ԱՄՆ-ն աստիճանաբար կորցնում է այն երկրի կարգավիճակը, որը օտարերկրյա կառավարություններն ու քաղաքացիները լռելյայն ընտրում էին փող պահելու, սպառազինություն գնելու, ներդրումներ կատարելու և կրթություն ստանալու համար, գրում է Axios-ը։

Ինչպես ընդգծում է պարբերականը, նույնիսկ այս նախընտրություններում համեմատաբար փոքր փոփոխությունները կարող են թուլացնել տնտեսական և աշխարհաքաղաքական այն առավելությունները, որոնք Վաշինգտոնը պահպանել էր տասնամյակներ շարունակ։

Ամենից նկատելի ազդանշաններից մեկը դարձել են եվրոպական երկրների գործողությունները ամերիկյան ֆինանսական ակտիվների նկատմամբ։ Անցյալ շաբաթ Նիդեռլանդները ԱՄՆ-ից և Կանադայից դուրս է բերել 86 տոննա ոսկի՝ դա բացատրելով «արտակարգ համակարգային ռիսկերից» պաշտպանվելու անհրաժեշտությամբ։ Ֆրանսիան ավելի վաղ Նյու Յորքից դուրս էր բերել իր ամբողջ ոսկին, իսկ Գերմանիայում նմանատիպ քայլ է քննարկվում։

Աշխարհի ամենամեծ ինքնիշխան բարեկեցության հիմնադրամը՝ Նորվեգիայի հիմնադրամը, նույնպես հայտարարել է ԱՄՆ պետական պարտատոմսերում ներդրումները կրճատելու ծրագրերի մասին՝ ամերիկյան գանձապետական արժեթղթերի շուկայում անկայունության ֆոնին։

Եվրոպական երկրները միաժամանակ փորձում են նվազեցնել ԱՄՆ-ից կախվածությունը նաև այլ ոլորտներում։ Մասնավորապես, նրանք փնտրում են սեփական արտադրողներից ավելի շատ սպառազինություն գնելու հնարավորություններ, որպեսզի ավելի քիչ ապավինեն ամերիկյան ռազմական արդյունաբերությանը։ Եվրամիությունը նաև մտադիր է նվազեցնել կախվածությունը ամերիկյան տեխնոլոգիական ընկերություններից և պատրաստել է կանոններ ամպային ծառայությունների շուկայի համար, որոնք կարող են սահմանափակել Amazon-ի, Google-ի և Microsoft-ի մասնակցությունը որոշ պայմանագրերի, որոնք կապված են զգայուն տվյալների հետ։

Փոխվում է նաև առանձին քաղաքացիների վերաբերմունքը ԱՄՆ-ի նկատմամբ։ Վերջին ընդունելության փուլում ամերիկյան համալսարաններ ընդունվելու միջազգային դիմումների թիվը կրճատվել է 10%-ով։ Իրավիճակի վրա ազդել են ուսանողական վիզաների տրամադրման կանոնների խստացումն ու նախագահ Դոնալդ Թրամփի վարչակազմի ավելի կոշտ միգրացիոն քաղաքականությունը։

2025 թվականին ԱՄՆ միջազգային զբոսաշրջությունը կրճատվել է 5,5%-ով՝ սա համավարակից հետո առաջին անկումն է։ Հատկապես նկատելի էր այն Կանադայի քաղաքացիների շրջանում. կանադացիների ուղևորությունների թիվը դեպի ԱՄՆ նվազել է 25%-ով և շարունակել է նվազել նաև 2026 թվականի սկզբին։ Գերմանիայից զբոսաշրջիկների հոսքը Թրամփի նախագահության սկզբից կրճատվել է 25%-ով. գերմանական զբոսաշրջային ասոցիացիան, ի թիվս այլ գործոնների, մատնանշում է քաղաքական իրավիճակը։

Ըստ Pew Research Center-ի վերջին հետազոտության, հատկապես նկատելիորեն վատացել է ԱՄՆ-ի նկատմամբ վերաբերմունքը արևմտյան երկրներում։ Հունգարիան և Լեհաստանը դարձել են հարցված տասը երկրներից միակները, որտեղ հարցվածների մեծամասնությունը դեռևս ԱՄՆ-ին համարում է հուսալի գործընկեր։ Միևնույն ժամանակ բոլոր տասը երկրներում, ներառյալ աջ պոպուլիստ առաջնորդներ ունեցող պետությունները, մեծամասնությունը հայտարարել է, որ միջազգային քաղաքականության հարցերում չի վստահում Թրամփին։

Սակայն ԱՄՆ-ի հետ համագործակցությունից զանգվածային հրաժարման մասին խոսելը դեռ վաղ է։ Դոլարի գերիշխանությունը մնում է կայուն, դաշնակիցները շարունակում են մեծապես կախված մնալ ամերիկյան ռազմական հզորությունից, իսկ ԱՄՆ-ն պահպանում է օտարերկրյա ուսանողների համար աշխարհի գլխավոր ուղղության կարգավիճակը։

Մոտ ժամանակում Եվրոպայում տրամադրությունների լրացուցիչ ցուցիչ կարող է դառնալ Գերմանիայի, Իտալիայի և Իսպանիայի ոսկու պահուստների ճակատագիրը. այս երկրների ներսում կրկին ուժգնանում են քննարկումները, թե արդյոք պետք է դրանք պահել ԱՄՆ-ում։