NEWS.am-ի լրագրողի արկածները Չինաստանում շարունակվեցին Լինթաո գավառի Մածզյայաո գյուղում, որը մտնում է արդեն մեզ ծանոթ Դինսի քաղաքային օկրուգի կազմի մեջ (հենց այնտեղ, որտեղ գտնվում է Յուանգուդույ փորձարարական գյուղը): Այսօր այս վայրը ճանաչված է որպես պետական նշանակության կարևորագույն հնագիտական հուշարձան: Պեղումները ցույց են տվել, որ 5000 տարի առաջ այստեղ եռացել է կյանքը. նախնադարյան մարդիկ կառուցել են կիսանկուղային տներ, զբաղվել գյուղատնտեսությամբ (մշակել են կորեկ), բայց գլխավորը՝ այստեղ են գտնվել հսկայական կենտրոնացված խեցեգործական արհեստանոցները: Նրանք տարածաշրջանի առաջին պրոֆեսիոնալ արհեստավորներն են եղել:

Գյուղում հայաստանցի լրագրողների խումբն այցելել է Մածզյայաոյի մշակութային-հետազոտական և ցուցահանդեսային կենտրոն։ Հետաքրքիր է նշել, որ ամբողջ գյուղը, ինչպես և ինքը՝ գավառը, հայտնի է գյուղատնտեսական իր արտադրանքով՝ մածունով, կարտոֆիլով, եգիպտացորենով, խմորված ցորենով և, որքան էլ զարմանալի է, խեցգետիններով, որոնք բուծվում են այս լեռնային կլիմայում գտնվող արհեստական լճերի շնորհիվ։ Ի դեպ, սննդամթերքի արտադրության մեջ առաջընթացը տեղի է ունեցել այն բանից հետո, երբ չինացի գյուղացիները ՉԿԿ-ի ղեկավարությամբ սկսել են համագործակցել երկրի համալսարանների հետ՝ արտադրանքի որակն ու քանակը բարելավելու նպատակով։ Համալսարանները տվել են նորարարություններ, նորարարությունները տվել են արդյունք։

Այնուհետև մենք ճանապարհն ընկանք դեպի ցուցահանդեսային կենտրոն։ Մածզյայաոյի մշակութային-հետազոտական և ցուցահանդեսային կենտրոնը գերժամանակակից հաբ է, որը կառուցվել է գյուղի հինավուրց ժառանգությունը ժամանակակից աշխարհի հետ կապելու համար։ Ներսում ցուցադրվում է հարուստ հավաքածու (ավելի քան 3000 ցուցանմուշ, որոնցից հարյուրավորները՝ մշտական ​​ցուցադրությունում)։

Ինչպես մեզ պատմեցին, որոշ ցուցանմուշներ Չինաստան են վերադարձվել Ֆրանսիայից։ Հենց թանգարանում կար մի բաժին, որտեղ այցելուները կարող էին անձամբ աշխատել կավով և փորձել ստեղծել հենց այն արտեֆակտները, որոնք ներկայացված են ուղղակի ձեր աչքի առաջ։

Ի դեպ, կենտրոնը դարձել է Մածզյայաոյի ամենամյա լայնածավալ մշակութային փառատոնի և ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի միջազգային ֆորումների գլխավոր հանգրվանը։ Այստեղ են ժամանում առաջատար հնագետներ և ամբողջ աշխարհից պատմաբաններ (ներառյալ փորձագետներ Օքսֆորդից և Հարվարդից)՝ Եվրասիական նեոլիթյան մշակույթների և Մեծ Ալեգրո (Մեծ Ուղղու) / Մեծ Մետաքսի ճանապարհի միջև եղած վաղ կապերը ուսումնասիրելու համար։

Տպավորիչ է, որ տարածքը հագեցած է ժամանակակից թվային ինստալյացիաներով՝ 3D էկրաններով, ինտերակտիվ պրոյեկցիաներով և «կախարդական պատերով», որտեղ հին նախշերը կենդանանում են։

Արուս Բակունց