Վառելիքի ռուսական շուկան բախվում է AI-95 բենզինի դեֆիցիտի այն բանից հետո, երբ Ուկրաինայի կողմից նավթավերամշակման գործարանների վրա հարձակումներ եղան, որի պատճառով երկրում վառելիքի արդյունահանումը ընկավ մինչև երկու տարվա նվազագույնը:

AI-95-ի պակասը բորսայական վառելիքի առևտրում դարձել է խրոնիկ, Reuters-ին հայտնել են թրեյդերներն ու շուկայի մասնակիցները: Մեծածախ քանակությունների սակավության պատճառով բենզինի գներն արագորեն աճում են և անցյալ շաբաթվա վերջին մոտեցան անցյալ աշնանը վառելիքի ճգնաժամի ռեկորդներին, գրում է The Moscow Times-ը։

Սանկտ Պետերբուրգի ապրանքա-հումքային բորսայում «Պրեմիում 95»-ի գնանշումները հուլիսի 19-ին հասել են 73605 ռուբլու մեկ տոննայի դիմաց, իսկ ամառվա սկզբից աճել են 44%-ով կամ 22,5 հազար ռուբլով։

«Այդ բենզինը պարզապես բավարար չէ բոլորի համար», - դժգոհում է վաճառականներից մեկը: Նրա խոսքով, շուկայում «աժիոտաժ» է տիրում, քանի որ շուտով նավթավերամշակման գործարանում կսկսվեն աշնանային վերանորոգումները, և դեֆիցիտը կարող է սրվել։

Ըստ Reuters-ի աղբյուրների, նավթավերամշակման գործարանները ներկայումս չունեն ազատ ծավալներ, որոնք կարող են ուղարկվել շուկա՝ գներն իջեցնելու համար:

Ըստ Bloomberg-ի՝ Ռուսաստանում նավթի վերամշակման ծավալները հունիսին դարձել են ամենացածրը 2022 թվականից ի վեր՝ մայիսի վերջին «Ռոսնեֆտի» երկու խոշոր նավթավերամշակման գործարանների՝ Տուապսեի և Կոմսոմոլսկի փակվելուց հետո: Դրանցից առաջինը տարեսկզբից երկրորդ անգամ հարձակման ենթարկվեց ուկրաինական անօդաչու սարքերի կողմից, ինչի պատճառով ձմռանն արդեն դադարեցրել էին արտադրությունը։ Հետո ավելի քան երեք ամիս պահանջվեց գործարանը հրդեհից վերականգնելու համար։

Ընդհանուր առմամբ, հունիսին պարապուրդի է մատնվել ռուսական նավթավերամշակման գործարանների հզորության 15,5%-ը կամ 4,1 մլն տոննան՝ երկու անգամ ավելի, քան մայիսին, հաշվարկել է Reuters-ը։ Նավթամշակման արտադրանքի վերաբերյալ պաշտոնական գործառնական վիճակագրությունը դասակարգվել է մայիսի վերջից. Էներգետիկայի նախարարությունը դադարեցրել է շաբաթական տվյալներ տրամադրել Ռոսստատին՝ վկայակոչելով «աշխարհաքաղաքական իրավիճակը» և շուկան «մանիպուլյացիայի» սպառնալիքից պաշտպանելու անհրաժեշտությունը։

«Մի քանի գործարան կվերադառնան աշխատանքի հուլիսի վերջին», - ասում է աղբյուրը Reuters-ին՝ հավելելով, սակայն, որ աշնանը ակնկալվում է, որ արտադրությունը կրկին կնվազի՝ նավթավերամշակման գործարաններում սեզոնային պահպանման պատճառով:

AI-92 բենզինը նույնպես թանկանում է, թեև ավելի դանդաղ տեմպերով. հունիսի սկզբից բորսայում այն ​​թանկացել է 23%-ով։ Արդյունքում՝ AI-92-ի և AI-95-ի արժեքի տարբերությունը պատմության մեջ առաջին անգամ գերազանցել է 15 հազար ռուբլին մեկ տոննայի դիմաց։

Կառավարությունը գիտակցում է խնդիրը. «95-ի (բենզինի) հետ կապված իրավիճակը լարվել է»,- հուլիսի 16-ին Կովկասյան ներդրումային ֆորումի շրջանակներում ասել է փոխվարչապետ Ալեքսանդր Նովակը։ Պատճառը, նա խոստովանեց, նավթավերամշակման գործարանների կողմից իրականացվող «վերանորոգման արշավն է»։ Սեպտեմբերից իշխանությունները նախատեսում են կրկին արգելել բենզինի արտահանումը` վախենալով անցյալ տարվա ճգնաժամի կրկնությունից, երբ բերքահավաքի գագաթնակետին տնտեսությունը մնաց առանց վառելիքի։

Reuters-ի աղբյուրները նաև կապում են AI-95-ի պակասի հետ, որ վերջին տարիներին դրա պահանջարկը նկատելիորեն աճել է, իսկ նավթավերամշակող գործարանները, որոնք կտրվել են արտասահմանյան տեխնոլոգիաներից պատժամիջոցների պատճառով, պատրաստ չէին ավելացնել դրա արտադրությունը: