Հին կմախքներից վերցված ԴՆԹ-ն բացահայտել է մի խորհրդավոր աղետի հետքեր, որը հանգեցրել է ամբողջ բնակչության կտրուկ անհետացմանը այն վայրում, որը այժմ գտնվում է Ֆրանսիայի տարածքում, մոտ 5000 տարի առաջ։ Գիտնականների միջազգային խումբը, ուսումնասիրելով Փարիզի մոտ գտնվող Բյուրիի նեոլիթյան դամբարանային համալիրի 132 անհատների գենետիկական նյութը, հայտնաբերել է զանգվածային ժողովրդագրական փլուզման և հետագա գրեթե լիակատար բնակչության փոխարինման նշաններ։

«Nature Ecology & Evolution» ամսագրում հրապարակված ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ այս վայրում ճգնաժամից առաջ և հետո թաղված մարդիկ պատկանում էին երկու բոլորովին տարբեր գենետիկական խմբերի։

Գիտնականների կարծիքով, սա ցույց է տալիս, որ տարածաշրջանի նախկին բնակչությունը անհետացել կամ կտրուկ նվազել է, ապա փոխարինվել նոր բնակիչներով։ Բնակչության այս փոփոխությունը տեղի է ունեցել այսպես կոչված «նեոլիթյան անկման» ժամանակ՝ այն ժամանակահատվածում, երբ հյուսիսարևմտյան Եվրոպայում բնակչությունը զգալիորեն նվազել է։

Վաղ թաղման շերտում պատկերը հատկապես մտահոգիչ էր. այնտեղ հնագետները գրանցել են անսովոր բարձր մահացության մակարդակ, հատկապես երիտասարդների շրջանում։ Հետազոտողները կարծում են, որ սա կարող է վկայել որևէ աղետալի իրադարձության մասին՝ գուցե համաճարակ, սով, զինված հակամարտություն կամ մի քանի ճգնաժամերի համադրություն: Ճշգրիտ պատճառը մնում է անհայտ։

Հետազոտության հեղինակների խոսքով՝ այս հայտնագործությունը փոխում է մեր պատկերացումները Եվրոպայի ուշ նեոլիթի մասին: Նախկինում գիտնականները գիտեին, որ մ.թ.ա. մոտ 3000 թվականին մայրցամաքի բնակչությունը լուրջ անկում է ապրել, բայց հիմա պարզ է դառնում, որ դա կարող է լինել ոչ միայն թվաքանակի ժամանակավոր անկում, այլև ամբողջ համայնքների իրական փլուզում, որին հաջորդել է բնակչության փոխարինումը հսկայական տարածքներում: