Գիտնականները Science Advances ամսագրում հոդված են հրապարակել, որում փորձել են պատասխանել այն հարցին, թե ինչ է տեղի ունեցել Երկրի վրա կյանքի հետ, երբ մոլորակի մագնիսական դաշտը գրեթե փլուզվել է մոտ 41 000 տարի առաջ։

Այս երևույթը, որը մոտ է կոլապսի, հայտնի է որպես «Լաշամպի գեոմագնիսական շեղում»՝ կարճատև, բայց էքստրեմալ գեոմագնիսական իրադարձություն, որն այդպես է կոչվել ի պատիվ Ֆրանսիայի հրաբխային դաշտերի, որտեղ այն առաջին անգամ հայտնաբերվել է։

Լաշամպի գեոմագնիսական շեղման ժամանակ՝ պլեյստոցենի վերջին, Երկրի մագնիսական բևեռները տեղերով չեն փոխվել, ինչպես դա տեղի է ունենում մի քանի հարյուր հազար տարին մեկ։ Փոխարենը, դրանք անկանոն և արագ տեղաշարժվել են հազարավոր մղոններով։

Միևնույն ժամանակ, մագնիսական դաշտի լարվածությունը նվազել է մինչև իր ժամանակակից ինտենսիվության 10%-ից պակաս։

Այսպիսով, սովորականի պես կայուն ձողային մագնիսի՝ դիպոլի պես պահելու փոխարեն, Երկրի մագնիսական դաշտը բաժանվել է բազմաթիվ թույլ բևեռների ամբողջ մոլորակով մեկ։

Այս երևույթի առաջացրած հետևանքները ներառում էին հյուսիսափայլեր, որոնք սովորաբար նկատվում են միայն բևեռների մոտ գտնվող երկնքում՝ Հյուսիսային կամ Հարավային փայլի տեսքով, որոնք տեղաշարժվում էին դեպի հասարակած, և արևային վնասակար ճառագայթման չափաբաժիններ, որոնք զգալիորեն գերազանցում էին ժամանակակիցները։

Ըստ գիտնականների, մագնիսական դաշտի թուլացման դեպքում ավելի վնասակար ճառագայթումը կարող էր հասնել Երկրի մակերեսին, ինչը կբարձրացներ արևայրուքի, աչքերի վնասման, բնածին արատների և առողջական այլ խնդիրների ռիսկը։

Ի պատասխան, մարդիկ, հավանաբար, գործնական միջոցներ են ձեռնարկել. սկսել են ավելի շատ ժամանակ անցկացնել քարանձավներում, ավելի լավ ծածկույթի համար հագուստ պատրաստել կամ մաշկին քսել օխրայից պատրաստված հանքային պիգմենտով «արևապաշտպան քսուք»։

Գիտնականները իրենց հոդվածում նշում են, որ նման վարքագծի հաճախականությունը, ըստ երևույթին, իսկապես աճել է Եվրոպայի որոշ մասերում։

Այդ ժամանակ Եվրոպայում ապրում էին ինչպես նեանդերթալցիներ, այնպես էլ Homo sapiens-ի ներկայացուցիչներ։ Հնագիտական տվյալները վկայում են, որ բնակչության տարբեր խմբեր տարբեր մոտեցումներ են ցուցաբերել բնապահպանական խնդիրների լուծման հարցում, ընդ որում, որոշ խմբեր, հնարավոր է, պաշտպանության համար ավելի շատ են հենվել կացարանի կամ նյութական մշակույթի վրա։