«Ռուսնանոն» հայց է ներկայացրել Մոսկվայի Արբիտրաժային դատարան՝ ընդդեմ «Ռուսնանոյի» նախկին գործադիր տնօրեն Անատոլի Չուբայսի և այլ նախկին թոփ մենեջերների՝ պահանջելով Crocus ապրանքանիշի ներքո օպերատիվ հիշողության (RAO) արտադրության նախագծի հետ կապված վնասի փոխհատուցում կատարել: «Ինտերֆաքս»-ի փոխանցմամբ, պահանջը կազմում է 11,9 միլիարդ ռուբլի: Դաշնային դատական կատարածուների ծառայությունը նախկինում կատարողական վարույթներ է ձեռնարկել՝ «Չուբայսի» ակտիվները բռնագրավելու համար: Պատասխանողների թվում են նաև «Ռուսնանոյի» նախկին թոփ մենեջերները, որոնց մեծ մասը աշխատել է «Չուբայսի» հետ էներգետիկ մենաշնորհ ունեցող «ՌԱՕ ԵԷՍ»-ում՝ Յուրի Ուդալցովը, Վլադիմիր Ավետիսյանը, Դմիտրի Պիմկինը, Անդրեյ Կուշնարևը, Յակով Ուրինսոնը, Անդրեյ Տրապեզնիկովը, Օլեգ Կիսելևը, Անդրեյ Մալիշևը և Սերգեյ Կալյուժնին: «Ռուսնանոն» պնդում է, որ ներդրումը չի վերադարձվել նախագծի վերաբերյալ որոշումներ կայացնողների անարդար և անհիմն գործողությունների պատճառով:
Crocus նախագիծը հաստատվել է 2011 թվականին և նախատեսում է Ռուսաստանում MRAM օպերատիվ հիշողության արտադրություն ստեղծել, որը եզակի կլիներ տեղական միկրոէլեկտրոնիկայի համար։ «Ռոսնանո»-ի և ֆրանսիական Crocus Technology-ի կողմից ստեղծված «Կրոկուս նանոէլեկտրոնիկա» համատեղ ձեռնարկությունն այդպես էլ չկարողացավ կազմակերպել ամբողջական ցիկլով արտադրությունը։ Մինչև 2023 թվականի ապրիլ նախագծում կատարված ընդհանուր ներդրումները գերազանցել են 200 միլիոն եվրոն։ 2022 թվականին ընկերությունը հայտնվել է ԵՄ պատժամիջոցների տակ, իսկ նրա կորուստը կազմել է 1,8 միլիարդ ռուբլի։ 2024 թվականի օգոստոսին «Կրոկուս նանոէլեկտրոնիկա»-ն հայտարարել է սնանկացման գործընթաց սկսելու մասին։ Ինչպես պարզաբանել է «Ռոսնանո»-ի հատուկ հանձնարարությունների գծով տնօրեն Եվգենի Ֆրոլովը, նախագծի համար պատասխանատու անձինք անտեսել են տեխնոլոգիական ռիսկերը, խախտել են ներդրումային գործունեության ներքին կանոնակարգերը և չեն նախատեսել պետական ընկերության շահերի պաշտպանության մեխանիզմներ իրականացնել։ Նրա խոսքով՝ նախագծի ֆինանսավորումն անվերահսկելիորեն աճել է՝ չնայած վնասաբերությանը և ժամկետների ձախողմանը։
Սա արդեն պետական ընկերության երկրորդ խոշոր հայցն է ընդդեմ նախկին ղեկավարության։ Մոսկվայի արբիտրաժային դատարանը 2026 թվականի հունվարի 23-ին կսկսի Չուբայսից և նրա նախկին զինակիցների խմբից 5,6 միլիարդ ռուբլի վնասի համապարտ բռնագանձման գործի քննությունը։ Այս հայցում խոսքը Plastic Logic ճկուն պլանշետների նախագծի մասին է, որը «Ռոսնանո»-ում նույնպես ձախողել են։ Չնայած ավելի քան 12 միլիարդ ռուբլու ներդրումներին՝ Ռուսաստանում արտադրության գործարկումը դադարեցվել է դեռևս 2012 թվականին։ Արտադրության համար նախատեսված միջոցներն ուղղվել են օտարերկրյա իրավասություններ և անհետացել են։
«Ռոսնանո»-ն ստեղծվել է 2007 թվականին, նրա առաջին ղեկավարը դարձել է Չուբայսը։ 2020 թվականին ընկերությունը գլխավորել է Սերգեյ Կուլիկովը։ 2022 թվականի սկզբին նա դիմել է Գլխավոր դատախազություն՝ խնդրելով ստուգել նախկին մենեջմենթի գործունեությունը։ Այդ ժամանակից ի վեր նախկին թոփ-մենեջերների նկատմամբ հարուցվել են մի շարք քրեական գործեր՝ կապված խարդախության, լիազորությունների չարաշահման և վատնման հետ։ «Ռոսնանո»-ի նախկին նախագծերով, որոնցում ներդրումներ են կատարվել մինչև 2020 թվականը, չարաշահումները գերազանցել են 40 միլիարդ ռուբլին։ Վնասի հաշվարկման ժամանակ հաշվի են առնվել միայն այն դեպքերը, որոնցով արդեն հարուցվել են քրեական գործեր։ Խոստանալով 10 տարում Ռուսաստանում ստեղծել մեկ տրիլիոն ռուբլի ծավալով նանոինդուստրիա՝ «Ռոսնանո»-ն Չուբայսի օրոք մսխել է պետությունից ստացած գրեթե ողջ գումարը, որը կազմել է ավելի քան 143 միլիարդ ռուբլի։ Չուբայսը և թոփ-մենեջերները քրեական գործերի հարուցումից հետո փախել են Ռուսաստանից։ Չուբայսը ստացել է Իսրայելի քաղաքացիություն և Թել Ավիվի համալսարանում բացել է «Ռուսական հետազոտությունների կենտրոն»։





























