նախընտրելի դարձնել
Հայաստանի Սահմանադրությունը փոխելու անհրաժեշտությունը թելադրված է Ադրբեջանի պահանջներով, այլ ոչ թե երկրի ներքին կարիքներով։ Այս մասին նոյեմբերի 2-ին Ազգային ժողովում ավանդական ճեպազրույցների ժամանակ հայտարարեց ընդդիմադիր «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Գեղամ Մանուկյանը։
Նրա գնահատմամբ՝ Երևանի և Բաքվի միջև բանակցային գործընթացը փաստացի վերածվել է ադրբեջանական կողմի պահանջների հետևողական կատարման, մինչդեռ Հայաստանի նախնական առաջարկները դուրս են մնացել վերջնական փաստաթղթից։ Մանուկյանը նշեց, որ եղել է «Հայաստան» խմբակցության այն չորս պատգամավորներից մեկը, որոնք պարբերաբար ծանոթացել են հայ-ադրբեջանական բանակցությունների ընթացքին և կողմերի փոխանակած ու բազմիցս փոփոխված համաձայնագրերի նախագծերին։
«Հենց այդ փաստաթղթերին ծանոթանալու արդյունքում մեզ մոտ ձևավորվեց հստակ պատկերացում, որ այս գործընթացն ըստ էության ոչ թե երկու երկրների միջև բանակցություններ էր, այլ Ադրբեջանի պահանջների հետևողական կատարում»,— նշեց պատգամավորը։ Նրա խոսքով՝ այն բանից հետո, երբ չորս պատգամավորներն առաջին անգամ հրապարակայնորեն հայտարարեցին սահմանադրական փոփոխությունների և Բաքվի պահանջների միջև կապի մասին, իրենց արգելեցին հետագայում ծանոթանալ բանակցային գործընթացին։
Պատգամավորի գնահատմամբ՝ նախաստորագրված խաղաղության համաձայնագիրը չի համապատասխանում Հայաստանի շահերին։ Նրա խոսքով՝ բանակցությունների ընթացքում փաստաթղթից հանվել են հայկական կողմի առաջարկները, ցանկություններն ու ելակետային դիրքորոշումները, ինչի հետևանքով սեղանին է հայտնվել բացառապես Ադրբեջանի շահերից ու պահանջներից բխող տարբերակ։
«Այս փաստաթուղթը որևէ պարտավորություն չի դնում Ադրբեջանի վրա, մինչդեռ հայկական կողմը ստանձնում է մի ամբողջ շարք պարտավորություններ»,— հավելեց Մանուկյանը։ Մասնավորապես, նա հիշատակեց միջազգային դատական ատյաններից հայցերի հետկանչը, երկու երկրների միջև պետական սահմանի որոշման հիմքերի անորոշությունը և մի շարք այլ դրույթներ։
Մանուկյանը նաև ուշադրություն հրավիրեց բանակցությունների ընթացքում քննարկված այն ձևակերպումների վրա, որոնք վերաբերում էին կողմերի՝ միմյանց նկատմամբ տարածքային հավակնությունների բացառմանը։ Նրա խոսքով՝ համապատասխան դրույթը որոշակի փոփոխություններով ներառվել է վերջնական փաստաթղթում։ Ըստ պատգամավորի՝ այդ ձևակերպումները հարցեր էին առաջացնում նաև Հայաստանի ներսում քաղաքական հայտարարությունների և գործունեության հնարավոր սահմանափակումների առնչությամբ։
Գեղամ Մանուկյանի գնահատմամբ՝ Հայաստանի վարչապետի հայտարարությունների ժամանակագրությունը ևս վկայում է, որ նոր Սահմանադրության ընդունումն ադրբեջանական կողմի պահանջն է։ Պատգամավորը հիշեցրեց, որ Նիկոլ Փաշինյանը խոսում էր միայն մինչև 2031 թվականը խաղաղություն հաստատելու հնարավորության մասին։ Սակայն, ըստ Մանուկյանի, Աշխաբադում Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի հետ կարճ զրույցից հետո իրավիճակը փոխվեց․ արդեն հաջորդ օրը իշխանությունները սկսեցին Սահմանադրությունը փոխելու անհրաժեշտությունը ներկայացնել որպես անհապաղ լուծում պահանջող հարց։ Պատգամավորի խոսքով՝ այդ հանդիպումից հետո իշխանությունները շտապ փորձեցին ապահովել նոր Սահմանադրության նախագծի հրապարակումը մինչև նոյեմբերի վերջ։
