Վերջերս կատարված հետազոտությունը ցույց է տվել, որ Pterodactylus antiquus տեսակի երկու երիտասարդ պտերոզավրեր ուշ յուրայի դարաշրջանում, մոտ 150 միլիոն տարի առաջ, հզոր փոթորկի զոհ են դարձել։

Գիտնականները իրենց վերլուծությունը հրապարակել են Current Biology հանդեսում։

Այս հին թռչող մողեսների քարացածության մնացորդները հայտնաբերվել են Գերմանիայի հարավի Զոլնհոֆեն ֆորմացիայի կրաքարային նստվածքներում, որը աշխարհի ամենահայտնի քարացածությունների վայրերից մեկն է։

Երկու կմախքները, որոնք ստացել են «Lucky» և «Lucky II», անվանումները, պարզվել է, որ այս տեսակի երբևէ հայտնաբերված ամենափոքր նմուշներից են։ Նրանց թևերի բացվածքն ընդամենը մոտ 20 սանտիմետր էր՝ համեմատելի փոքր չղջիկի չափի հետ։ Համեմատության համար, չափահաս P. antiquus-նուներ մեկ մետրից ավելի թևերի բացվածք և շատ ավելի դիմացկուն էր քամիների նկատմամբ։

Գիտնականները ոսկորների վրա վնասման նշաններ են հայտնաբերել, ինչը ցույց է տալիս, որ ճտերից մեկը թռիչքի ժամանակ կոտրվածք է ստացել։ Դա համապատասխանում է այն վարկածին, ըստ որի՝ փոթորկային քամին ճտերին հեռացրել է կղզիներից, որտեղ նրանք ապրել և սովորել են թռչել: Օդի հոսքը կարող էր նրանց տանել ծովալճակի վրայով, որտեղ ուժեղ ալիքները փրկության ոչ մի հնարավորություն չէին թողնում: Ցեխի մեջ արագ թաղումը ապահովել է կմախքների պահպանումը՝ թույլ տալով մեզ միլիոնավոր տարիներ անց իմանալ նրանց ողբերգական պատմությունը։

Զոլնհոֆենի կազմավորումը հայտնի է բրածոների պահպանման բացառիկ որակով: Այստեղ հայտնաբերվել է հայտնի Արքեոպտերիքսը, ինչպես նաև բազմաթիվ պտերոզավրեր, առանձնապես երիտասարդ պտերոզավրեր: Չափահասները շատ ավելի հազվադեպ են հանդիպում և հաճախ՝ թերի, ինչը վաղուց բանավեճի տեղիք է տվել գիտնականների շրջանում. ինչո՞ւ են գերակշռում ձագերը։

Նոր ուսումնասիրությունը հնարավոր բացատրություն է տվել: Երիտասարդ կենդանիների զանգվածային մահը կարող է կապված լինել նման աղետալի փոթորիկների հետ: Փոքր պտերոզավրերը, որոնք նոր էին տիրապետում թռիչքին, շատ ավելի խոցելի էին տարերքների նկատմամբ: Այսպիսով, Յուրայի կլիմայում հաճախակի փոթորիկները դարձել են գործոն, որը որոշել է, թե որ կմախքներն են լավագույնս պահպանվել և ավելի մեծ թվով։

Գիտնականները նշում են, որ հին կենդանիների մահվան պատճառների հասկացողությունը օգնում է ոչ միայն վերականգնել նրանց կյանքի պատկերը, այլև ավելի ճշգրիտ մեկնաբանել գտածոները: Յուրաքանչյուր նման նմուշ բացում է պատուհան դեպի հեռավոր անցյալ՝ ցույց տալով, թե որքան փխրուն էին նույնիսկ հին երկնքի վեհաշուք բնակիչները: