Զարգացող երկրների ընդհանուր պարտքն անցյալ տարի հասել է ռեկորդային 9,4 տրիլիոն ԱՄՆ դոլարի։ Միաժամանակ ամենաաղքատ պետությունները բախվել են նոր վարկերի՝ 1980-ականների վերջից ի վեր ամենաբարձր տոկոսադրույքներին։ Իրավիճակի մասին են վկայում Համաշխարհային բանկի տվյալները, գրում է The Guardian-ը։

Ըստ կազմակերպության՝ միջազգային պարտքի վերաբերյալ տարեկան զեկույցի՝ անցյալ տարի ցածր և միջին եկամուտ ունեցող երկրների պարտքն աճել է 5,5%-ով՝ վերջին չորս տարվա ամենաարագ տեմպերով։ Հիմնական պատճառը մասնավոր հատվածի կողմից վարկավորման կտրուկ աճն է եղել։

Համաշխարհային բանկի գլխավոր վիճակագիր Հայշան Ֆուն նշել է, որ միջազգային ֆինանսավորման հասանելիությունը բարելավվել է, սակայն վարկերն ավելի էժան չեն դարձել։ Երկրներն ավելի շատ միջոցներ են փոխառում և դրանց դիմաց ավելի շատ վճարում, ինչի պատճառով շատ կառավարություններ երկարաժամկետ զարգացման համար ավելի քիչ ռեսուրսներ են ունենում։

Համաշխարհային բանկի արտոնյալ ֆինանսավորումից օգտվելու իրավունք ունեցող ամենաաղքատ պետությունները նոր վարկեր են վերցրել միջինում տարեկան 8,2% տոկոսադրույքով։ Զեկույցում բերված օրինակներից են Լաոսը, որը փոխառություն է ներգրավել 11,5%, Կոնգոյի Հանրապետությունը՝ 13,88%, իսկ Քենիան՝ 9,2% տոկոսադրույքով։

2026 թվականի նախնական տվյալները վկայում են, որ վարկավորումը շարունակվել է արագ տեմպերով՝ չնայած փոխառությունների բարձր արժեքին։

Համաշխարհային բանկը միաժամանակ զգուշացրել է բնակչության համար պարտքային բեռի հետևանքների մասին։ Ըստ զեկույցի՝ համաշխարհային ցնցումներն ավելի ուժեղ են ազդում պարենի հասանելիության վրա մեծ պարտք ունեցող երկրներում։ Անկայունության ժամանակաշրջաններում պարտքային բեռը կարող է ուղեկցվել լիարժեք և առողջ սննդի հասանելիության նվազմամբ։

Մեծ Բրիտանիան մտադիր է հաջորդ տարի G20-ում իր նախագահության շրջանակում հետամուտ լինել միջազգային պարտքային համակարգի բարեփոխմանը։ Վարչապետ Էնդի Բերնհեմը կառավարության նախկին ղեկավար Գորդոն Բրաունին հանձնարարել է գնահատել հնարավոր փոփոխությունները։ Արտգործնախարար Էդ Միլիբենդն ավելի վաղ առաջարկել էր մեծ պարտք ունեցող երկրների համար «նոր գործարք» մշակել։

Հնարավոր միջոցներից են Համաշխարհային բանկի և զարգացման այլ բազմակողմ բանկերի ֆինանսական ռեսուրսների օգտագործումը՝ առկա պարտքերը հետ գնելու, մարման ժամկետները երկարաձգելու և տոկոսադրույքները նվազեցնելու նպատակով։

Սակայն համաձայնության հասնելն ավելի դժվար կլինի, քան 2005 թվականին, երբ «Մեծ ութնյակի» երկրները պայմանավորվեցին դուրս գրել ամենաաղքատ պետությունների միլիարդավոր դոլարների պարտքերը։ Այսօր վարկատուների զգալի մասը մասնավոր ներդրողներ և պարտատոմսերի սեփականատերեր են, ոչ թե կառավարություններ։