Նախընտրելի
Գրենլանդիայի հանքային պաշարների նախարար Նաաջա Նաթանիելսենը մերժել է կղզու հանքային պաշարները կիսելու ԱՄՆ փորձերը՝ հայտնելով, որ ոչ մի արտաքին ուժ չպետք է միջամտի արկտիկական տարածքի հսկայական բնական հարստությունների ճակատագրին, գրել է Politico-ն։
«Օրակարգում ամեն ինչ է, բացի [մեր] ինքնիշխանությունից»,- ասել է Նաթանիելսենը պարբերականի հարցազրույցում՝ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի եւ ՆԱՏՕ գլխավոր քարտուղար Մարկ Ռյութեի դռնփակ բանակցություններից երկու օր անց, որոնք, ըստ ԱՄՆ նախագահի, ներառում էին կղզու ռեսուրսների վերաբերյալ համաձայնագիր։
Գրենլանդիայի նախարարը վիճարկել է դա անելու նրանց իրավունքը՝ հայտարարելով, որ իր երկիրը «չի ընդունի, որ կղզու հանքային ոլորտի ապագա զարգացումը որոշվի Գրենլանդիայից դուրս»։
Թրամփը շաբաթը սկսել է ԵՄ երկրների հանդեպ մեծ մաքսատուրքեր սահմանելու սպառնալիքով, եթե նրանք Գրենլանդիան՝ կիսաինքնավար դանիական տարածքը, չհանձնեն ԱՄՆ-ին, սակայն չորեքշաբթի հրաժարվել է այդ որոշումից՝ հայտնելով, որ Ռյութեի հետ «ապագա համաձայնագրի շրջանակի» է հասել։
Բայց եթե այդ գործարքը նախատեսում է Գրենլանդիայից բացի որեւէ այլ երկրի թույլատրել վերահսկել իր հանքանյութերը, ապա Նուուկը կասի «ոչ», ասել է նախարարը։
Արկտիկական կղզին ունի բավական քանակությամբ հազվագյուտ հողային տարրեր՝ համաշխարհային պահանջարկի մեկ քառորդը բավարարելու համար, ինչպես նաեւ նավթի, գազի, ոսկու եւ մաքուր էներգետիկ մետաղների հսկայական քանակություն, բայց դրանցից գրեթե ոչինչ չի արդյունահանվում։
Չնայած համաձայնագրի ստույգ մանրամասները պարզ չեն, եվրոպացի պաշտոնյան հինգշաբթի Politico-ին ասել է, որ այն կարող է ներառել կղզում հանքարդյունաբերական գործողությունները վերահսկելու վերահսկիչ խորհրդի ստեղծում։ Սակայն Նաթանիելսենը մերժել է այս հնարավորությունը։
«Դա հավասարազոր կլինի ինքնիշխանությունից, մեր իրավասությունից եւ հրաժարվելուն, թե ինչ կպատահի մեր հանքանյութերի հետ»,- ասել է նա՝ ակնարկելով Գրենլանդիայի ռեսուրսների հարցը բազմակողմ բանակցությունների միջոցով լուծելու հնարավորության մասին։
«Ես չեմ ասում, թե համաձայնագիր չի լինի»,- ասել է գրենլանդացի քաղաքական գործիչը՝ ավելացնելով, որ կառավարությունը «դեմ չէ Գրենլանդիայում [ՆԱՏՕ] պոտենցիալի ավելացմանը կամ որեւէ մոնիթորինգի», եւ նաեւ բաց է ԱՄՆ-ի հետ հանքարդյունաբերական համագործակցության համաձայնագրի մշակման համար։
«Բայց մենք չենք կարող սկսել հանքանյութերի առեւտուրը՝ ինքնիշխանության դիմաց»,- ասել է նա։
Ուրբաթ Նուուկում Գրենլանդիայի վարչապետ Յենս Ֆրեդերիկ Նիլսենի հետ հանդիպումից հետո, որի ընթացքում քննարկվել էր Թրամփի հնարավոր գործարքը, Դանիայի վարչապետ Մետտե Ֆրեդերիկսենը հայտնել է, որ չնայած իրավիճակը շարունակում է մնալ լուրջ, «մենք ունենք առաջընթացի ուղի, որը փորձում ենք գտնել ամերիկացիների հետ»։ Ֆրեդերիկսենը ուրբաթ Բրյուսելում հանդիպել է Ռյութեի հետ՝ քննարկելու ՆԱՏՕ գլխավոր քարտուղարի եւ Թրամփի միջեւ բանակցությունների մանրամասները։
