Մագնիսներն ու բաժակները ծառայում են որպես զվարճալի տոնական հուշանվերներ, սակայն որոշ մթերքներ, որոնք խորհրդանշում են երկրի ինքնատիպությունը, կարող են դառնալ հատկապես նշանակալի նվերներ ընկերների և մտերիմների համար. օրինակ՝ ֆրանսիական պանիրը, հոլանդական վաֆլին և կանադական թխկու օշարակը։

Ըստ նոր ուսումնասիրության, համայնքները, որոնք ապրել են արևմտյան Իրանում մոտ 11 000 տարի առաջ՝ վաղ նեոլիթի դարաշրջանում, նվերներ տալու նմանատիպ մոտեցում են ունեցել։

Ուսումնասիրության արդյունքները հրապարակվել են Nature Communications Earth and Environment ամսագրում, դրան մասնակցել են գիտնականներ Ավստրալիայից, Գերմանիայից, Դանիայից և Իրանից։

Նրանք զգալի ջանքեր են գործադրել՝ լանդշաֆտի տարբեր մասերում որսած վայրի վարազներին որպես նվերներ բերելու համար, որոնք վայելել են Զագրոսի լեռներում գտնվող ներկայիս Ասիաբ հնագիտական պեղումների վայրում անցկացվող համայնքային խնջույքի ժամանակ։

Հետազոտողների միջազգային խմբի ստացած արդյունքները վկայում են այն մասին, որ աշխարհագրական խորհրդանշական նշանակություն ունեցող նվերներ մատուցելու պրակտիկան սկիզբ է առնում նախապատմական ժամանակներից։ «Սնունդը և հինավուրց խոհարարական ավանդույթներն ամբողջ աշխարհում մշակույթների անբաժանելի մասն են։ Հենց այս պատճառով են տոները, փառատոները և սոցիալական այլ նշանակալի իրադարձությունները սովորաբար կապված սննդի հետ։ Օրինակ՝ մենք չենք կարող պատկերացնել Սուրբ Ծնունդն առանց սուրբծննդյան ճաշկերույթի, Իդ ալ-Ֆիտրը՝ առանց նվերների, կամ Զատիկը՝ առանց մացայի գնդիկներով ապուրի»,- պատմել է դոկտոր Պետրա Վայգլովան։

Գիտնականները հայտնաբերել են 19 վայրի վարազի գանգեր, որոնք խնամքով փաթեթավորված և կնքված են եղել Ասիաբի պեղումների վայրում գտնվող կլոր շենքի ներսում՝ փոսի մեջ։

Կենդանիների գանգերի վրայի մորթի հետքերը վկայում են, որ դրանք օգտագործվել են խնջույքների համար, սակայն մինչ օրս գիտնականները վստահ չէին, թե որտեղից են բերվել այդ վարազները։

Դոկտոր Վայգլովան և հետազոտողների միջազգային խումբը ուսումնասիրել են այդ վայրի վարազներից հինգի ատամների էմալը։

Գիտնականները վերլուծել են էմալի ներսում աճի մանրադիտակային առանձնահատկությունները և քիմիական նշանները, որոնք ցույց են տվել, որ խնջույքի համար օգտագործված վարազներից առնվազն մի քանիսը այն տարածաշրջանից չեն եղել, որտեղ անցկացվել է միջոցառումը։

«Հնարավոր է, որ նրանցից մի քանիսը բերվել են խնջույքի անցկացման վայրից մոտ 70 կիլոմետր հեռավորությունից», - նշել է գիտնականը։

Ըստ նրանց, զարմանալի է, որ այդ որսորդները այդքան ջանք են գործադրել՝ սպանելու և իրենց տարածաշրջանից վարազներին տեղափոխելու դժվարանցանելի լեռնային տեղանքով մի ճանապարհորդության ընթացքում, որը, հավանաբար, կտևեր մի քանի օր։