նախընտրելի դարձնելԳառնիի ձորում գտնվող բնության հրաշակերտը՝ հայտնի «Քարե սիմֆոնիան» դիտելու, դրա ֆոնին լուսանկարվելու համար, ինչպես պարզել է NEWS.am-ի թղթակիցը, պետք է վճարել 1000 դրամ:
Գառնու ձոր տանող նեղ ու քարքարոտ ճանապահի սկզբնամասում ձեզ կդիմավորի 80-անց մի պապիկ, ձեռքին մահակ, եւ սպառնալից տոնով կհայտարարի. «Հազար դրամը տուր, չեկդ առ, որ թողնեմ իջնես»:
«Չեկ» ասվածը միտողանի տետրի փոքրիկ մի կտոր է, որի վրա խփված է կնիք, գրված է «չեկ»-ի համարը, գումարի չափն ու «հանգստի գոտի» կապակցությունը:
Հայտնի է, որ «Քարերի սիմֆոնիայի» ժայռաբեկորները ժամանակին բարբարոսաբար տաշվում էին եւ որպես շինանյութ օգտագործվում հայաստանյան չինովնիկներից մի քանիսի կողմից, այժմ էլ, փաստորեն, բնության հրաշակերտը դարձել է ոմանց համար շահույթ ապահովող միջոց: Այստեղ շուրջ 15 տարի «անհատ ձեռներեցություն» է իրականացնում ոմն Շմավոն Համբարձումյան՝ գործում ներգրավելով հորը՝ վերոնշյալ մահակով պապիկին եւ որդուն:
Սկզբում ձոր իջնող մարդկանց դիմաց կտրում է ծերունին՝ արագ-արագ դեմ տալով մաշված թղթի մի կտոր՝ «չեկ» ասվածը, ապա մոտենում է թոռը ու գանձում 1000 դրամը: Նրանք չեն մոռանում նաեւ հավելել, որ այդ տարածքի «բեսեդկաներից» մեկում հանգիստ անցկացնելու համար պետք է վճարեն եւս 10 հազար դրամ:
Երբ այցելուներից մեկը հրաժարվում կամ հապաղում է վճարել գումարը, պապ ու թոռ հարայ-հրոց են բարձրացնում, եւ գործին խառնվում է ձեռներեցը՝ Շմոն՝ Շմավոնը, ով, սակայն, ներկայանում է որպես «բիձու օգնական»: Մի քանի անհոդաբաշխ նախադասություն արտաբերելով՝ նա փորձում է համոզել, որ տարածքում իրենց գործողությունները տեղավորվում են օրենքի դաշտում:
Երբ NEWS.am-ի թղթակիցը պահանջեց համապատասխան լիազորագիր կամ այլ փաստաթուղթ ցույց տալ, պապն սկսեց գոռգոռալ, իսկ Շմավոնը «մի րոպե, մի րոպե» ասելով մտավ տարածքի մոտակայքում տեղակայված կիսաքանդ մի խուց, այդտեղից բերեց ինչ-որ փաստաթղթեր, որոնց վրա ճանճերը հասցրել էին հոգալ իրենց բնական կարիքները, ՀԴՄ կտրոնի ապարատ եւ բառիս բուն իմաստով խոթեց մեր աչքը:
Փաստաթուղթն ուսումնասիրել, սակայն, չհաջողվեց, քանի որ Շմավոնը կասկածի տակ առավ մեր ինքնությունը եւ հայտարարեց, թե «պատրաստված չեք եկել»: Թե ի՞նչ նկատի ուներ «պատրաստված» ասելով՝ հայտնի չէ, սակայն մի քանի ուշագրավ նախադասություն արտաբերեց, որոնք ապացուցում են «խորհրդավոր եռյակի» գործունեության անօրինականությունը:
«Ստեղ էս մարդը (նկատի ունի հորը՝ Հրանտին՝ «Հասան» մականունով) իրականացնում ա հանգստի գոտի: Նա անհատ ձեռնարկատեր ա եւ չեկն էլ տվել ա ձեզ: Ինքը 1000 դրամը վերցնում ա, եւ դուք գնում եք ներքեւ: Կհանգստանաք, թե քարերի սիմֆոնիա կգնաք, նա 85-86 տարեկան մարդա եւ իրավասու չի գա, ձեր ու ամեն մի վարորդի հետ հասնի քարերի սիմֆոնիա ու վերահսկի: Եւ եթե ասում եք, որ իրավասու չի փող գանձելու համար, ապա դատի տվեք:
