Իրաքցի եզդիները վերականգնում են իրենց կորուսյալ պատմության մի մասը՝ թանգարանային արխիվներում հայտնաբերված լուսանկարների շնորհիվ, հաղորդում է Associated Press-ը։

Գիտնականները ուսումնասիրում են 1930-ականներին Հյուսիսային Իրաքում, որտեղ ապրում էր եզդիական համայնքը, հնագիտական ​​արշավախմբերի կողմից արված լուսանկարների հավաքածուն։

Պատկերները, որոնցից շատերը պահպանվել են, դարձել են «Իսլամական պետություն» խմբավորման կողմից հետագայում ոչնչացված ավանդույթների, կենսակերպի և կրոնական վայրերի կարևոր ապացույցներ։ Լուսանկարներից առնվազն 300-ը վերականգնվել են եզդիական մշակութային հիշողությունը վերակենդանացնելուն ուղղված նախագծի շրջանակներում՝ միաժամանակ ուսումնասիրվելով Փենսիլվանիայի համալսարանի արխիվներում։

Լուսանկարներից մեկը, որը պատկերում է եզդիական տաճար, 2022 թվականին գրավել է դոկտորանտ Մարկ Մարին Ուեբի ուշադրությունը. տաճարը ոչնչացվել էր ծայրահեղականների կողմից։ Հետազոտողները, վավերագրական ֆիլմերի ռեժիսոր Նաթանիել Բրանտի հետ միասին, կազմում են հավաքածու և ստեղծում են տեսողական արխիվ՝ եզդիական համայնքին այդ պատկերներին հասանելիություն տրամադրելու համար՝ ինչպես Իրաքում, այնպես էլ սփյուռքում։

Լուսանկարներում պատկերված են մարդիկ տանը, իրենց առօրյա կյանքում, կրոնական տոնակատարությունների ժամանակ։ Դրանք եզդիների մասին այլ տեսանկյունից են խոսում՝ ոչ թե որպես զոհերի, այլ որպես հարուստ մշակույթ և ավանդույթներ ունեցող մարդկանց։

Այս աշխատանքը օգնում է եզդիական համայնքին վերականգնել կորցրած մշակութային ժառանգությունը և ամրապնդել սերունդների միջև կապերը։

Նշենք, որ Հայաստանում կա նաև եզդիական մեծ տաճարային համալիր։ Դրա ճարտարապետությունը ոգեշնչված է Իրաքի Լալիշի եզդիական տաճարից։ Արմավիրի մարզի Ակնալիճ գյուղում կան երկու եզդիական տաճարներ՝ Զիարաթ (կամ Սլթան Էզիդ)՝ Հայաստանում առաջին եզդիական տաճարը, որը բացվել է 2012 թվականին, և Քուբա Մերե Դիվանը՝ աշխարհի ամենամեծ եզդիական տաճարը, որը բացվել է մոտակայքում 2019 թվականին։

Տաճարի համալիրի տարածքում կա եզակի հուշարձանային անսամբլ, որը ստեղծվել է 2014 թվականին հայ քանդակագործների, մասնավորապես՝ Տիգրան Յուխանյանի և Գետիկ Բաղդասարյանի կողմից։