նախընտրելի դարձնել
Միջուկային ժամացույցների ստեղծումն ապագայում կբարելավի նավիգացիոն արբանյակային համակարգերի ճշգրտությունը, ինչպես նաև հնարավորություն կտա բարձր ճշգրտությամբ չափել մի շարք հիմնարար հաստատուններ։ Թույլ կտա ստուգել նաև գրավիտացիոն հաստատունը, որի շնորհիվ հնարավոր կլինի ստուգել հարաբերականության ընդհանուր տեսության տիեզերագիտական էֆեկտների հիմքերը։ Այս մասին TASS-ին հայտնել են Սարովի ֆիզիկայի և մաթեմատիկայի ազգային կենտրոնի (ՆՑՖՄ) մամուլի ծառայությունից։
«Բացի այն, որ միջուկային ժամացույցներն ավելի մանրակերտ ու կայուն կլինեն ատոմայինների համեմատ, դրանք նաև ավելի ճշգրիտ կլինեն։ Դրանց ճշգրտության հետ անմիջականորեն կապված է նավիգացիոն արբանյակային համակարգերի (GPS, GLONASS) ճշգրտության բարձրացումը։ Հաճախականության ստանդարտի բարձր ճշգրտությունը կարող է թույլ տալ գրանցել անցման հաճախականության կախվածությունը գրավիտացիոն դաշտից՝ չափել Երկրի գրավիտացիոն դաշտը արբանյակի վրա գտնվող հաճախականության ստանդարտի միջոցով։ <…> Հաճախականության միջուկային ստանդարտը նաև թույլ կտա լուծել հիմնարար ֆիզիկայի խնդիրներ, մասնավորապես՝ բարձր ճշգրտությամբ չափել մի շարք հիմնարար հաստատուններ (նուրբ կառուցվածքի հաստատուն, գրավիտացիոն հաստատուն) և այդպիսով ստուգել հարաբերականության ընդհանուր տեսության տիեզերագիտական էֆեկտների հիմքերը», - պատմել է «ՄԻՖԻ» Ազգային միջուկային հետազոտական համալսարանի (Ռոսատոմի հենակետային համալսարան) «Չափագիտության ֆիզիկատեխնիկական խնդիրներ» ամբիոնի վարիչ, ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր Պյոտր Բորիսյուկը, որը ղեկավարում է թորիումի ժամացույցների ստեղծման նախագիծը։
Նա նաև նշել է, որ նման ժամացույցներով տեխնիկական միջոցները հնարավորություն կտան հեռակա կարգով հայտնաբերել օգտակար հանածոների, նավթի և գազի կուտակումներ, մշակել բարձր ճշգրտության գեոիդային նավիգացիոն քարտեզներ, ինչպես նաև լուծել երկակի նշանակության խնդիրներ։
Իր հերթին, Ֆիզիկայի և մաթեմատիկայի ազգային կենտրոնի գիտական ղեկավար, ՌԳԱ ակադեմիկոս Ալեքսանդր Սերգեևը պատմել է, որ ատոմային և միջուկային ժամացույցների ստեղծման աշխատանքները գտնվում են գիտական հետազոտությունների առաջնագծում։ Այժմ հաճախականության համընդհանուր ճանաչված միջազգային էտալոն են ցեզիումի ատոմային ժամացույցները, որոնք վերարտադրում են հաճախականության չափման միավորը՝ հիմնված ցեզիում-133-ի ատոմում գերնուրբ կառուցվածքի երկու մակարդակների միջև էլեկտրոնների անցման վրա։ Նրա խոսքով, ի տարբերություն էլեկտրոնային մակարդակների միջև անցումների, միջուկային անցումները պաշտպանված են արտաքին ազդեցություններից էլեկտրոնային թաղանթով, ինչը թույլ է տալիս բարձրացնել չափումների ճշգրտությունը մի քանի կարգով։
Միջուկային ժամացույցներ ստեղծելու համար ամենահեռանկարայինը թորիում-229 իզոտոպի միջուկում իզոմերային անցումն է, որի էներգիան կազմում է մոտ 8,3 էՎ, իսկ հաճախականությունը գտնվում է վակուումային ուլտրամանուշակագույնի տիրույթում և մատչելի է այսօրվա դրությամբ առկա լազերային աղբյուրների համար։ Այս ուղղությամբ հետազոտական աշխատանքներն իրականացվում են գիտնականների համագործակցությամբ՝ Ֆիզիկայի և մաթեմատիկայի ազգային կենտրոնի գիտական ծրագրի շրջանակում՝ «Ռոսատոմ» պետական կորպորացիայի աջակցությամբ», - հավելել է Սերգեևը։
