Սանահինի վանական համալիրում երկու պատմական տապանաքարեր քանդելու եւ դրանց տեղում նոր հուղարկավորություն իրականացնելու գործով նախաքննությունն ավարտվել է:

NEWS.am-ի տեղեկություններով, գործով կա 1 մեղադրյալ: Նախաքննության ավարտի մասին մեր տեղեկությունը հաստատեցին նաեւ Գլխավոր դատախազության հանրային կապերի բաժնից՝ նշելով, որ գործն ուղարկվել է դատարան:

Նշենք, որ 2017 թվականի հուլիսի 18-ին NEWS.am-ի հրապարակած «Եթե որեւէ գործողություն չլինի՝ կդիմենք իրավապահներին. Սանահինում քանդել են եկեղեցու բակի տապանաքարը եւ նոր թաղում արել» հոդվածի վերաբերյալ նախապատրաստված նյութերի ընթացքում փաստական տվյալներ էին ձեռք բերվել, որ պետության պահպանության տակ գտնվող Սանահինի միջնադարյան վանական համալիրի պահպանման գոտում ապօրինի գերեզման կառուցելու կապակցությամբ կատարված աշխատանքների ընթացքում վնասվել է «Զաքարյան իշխանների դամբարանի» ամբողջականությունը, խախտվել է դամբարանի անմիջական գոտին, քանդվել են նախկին ննջեցյալների տապանաքարերը:
Դեպքի առթիվ հարուցվել էր քրեական գործ Քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 1-ին մասով (պետության պահպանության տակ գտնվող պատմության, մշակույթի հուշարձանները, ինչպես նաեւ պատմական կամ մշակութային առանձնակի արժեք ունեցող առարկաները կամ փաստաթղթերը ոչնչացնելը կամ վնասելը) եւ 265-րդ հոդվածի 1-ին մասով (դիակն անարգանքի ենթարկելը կամ թաղման վայրերը, մահացածներին թաղելու կամ նրանց հիշատակի հետ կապված ծիսակատարությունների համար նախատեսված գերեզմանների վրա եղած շինությունները կամ առարկաները ոչնչացնելը, վնասելը կամ պղծելը):

Կատարված լրիվ, օբյեկտիվ եւ բազմակողմանի քննության ընթացքում ձեռք բերված փաստական տվյալների համակցությամբ հիմնավորվել է, որ Ալավերդի քաղաքի բնակիչ Գ. Վ.-ն 2017 թվականի հունիսի 19-ին, հոր մահից հետո, ինքնակամ որոշել է հանգուցյալ հորը հուղարկավորել 2000 թվականից «ՅՈՒՆԵՍԿՕ»-ի համաշխարհային մշակութային ժառանգության արժեքների ցանկում «Հաղպատի եւ Սանահինի վանքեր» հայտի ներքո ընդգրկված, պետության պահպա­նութ­յան տակ գտնվող, առանձնակի արժեք ունեցող, Սանահինի վանական համալիրի պահպանման գոտու տարածքում` Զաքարյան իշխանների դամբարան-մատուռ տանող ճանապարհի վրա: 

Խախտելով «Պատմության եւ մշակույթի անշարժ հուշարձան­ների ու պատմական միջավայրի պահպանության եւ օգտագործման մասին» ՀՀ օրենքի 16-րդ հոդվածի պահանջները` չունենալով հուշարձանների պահպանական գոտիների տարած­քում հողա­յին, շինարարական եւ այլ տեսակի աշխատանքներ կատարելու լիազորված մարմնի թույլտվություն, գիտակցելով պատմական հուշարձանի հնարավոր վնասման հանգաման­քը՝ Գ.Վ.-ն դիմել է Ալավերդի քաղաքի մի բնակչի՝ խնդրելով հոր հուղարկավորությունը կազմակերպելու համար իր կողմից մատնացույց արված վերոհիշյալ ճանապարհի վրա գերեզմանի փոս փորել: Վերջինս, տեղյակ չլինելով, որ տվյալ տեղանքը գտնվում է Սանահինի վանական համալիրի պահպանման գոտու տարածքում ու դրա վերաբերյալ առկա չէ հողային, շինարարական եւ այլ տեսակի աշխատանքներ կատարելու լիազորված մարմնի թույլտվություն, 2017 թ. հունիսի 20-ից 21-ն ընկած ժամանակահատվա­ծում միայնակ փորել է գերեզմանի փոս եւ կատարել հողային աշխատանքներ: 

Գ.Վ.-ն, 2017 թվականի հունիսի 21-ին կատարել է հանգուցյալ հոր հուղարկավորությունը, ապա օրեր անց, 2017թ. հունիսի 26-ից հուլիսի 3-ն ընկած ժամանակահատվածում, մեկ այլ համաքաղաքացու օգնությամբ ցեմենտ-ավազե շաղախով ապօրի­նի կառուցել է գերեզման: Այդ ամենի հետեւանքով վնասվել է առանձնակի արժեք ունեցող, պատմության եւ մշակույթի հուշարձանը, վնասվել եւ աղճատվել է հուշարձանի պատմականորեն գոյություն ունեցող եւ անխաթար պահպանված միջավայրը, դրա բնական լանդշաֆտը, արժեզրկվել է հուշարձանը եւ դրա գեղարվեստական ընկալումը:

2017թ. դեկտեմբերի 20-ին Գ. Վ.-ին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասով: Նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին: Մարտի 2-ին նախաքննական մարմնի կողմից որոշում է կայացվել Գ.Վ.-ի կողմից պետության պահպանության տակ գտնվող, առանձնակի արժեք ունեցող պատմամշակութային հուշարձանը վնասելու դեպքին վերաբերող մասն անջատելու մասին, որով մեղադրական եզրակացությունը մարտի 7-ին հաստատվել է գործով նախաքննության օրինականության նկատմամբ հսկողություն իրականացնող դատախազի կողմից եւ ուղարկվել Լոռու մարզի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան:

Իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 265-րդ հոդվածի մասով նախաքննությունը շարունակվում է:

Ավելի վաղ տեղեկացրել էինք, որ Սանահինի վանական համալիրում երկու պատմական տապանաքարեր են քանդվել եւ դրանց տեղում նոր թաղում է կազմակերպվել: Նշենք, որ Լոռու մարզում գտնվող Սանահինի միջնադարյան վանական համալիրը հիմնել է Հայոց թագավոր Աշոտ Գ Ողորմածը` 966 թ.-ին։ 2001 թ-ին Սանահինի համալիրն ընդգրկվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային մշակութային «Արժեքների ցանկում»։