Դուք ունեք չեկ, որի վրա կա պետռեգիստրի համարը, անուն-ազգանուն, եւ հարկային կոդը: Դրանով ամեն ինչ ասված ա»: «Քարերի սիմֆոնիայից» հաց քամող պարոնը հայտարարեց նաեւ, որ գանձված գումարը վճարում է «Կոտայքի մարզի բանկերից մեկին»: Թե ո՞ր բանկին, ու ինչ նպատակով՝ չասաց, հավելելով, որ տարածքի նկատմամբ վերահսկողություն է իրականացնում կառավարությունը, ով իրազեկ է իրենց գործունեությանը:
Իսկ «Հասան»-ը, ում իր հարազատներն անընդհատ հորդորում էին քիչ խոսել, հայտարարեց, թե մի դեպք է եղել, երբ այցելուների՝ գումար չվճարելու հետեւանքով իրեն տուգանել են 150 հազար դրամով: Իսկ սիմֆոնիան դիտելու դիմաց գանձվող գումարը տրամադրվում է դեպի ձոր իջնող ճանապարհի վերանորոգմանը:
NEWS.am-ը այս առթիվ պարզաբանում խնդրեց ՀՀ բնապահպանության նախարարությունից, որտեղից հայտնեցին, որ թեեւ տարածքը կառավարության համապատասխան որոշմամբ իրենց վերահսկողության ներքո է, սակայն որեւէ անհատի նախարարությունը չի լիազորել այդտեղ գործունեություն իրականացնել: Նապարարությունից հայտնեցին նաեւ, որ տարածք այցելող քաղաքացիներից մշտապես բողոքներ են ստանում՝ հավելելով, որ խորհրդավոր ձեռներեցների «ՍՊԸ»-ն նույնիսկ գրանցված չէ պետռեգիստրում, հետեւապես՝ հարկային որեւէ պարտավորություն չի իրականացնում:
Հարցի առթիվ պարզաբանում ստացանք նաեւ Գառնիի համայնքապետ Աշոտ Վարդանյանից: «Քարերի սիմֆոնիան բնական հուշարձան է, գտնվում է «Երեւանջուր»-ի սպասարկման տարածքում: Ինչ վերաբերում է Շմավոն Համբարձումյանին, նա Գառնիի ձորում ունի սեփականաշնորհված հողակտոր: Եթե նա գրանցվի հարկային տեսչությունում եւ ուզենա իրեն հատկացված հողակտրում մարդկանց սպասարկել՝ այն տրամադրելով որպես հանգստի գոտի, թող որ:
Նրան, սակայն ոչ ոք իրավունք չի տվել փակել ձորի ճանապարհը: «Քարերի սիմֆոնիան» մեր՝ ՀՀ քաղաքացիների սեփականությունն է, եւ այն դիտելը ան-վը-ճար է եւ որեւէ մեկն իրավունք չունի այդտեղից անգամ մի քար վերցնել դնել մեկ այլ տեղ»,-ընդգծեց Վարդանյանը:
Նա նաեւ հավելեց, որ իր խոսքով՝ «ոտք ու բերան է ցավեցրել», բազմիցս եղել է նշված վայրում, զգուշացրել է պապիկին ու նրա գործակիցներին, որ իրավունք չունեն փակել մարդկանց ճանապարհը, սակայն… ապարդյուն:
«Եթե մյուս անգամ գաք, անպայման դիմեք ինձ, ես ձեզ կուղեկցեմ, որ նման անախորժություններից խուսափեք»,-զրույցն ամփոփեց Գառնիի համայնքապետը: Իսկ ի՞նչ պիտի անեն այն քաղաքացիները, ովքեր գյուղապետի աջակցությանը դիմելու հնարավորություն չեն ունենալու…անշուշտ, շարունակելու են վճարել:
Ի դեպ, ամռան ամիսներին օրական առնվազն 30 մեքենա է իջնում Գառնիի ձոր՝ վճարովի հիմունքներով զմայլվելու «Քարերի սիմֆոնիայով»: Ինչ վերաբերում է «չեկ»-ի վրա առկա կնիքին, ապա համայնքապետն առաջարկեց, որ իրավապահ մարմինները պարզեն դրա կեղծ կամ ոչ կեղծ լինելը:
Պատրաստեց Հեղինե Մանուկյանը
