Իր «Երաժշտագիտություն» գրքում հայտնի նյարդաբան Օլիվեր Սաքսը նկարագրել է Օքսֆորդի համալսարանի երաժշտության նախկին պրոֆեսոր սըր Ֆրեդերիկ Օուզլիի ուշագրավ կարողությունը՝ ճանաչելու առօրյա հնչյունների բարձրությունը:

Օուզլին ուներ կատարյալ լսողություն, որը նաև կոչվում է բացարձակ լսողություն՝ հատուկ երաժշտական ​​նոտաներ նույնականացնելու կամ վերարտադրելու ուշագրավ, հազվագյուտ կարողություն՝ առանց ուղեցույց ունենալու տեղեկատու նոտա, գրում է Live Science-ը։

Բայց ինչո՞ւ որոշ մարդիկ ունեն այս արտասովոր ունակությունը, իսկ մյուսները՝ ոչ:

Նախ, կարևոր է նշել, որ բացարձակ լսողությունը տարբերվում է «հարաբերական լսողությունից», որը նկարագրում է երկու կամ ավելի նոտաների բարձրությունը տարբերելու մարդու կարողությունը, որը անհրաժեշտ հմտություն է նվագախմբային երաժիշտների համար: Սակայն 10,000 մարդուց միայն 1-ն ունի բացարձակ լսողություն, և գիտնականները դեռ չգիտեն, թե ինչն է հանգեցնում այս ունակությանը:

Սակայն, կան մի քանի տեսություններ։ Առաջինը կապված է գենետիկայի հետ, քանի որ այս հմտությունը կարող է ժառանգաբար փոխանցվել: Սակայն, գենետիկական կոնկրետ պատճառի բացահայտումը դժվար է դարձել:

Մեկ այլ բացատրություն «կրիտիկական ժամանակաշրջանի» տեսությունն է։ Լեզուն սովորելու մեր ունակության նման, կարող է լինել զարգացման որոշակի փուլ, որտեղ մարդկանց մոտ ավելի հավանական է զարգացնել բացարձակ լսողությունը՝ կախված շրջակա միջավայրի որոշակի ազդեցությունների ենթարկվելուց: Օրինակ, մի ուսումնասիրություն ցույց է տվել, որ երաժիշտների 40%-ը, ովքեր սկսել են պարապել 4 տարեկանից կամ ավելի փոքր ժամանակ, ունեցել են բացարձակ լսողություն, համեմատած 3%-ի հետ, ովքեր սկսել են պարապել 9 տարեկանից հետո:

Այլ գիտնականներ կարծում են, որ բավականաչափ պարապելով յուրաքանչյուրը կարող է ցանկացած պահի ձեռք բերել բացարձակ լսողություն, թեև դա ապացուցելու փորձերը քիչ հաջողություն են ունեցել:

2015 թվականին հոգեբանության պրոֆեսոր Հովարդ Նուսբաումը և նրա գործընկերներ Սթիվեն վան Հեջերը և Շենոն Հելդը, որոնք այն ժամանակ Չիկագոյի համալսարանում էին, ցույց տվեցին, որ հնարավոր է մարդկանց վարժեցնել բացարձակ լսողություն ձեռք բերելու համար: Այնուամենայնիվ, այս ունակությունը կախված էր նրանից, թե արդյոք նրանք լավ լսողական աշխատանքային հիշողություն ունեին: Մոր ձայնի ձայնը հիշելը հիշողության այս տեսակի օրինակներից մեկն է, ասել է Նուսբաումը Live Science-ին: