ՄԳԻՄՕ-ի միջազգային հետազոտությունների ինստիտուտի եվրաատլանտյան անվտանգության կենտրոնի առաջատար գիտաշխատող, «Միջազգային վերլուծություն» ամսագրի գլխավոր խմբագիր, ՄԳՌԽ փորձագետ Սերգեյ Մարկեդոնովը  «Донской Казак»  թելեգրամյան ալիքում  վերլուծել է Արցախի պետական նախարարի պաշտոնից Ռուբեն Վարդանյանի ազատումը։

  1. Ռուբեն Վարդանյանն այլեւս չճանաչված Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության պետնախարար չէ։ Որոշումը հրապարակել է ԼՂՀ նախագահ Արայիկ Հարությունյանը։ Պետնախարարի պաշտոնն առաջարկվել է գլխավոր դատախազ Գուրգեն Ներսիսյանին։ Վարդանյանն այդ պաշտոնում աշխատել է շուրջ հինգ ամիս։ Ինչպե՞ս գնահատել այս իրադարձությունը: Ի՞նչ հետեւանքների կարող է դա հանգեցնել։
  2. Նախ, կուզենայի խուսափել որեւէ դավադիր վարկածի հրապարակումից։ Ռուբեն Վարդանյանի եւ Արայիկ Հարությունյանի միջեւ հակասությունները համակարգային կերպով դրվել են Ստեփանակերտում նոր պետնախարարի հայտնվելու առաջին օրվանից։ Ֆիգուրների մասշտաբները չափազանց տարբեր են: Եվ հարցն այն չէ, որ մեկը լավն է կամ մյուսը՝ վատը։ Նրանք ուղղակի տարբեր կերպ են ընկալում քաղաքականությունն ու քաղաքական պայքարը։ Այստեղ հիմնական պատճառն այն է, որ նրանց տանդեմը չստացվեց։
  3. Չճանաչված հանրապետությունում ակնհայտ է կառավարման լուրջ ճգնաժամը։ 2022 թվականի նոյեմբերի 23 - ին հրաժարական տվեցին ԼՂՀ ինը նախարարներ, իսկ 2023 թվականի հունվարին՝ Անվտանգության խորհրդի ամենափորձառու քարտուղար Վիտալի Բալասանյանը։ Հանրապետության կարգավիճակը թելից է կախված, Ադրբեջանի ճնշումն աճում է, փակ է Լեռնային Ղարաբաղը Հայաստանին կապող միակ զարկերակը։ Մանեւրելու համար չափազանց նեղ է տարածքը: Եվ այն ընդլայնելու բոլոր փորձերը չափազանց վտանգավոր են։ Լավի եւ վատի միջեւ կոնֆլիկտի ժամանակը չէ, այստեղ ընտրությունը սարսափի եւ պարզապես վտանգավորի միջեւ է: Վարդանյանը փորձում էր ինչ-որ իմաստ եւ ռազմավարություն հաղորդել արցախյան քաղաքականությանը։  Նա մտադիր էր շփոթել շատ խաղացողների քարտերը։ Չստացվեց։ Բայց կարո՞ղ էր ստացվել։ Հարցն ամենեւին էլ հռետորական չէ։
  4. Արդյո՞ք Վարդանյանի հրաժարականը նշանակում է, որ նա դադարում է քաղաքական գործիչ լինելուց։ «Իսկ արդյո՞ք Բորիս Ելցինի կամ Հեյդար Ալիեւի հեռանալը ժամանակին դարձել է նրանց քաղաքական մայրամուտի հոմանիշը»։ Վարդանյանը մի քանի ամսվա ընթացքում հայկական աշխարհում շատ համակիրներ է ստացել՝ եւ՛ հենց Ղարաբաղում, եւ՛ Հայաստանում, եւ՛ սփյուռքում։ Ի՞նչ է նա անելու այդ կապիտալի հետ։ Կարող են լինել բազմաթիվ պատասխաններ: Այստեղ դեր է խաղում նաեւ նրա կամքն ու այլ  գործոններ։ Նա պատրաստ է ռիսկի դիմել: Խնդիրն այն է, որ նույն ԼՂՀ-ում ոչ բոլոր հայերն են պատրաստ։ Եվ հակառակը, նրա հակառակորդ Իլհամ Ալիեւը ցույց է տալիս խաղադրույքները բարձրացնելու պատրաստակամություն։
  5. Իսկ մինչ այդ արձանագրենք․ հետխորհրդային տարածքից խոշոր բիզնեսի ներկայացուցչի հերթական անցումը հետխորհրդային իշխանություն կրկին հաջողությամբ չպսակվեց։ Վարդանյանի դեպքում վաղ է խոսել «պատմության ավարտի» մասին։ Չճանաչված հանրապետության պետնախարարը հնարավոր քաղաքական ընտրանքներից միակը չէ։