նախընտրելի դարձնել
Հունգարացի էներգետիկ փորձագետները կասկածում են ԵՄ-ի եւ Ադրբեջանի միջեւ նոր նախագիծը բնապահպանական եւ անվտանգային է:
Շաբաթ օրը Ադրբեջանը համաձայնել է Եվրամիությանը էլեկտրաէներգիա մատակարարել ստորջրյա մալուխի միջոցով, որը կանցնի Վրաստանի եւ Ռումինիայի տարածքով դեպի Հունգարիա՝ ստորագրելով համաձայնագիր Բուխարեստում։
«Մենք կկառուցենք աշխարհի ամենաերկար ստորջրյա էլեկտրահաղորդման գիծը, որը Հունգարիա կբերի էժան, էկոլոգիապես մաքուր էներգիա»,- գրել է Հունգարիայի վարչապետ Վիկտոր Օրբանը Facebook-ում՝ նախագիծն անվանելով «էներգետիկ մեգագործարք»:
Ըստ Հունգարիայի արտաքին գործերի եւ առեւտրի նախարար Պետեր Սիյարտոյի՝ գործարքը նախատեսում է 3 գեգավատ հզորությամբ էլեկտրակայան՝ 1195 կմ ստորջրյա հատվածով, որը սնուցվում է Ադրբեջանում արտադրվող հողմային էներգիայի կանաչ էլեկտրաէներգիայով, որի համար Բաքուն ներկայումս ներդրողներ է փնտրում։
Նրա խոսքով, Համաշխարհային բանկը 2,5 մլն եվրո կհատկացնի տեխնիկատնտեսական հիմնավորման համար, որը պետք է ավարտվի 2023 թվականի վերջին, իսկ Եվրահանձնաժողովը նախագծի համար հատկացրել է 2,3 մլրդ եվրո։
Նախագիծը «կօգնի ամրապնդել մեր մատակարարման անվտանգությունը՝ Ռումինիայի եւ Հունգարիայի միջոցով վերականգնվող աղբյուրներից էլեկտրաէներգիա մատակարարելով Եվրամիություն»,- ասել է Եվրահանձնաժողովի նախագահ Ուրսուլա ֆոն դեր Լյայինը:
Սակայն հունգարացի փորձագետները թերահավատորեն են վերաբերվում նախագծին, հաղորդում է մեդիագործընկեր EURACTIV Telex-ը։
Ի լրումն մարդու իրավունքների մտահոգություններին եւ պնդումներին, որ նման գումարներն ավելի լավ են ծախսվում տնամերձ էներգակիրների արտադրության վրա, փորձագետը մտավախություն ունի, որ էլեկտրահաղորդման գիծը կնվազեցնի Ռուսաստանի ազդեցությունը Ադրբեջանի վրա եւ, հետեւաբար, պոտենցիալ կմեծացնի Թուրքիայի չափից ավելի ազդեցությունը տեղական հակամարտություններին հակված տարածաշրջանում:
Բացի այդ, փորձագետները մտահոգված են, որ քանի որ ԵՄ-ն ավելացնում է գազի ներմուծումն Ադրբեջանից, էլեկտրաէներգիայի ներմուծումը կարող է նաեւ հանգեցնել գերկախվածության, այլ ոչ թե դիվերսիֆիկացման:
Մինչ ԵՄ-ն խոսում է Ադրբեջանից ներմուծման ավելացման շնորհիվ ռուսական գազից «ազատության» մասին Կենտրոնական ու Արեւելյան Եվրոպայի եւ Բալկանների համար, թերահավատները զգուշացնում են, որ դա կունենա իր գինը, որը կլինի հակամարտությունում ներգրավված եւ Եվրոպայում վերջերս կաշառակերության ու կոռուպցիայի պատմություն ունեցող երկրից կախվածության մեծացումը:
Բացի այդ, T-Energy Consulting Ltd-ի գործադիր տնօրեն Յոզեֆ Թուրայը չի հավատում, որ Ադրբեջանում եւ Վրաստանում արտադրվող էլեկտրաէներգիան կարող է իսկապես էկոլոգիապես մաքուր լինել, չնայած հողմային էներգիայի ոլորտում ներդրումներ կատարելու խոստումներին:
2021 թվականի դրությամբ վերականգնվող էներգիան կազմում է Ադրբեջանում էլեկտրաէներգիայի արտադրության 5 տոկոսից պակասը։
Վրաստանում էներգիայի վերականգնվող աղբյուրների, հիմնականում հիդրոէներգիայի մասնաբաժինը էլեկտրաէներգիայի ընդհանուր արտադրության մեջ կազմում է 75%: Սակայն անցյալ տարի տեղական էլեկտրակայաններից էլեկտրաէներգիայի արտադրությունը կազմել է 12,6 ՏՎտժ, իսկ սպառումը` 13,1 ՏՎտժ, ինչը նշանակում է, որ Թբիլիսին էլեկտրաէներգիայի զուտ ներկրողն է։
Ավելին, Ռումինիայից Հունգարիա մալուխի անցումից հետո այս քանակությամբ էլեկտրաէներգիա ստանալու համար, ամենայն հավանականությամբ, կպահանջվի լիցենզավորում եւ ԵՄ անդամ երկու երկրների միջեւ փոխկապակցման նոր հաղորդման գծի ինտեգրում ENTSO-E համակարգին՝ էլեկտրահաղորդման համակարգերի օպերատորների Եվրոպական ասոցիացիային:
Դա պայմանավորված է նրանով, որ ԵՄ էլեկտրաէներգիայի տարածաշրջանային շուկայում չկա երկարաժամկետ հզորության պահեստավորում, այլ միայն կարճաժամկետ ալգորիթմական բաշխում, եւ անհնար կլիներ ֆիզիկապես վերաբաշխել Ռումինիայի եւ Հունգարիայի միջեւ գոյություն ունեցող էլեկտրահաղորդման գծի առանց այն էլ սահմանափակ հզորությունը:
