նախընտրելի դարձնելՀարավային Կովկասում Ռուսաստանը մտրակի եւ բլիթի քաղաքականություն է իրականացնում. մտրակը նա սովորաբար պահում է Վրաստանի համար, իսկ բլիթը` Հայաստանի: Այս մասին հայտարարել է Շվեյցարիայի անվտանգության հարցերի ուսումնասիրման կենտրոնի ավագ գիտաշխատող Ագլայա Սնետկովը Ցյուրիխի տեխնոլոգիական ինստիտուտի «The International Relations and Security Network» (ISN) կայքին տված հարցազրույցում: NEWS.am-ը հատվածներ է ներկայացնում հարցազրույցից.
Որո՞նք են Հարավային Կովկասում Ռուսաստանի արտաքին քաղաքականության հիմնական նպատակները.
Ռուսաստանը երկար ժամանակ է ներկա Հարավային Կովկասում: Եւ չնայած Ռուսաստանը ձգտում է պահպանել տարածաշրջանում իր ազդեցությունը, հարավկովկասյան պետություններից յուրաքանչյուրում նրա իրական հավակնություններն ու հարաբերությունները բավականին տարբերվում են: 1990-ականների սկզբին տարածաշրջանում նրա մերձավոր դաշնակիցը Հայաստանն էր` տարածաշրջանում ամենաաղքատ երկիրը: Չնայած Արեւմուտքի եւ Ռուսաստանի հետ հարաբերությունները հավասարակշռելու Երեւանի ջանքերին` Ռուսաստանը մնում է Հայաստանի գլխավոր առեւտրային գործընկերն ու տնտեսական եւ ռազմական օգնության աղբյուրը:
Սրան հակառակ` Ռուսաստանի եւ Ադրբեջանի միջեւ հարաբերությունները վերջին շրջանում մակընթացություններ եւ տեղատավություններ են ապրում: Այդ հարաբերությունները, որոնք առանձնահատուկ լարված են եղել 1990-ականներին` ղարաբաղյան հակամարտության հարցում Հայաստանին աջակցելու համար, վերջին շրջանում փափկել են:
Ռուսաստանի ամենաանհանգիստ եւ խնդրահարույց հարաբերությունները Վրաստանի հետ են, որոնք ծայրահեղ կետի հասան 2008թ-ին, երբ պատերազմը բռնկվեց: Ռուսաստանի հիմնական նպատակը Վրաստանի վրա ազդեցության պահպանությունն է: Վերջին շրջանում, երբ Վրաստանի վարչապետ դարձավ հարուստ գործարար Բիձինա Իվանիշվիլին, ով ամուր կապեր ունի Ռուսաստանի հետ, նոր հարաբերություններ են ի հայտ եկել: Ընտրվելուց անմիջապես հետո Իվանիշվիլին ձիթենու ճյուղ մեկնեց Ռուսաստանին:
Ինչպե՞ս է Մոսկվան նախատեսում հասնել իր նպատակներին:
Հարավային Կովկասում Ռուսաստանը մտրակի եւ բլիթի քաղաքականություն է իրականացնում. մտրակը պահում է Վրաստանի, բլիթը` Հայաստանի համար: Իսկապես, անկախ 2008թ-ին Վրաստանի դեմ իր գործողությունների օրինականությունից կամ անօրինականությունից, Ռուսաստանը ակնհայտորեն որոշել է Վրաստանին դաս տալ: Ինչպես 2011թ-ին խոստովանել էր Ռուսաստանի այն ժամանակվա նախագահ Մեդվեդեւը, 2008թ. իր գործողություններով Ռուսատանն առաջին հերթին ձգտում էր զսպել ՆԱՏՕ-ի ընդլայնման հավակնությունները: Սակայն 2008 թ. արշավը ցույց տվեց նաեւ ռուսական բանակի թուլությունն ու անարդյունավետությունը, եւ նոր պատերազմը տեսանելի ապագայում քիչ հավանական է: Եթե Իվանիշվիլիին հաջողվի մերձենալ Ռուսաստանի հետ, ապա երկու երկրների միջեւ հարաբերություններն ապագայում ավելի պակաս զգուշավոր ու թշնամական կլինեն:
Ինչ վերաբերում է Հայաստանին, ապա Ռուսաստանը ձգտում է օգտագործել իր կշիռը անվտանգության եւ տնտեսության ոլորոտներում` երաշխավորելու համար Երեւանի` իր պահանջներին ենթարկվելը: Ռուսաստանը Հայաստանին ոչ միայն սուբսիդա է տրամադրում, այլեւ ապահում է էժան նավթով եւ գազով, իսկ ռուսաստանյան ընկերությունները խոշոր ներդրումներ են անում Հայաստանի էներգետիկ ոլորտում: Անվտանգության բնագավառում Ռուսաստանը պահպանում է իր ներկայությունը Գյումրիում տեղակայված 102-րդ ռազմաբազայի շնորհիվ, ինչպես նաեւ պահպանելով նրա սահմանները Թուրքիայի եւ Իրանի հետ: Հայաստանը ներկայումս մասնակցում է Ռուսաստանի կողմից իրականացվող մի շարք տարածաշրջանային նախագծերի:
