Արչին, Կալին և մյուսները. Մարդկանց և ընտանի կենդանիներին շների այգի է հարկավոր

Մենք վերևից ենք նայում կենդանիներին՝ հավատալով, որ նրանց ճակատագիրը խղճահարության է արժանի, քանի որ մեր համեմատ նրանք շատ անկատար են։ Բայց մենք սխալվում ենք, չարաչար սխալվում ենք... Կենդանիները մեր փոքր եղբայրները և մեր խեղճ հարազատները չեն, նրանք յլ ժողովուրդ են, որոնք մեզ հետ միասին ընկել են կյանքի ցանցը, ժամանակի ցանցը. ճիշտ այնպես, ինչպես մենք՝ երկրային շքեղության և երկրային տառապանքի գերիներ ենք:

Հենրի Բեսթոն, «Տունը եզրին»

Նվիրվում է իմ բոլոր նոր ընկերներին, մարդկանց ու շներին։ Ցավոք, հնարավոր չէ բոլորին թվարկել մի հոդվածում, բայց մենք՝ Արչին, Կալին և ես, հիշում և սիրում ենք բոլորին։ Հատուկ շնորհակալություն իմ ընկերներին, որոնք ակտիվորեն մասնակցում են ընտանի կենդանիների խնամքին և առաջին հերթին իմ ընկեր և գործընկեր Մարիա Պապյանին։

Ամբողջ կյանքում լինելով համոզված կատուների սիրահար՝ ես երբեք չեմ երազել շուն ձեռք բերելու մասին: Եվ նույնիսկ հիմա, մեկուկես տարի անց քույր ու եղբար Արչիի և Կալիի իմ կյանքում հայտնվելուց հետո, ես դեռ բացահայտումներ եմ անում։

Շների վարքագծի և վարժեցման մասին խոսելը կթողնեմ մասնագետներին։ Կփորձեմ փոխանցել իմ սիրողական տպավորությունները։ Առաջին հերթին դրանք ընտանի կենդանու հետ շփվելու հույզերն են: Մանկությունից մինչև հասուն տարիք ձեզ տրվում են մի շարք էմոցիաներ՝ քնքշությունից մինչև անհանգստություն, երբ ընտանի կենդանուն առաջին քայլերն է անում մարզման ընթացքում կամ հիվանդ է, հրճվում է առաջին հրամանից մինչև բարկություն, երբ նա չի ենթարկվում, դուք պետք է հաշվարկեք նրա քայլերը և սովորեք փողոցում գտնել ամենատարբեր «համեղ բարիքներ»՝ վեցերորդ զգայարանով, հայտնաբերել հնարավոր վտանգները, հիշեք ընտանի կենդանու համակրանքներն ու հակակրանքները:

Դասականին վերախմբագրելով կարող ենք ասել, որ յուրաքանչյուր ընտանիքում ընտանի կենդանու հայտնվելը տեղի է ունենում յուրովի: Ինչ-որ մեկը բուծողներից գնում է թանկարժեք մաքուր ցեղատեսակի շնիկ, ինչ-որ մեկը տանում է ապաստարանից կամ փողոցից, ինչ-որ մեկը կենդանի նվեր է ստանում: Նախապատվության և մարդասիրության հարց է։ Իմ բոլոր կենդանիներին տանում են փողոցից։

Կարծիք կա, որ շներն ավելի խելացի են, քան մարդիկ։ Չէ՞ որ նրանք մեզ ավելի լավ են հասկանում, քան մենք նրանց։ Որոշ շներ (խոսքը հատուկ վարժեցվածների մասին չէ) հասկանում են տասնյակ կամ նույնիսկ հարյուրավոր բառեր։ Ելնելով իմ համեստ փորձից՝ շները հիանալի հիշում են և՛ իրենց հարազատներին, և՛ մարդկանց, և կարողանում են պատճառահետևանքային հարաբերություններ ձևավորել:

