեացի կնոջ գանգը դրվեց նեոլիթյան թաղման մեջ, և ինչու՞ նեոլիթյան թաղումը բաղկացած էր մի քանի մարդկանց մնացորդներից:

Գիտնականները ենթադրում են, որ հռոմեացիները կարող էին պատահաբար անհանգստացնել նեոլիթյան անսովոր գերեզմանը՝ դիակիզված մնացորդները թաղելիս, այնուհետև գանգ ու խաչոսկրեր են ավելացրել հնագույն գերեզմանին՝ այն ավարտելու համար, նախքան այն փակելը:

Մեկ այլ հավանականություն այն է, որ հռոմեացիները նեոլիթյան ցրված ոսկորներից և հռոմեական դարաշրջանի գանգից ստեղծել են կարկատան կմախք՝ միավորելով մնացորդները մեկ ամբողջության մեջ: