News
Լրահոս
News
Ուրբաթ
Հոկտեմբեր 29
Տեսնել լրահոսը

Անցյալ տարվա նոյեմբերին Հայաստանում ԱՄՆ դոլարի պաշտոնական փոխարժեքը երկար տարիների ընթացքում առաջին անգամ գերազանցել էր 500 դրամի սահմանը: Հիշեցնենք, որ 2004 թվականի դեկտեմբերի 2-ից այս շեմը հաղթահարվել էր միայն մեկ անգամ` 2005 թվականի հունվարի 13-17-ն ընկած ժամանակահատվածում: Այդ օրերին դոլարի անցումը 500 դրամի հոգեբանական շեմից զուտ շահարկումային բնույթ էր կրում եւ աժիոտաժ էր առաջացրել փոխանակման կետերում: Բայց շուտով արտերկրյա արժույթի վերադարձի հարցը ելման դիրքեր հաջողությամբ լուծվեց:

Ի տարբերություն դրա, ներկայումս դոլարի «թռիչքը» Հայաստանում պայմանավորված է ավելի լուրջ տնտեսական պատճառներով:

Զուտ գրաֆիկական տեսանկյունից, Ռուսաստանում եւ Հայաստանում ԱՄՆ դոլարի փոխարժեքի փոփոխությունները մոտավորապես նման հատկություններ ունեն, ինչը կարելի է տեսնել հետեւյալ գծապատկերից: Այն ցույց է տալիս Ռուսաստանում եւ Հայաստանում ԱՄՆ դոլարի պաշտոնական միջին ամսական փոխարժեքի դինամիկան 2020-ին եւ 2021-ի հունվար-մայիսին՝ 2019-ի դեկտեմբերի հետ տոկոսային հարաբերակցությամբ:

Սակայն այստեղ նմանություններն ավարտվում են: Ենթադրվում է, որ Ռուսաստանի համար ռուբլու թուլացումը դոլարի նկատմամբ որոշակի նպատակներ է հետապնդում: Ի վերջո, ռուսական կարգավորիչը ներկայումս ունի ազդեցության բավականին արդյունավետ լծակներ արտարժույթի շուկայի վրա: Հին տարիների իրավիճակը, երբ նավթի համաշխարհային գների անկումը Ռուսաստանում հանգեցրեց ԱՄՆ դոլարի կտրուկ ամրապնդմանը, այժմ դժվար թե կրկնվի: Ավելին, այս էներգակիրների գները նոր ռեկորդներ են գրանցում աճի գծի երկայնքով:

Ռուսաստանում ներկայումս գործում է, այսպես կոչված, «բյուջետային կանոն»: Օրինակ, այս տարվա բյուջեով նախատեսված է Urals նավթի արտահանման գինը մեկ բարելի դիմաց 43,3 դոլար: Նավթի եւ գազի արտահանման «լրացուցիչ» դոլարները (ստացվում են, երբ Urals նավթի փաստացի գինը գերազանցում է այս մակարդակը) գնում է երկրի ֆինանսների նախարարությունը: Արդյունքում, այս լրացուցիչ նավթադոլարները շրջանցում են արտարժույթի շուկան եւ այդպիսով չեն հանգեցնում ռուբլու ամրապնդման:

Ռուսաստանի արտաքին առեւտրի համար, ի տարբերություն Հայաստանի, բնորոշ է պրոֆիցիտը: Ընթացիկ տարին նույնպես բացառություն չէ: Չնայած ներմուծման գերազանցող աճին, հունվար-մարտ ամիսներին արտաքին առեւտրի շրջանառությունը կազմել է գրեթե 27,7 միլիարդ դոլար:

Արտաքին առեւտրում Հայաստանում ավելցուկ չի եղել, եւ առաջիկայում չի սպասվում: Հունվար-մայիս ամիսներին արտաքին առեւտրաշրջանառության բացասական հաշվեկշիռը հասել է 0,68 միլիարդ դոլարի։ Հույս կա միայն արտաքին դրամական փոխանցումների ֆիզիկական անձանց եւ միջազգային ֆինանսական կազմակերպությունների վարկերի: Դրան կարելի է գումարել այս տարվա փետրվարին թողարկված եվրապարտատոմսերը՝ 750 միլիոն դոլարի չափով, 10 տարի ժամկետով: Բայց հասկանալի է, որ այս միջոցը միայն ժամանակավոր ազդեցություն կունենա՝ միաժամանակ ավելացնելով Հայաստանի արտաքին պետական պարտքը:

Տարեկան գնաճը մայիսին կազմել է 5,9%: 2021թ. բյուջեով նպատակ էր դրված պահպանել գնաճը 4%-ի մակարդակում (սկսած նվազագույն 2,5%-ից մինչեւ առավելագույն 5,5%): Ներմուծումից սպառողական շուկայի կախվածությունը բարձրացնում է ապրանքների հետագա թանկացման, ինչպես նաեւ դրանցից կախված վճարովի ծառայությունների գների աճի ռիսկերը: Մինչդեռ, հունվար-մայիս ամիսներին ներմուծման գների ինդեքսը, նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ, 109,2% (!) Էր:

Ապրիլին Կենտրոնական բանկը հերթական միջամտությունն էր իրականացրել արտարժույթի շուկայում` միջազգային արտարժույթի պահուստների հաշվին: Նպատակը պարզ է՝ խոչընդոտել դրամի նկատմամբ ԱՄՆ դոլարի հետագա ամրապնդմանը եւ դրանով զսպել գնաճը եւ կայունացնել արտարժույթի շուկան: Բայց նման գործողություններն ունեն իրենց սահմանները:

Սմբատ Գրիգորյան

 

!
Այս նյութը հասանելի է նաև   Русский
Տպել
Կարդացեք նաև
Ամբողջը
ՊԵԿ աշխատակիցները մասնակցել են «Ռիսկերի կառավարում և տվյալների վերլուծություն» թեմայով դասընթացին
Միջազգային փորձի ուսումնասիրման և մաքսային ռիսկերի կառավարման համակարգի կատարելագործման նպատակով...
Դոլարն ու եվրոն թանկացել են
Թանկարժեք մետաղների համար բանկի կողմից սահմանվել են հետևյալ գները...
Հայաստանը ծրագրում է բացառել երկակի հարկումը Մալթայի եւ Սինգապուրի հետ տնտեսական հարաբերություններում
Նա կառավարության անունից խնդրեց որքան հնարավոր է արագ վավերացնել նշված համաձայնագրերը․․․
«Գազելների» տրամաբանությանը վերադարձ չի լինելու. պետք է էլեկտրաավտոբուսների մուտքը լինի քաղաք. Նիկոլ Փաշինյան
Իհարկե Երևանի ավտոբուսային պարկի պահանջարկը շատ ավելին է, եթե չեմ սխալվում, մոտ 700 ավտոբուսի անհրաժեշտություն կա…
Նոր վարկային համաձայնագիր. Երեւանը ձեռք կբերի 100 հատ 12 մետրանոց նոր ավտոբուսներ
Կառավարությունն իր այսօրվա՝ հոկտեմբերի 28-ի նիստում հավանություն տվեց Հայաստանի Հանրապետության, «Երևանի ավտոբուս» փակ բաժնետիրական…
Կառավարությունն արտոնություն տվեց «Նակի» ընկերությանը՝ Արագածոտնում ջերմոցներ կառուցելու համար
Ծրագրով նախատեսված արտադրանքի 50%-ը Ընկերությունը նախատեսում է արտահանել ՌԴ, ջերմոցի կռուցումն ավարտելուց հետո՝ 2023 թվականից...
Ամենաշատ