Տարօրինակ է, բայց շների հայտնվելը ոչ միայն շների և ոչ այնքան շների մասին է, այլ մարդկանց: Խոսքն առաջին հերթին ագրեսիայի մասին է։ Ավելին, մարդիկ շատ ավելի հաճախ են ագրեսիա դրսեւորում, քան շները։ Երբ փողոցով քայլում ես շան հետ, անցորդների արձագանքները կարող են շատ տարբեր լինել։ Միշտ չէ, որ կախված է ընտանի կենդանու չափից, երմեբ նույնիսկ փոքրիկ մոպսը «սարսափի» մեջ է գցում:

Շատ հաճախ փոքր երեխաներին ձգում է շունը: Թե ինչպես է մարդը հետագայում վարվելու կենդանիների հետ, կախված է ծնողներից: Հաճելի է տեսնել, երբ մեծահասակները տիրոջը հարցնում են, թե արդյոք կարող են մոտենալ և շոյել նրան, և երբ դրական պատասխան են ստանում, նրանք մոտենում են խաղալու: Բայց հաճախ արձագանքը հակառակն է՝ մայրը հեռացնում է երեխային՝ վախեցնելով նրան «վտանգավոր շնով, որը կկծի», եթե երեխան իրեն վատ պահի։ Երեխաների համար նմանատիպ տրավմատիկ հնարքներ կիրառում են որոշ ծնողներ, ասելով՝  եթե քեզ վատ պահես, բժիշկը քեզ կսրսկի: Բնականաբար, նման երեխան հասուն տարիքում ֆոբիաներ կունենա, և, ամենայն հավանականությամբ, կվախենա ոչ միայն շներից, բժիշկներից և այլն:

Պատերազմի վետերան պապս միշտ ասում էր, որ պետք է վախենալ մարդկանցից, ոչ թե շներից։ Սա կոչ չէ գրկել ձեզ հանդիպած յուրաքանչյուր շան: Սա պարզապես հիշեցում է, որ երեխաներին պետք է սովորեցնել, թե ինչպես վարվել շրջապատող աշխարհի հետ, որի մասն են կազմում կենդանիները:

Առանձին թեմա են անօթևան կենդանիները։ Տարօրինակ է տեսնել, թե ինչպես են մյուս շների տերերը ատելությամբ վերաբերվում թափառող շներին: Իհարկե, ձեր խնամված պուդելին կամ լապշունին պաշտպանելիս մտածեք, թե ինչ դժվարությունների միջով են նրանք անցնում, ինչ «շան կյանքն» է նրանց ստիպել դառնալ կծող: Կերակրե՛ք նրան, և շունը դա երբեք չի մոռանա:

Շատ շների տերեր պարբերաբար կերակրում են անօթևան շներին: Եվ այստեղ նորից առաջանում է մարդկային ագրեսիայի հարցը։ Ու այստեղ ինչ ասես՝ լսում ես՝ «լցվել են շները, մարդկանց անցնելու տեղ չկա», «կեղտոտ շներ» նաեւ ուղիղ վիրավորանքներ՝ կերակրողի հասցեին, իսկ հիթի անփոխարինելի առաջատարը հետեւյալ արտահայտությունն է՝ «տար քո տանը պահիր»:

Ինչ վերաբերում է կեղտոտությանը, ապա կեղտոտ փողոցներն իսկապես մեծ խնդիր են: Բայց շներն ու կատուները հիմնական պատճառը չեն։ Այո, ճիշտ կլինի, որ բոլոր սեփականատերերը մաքրեն իրենց ընտանի կենդանիների հետևից, բայց ավելի ուշադիր նայեք. փողոցների հիմնական կեղտը ծխախոտի մնացորդներն են, պլաստիկ տոպրակները, կոտրված շշերը և «քաղաքակրթության» այլ թափոնները: Այսպիսով, բոլոր հարցերը ձեզ են ուղղված:

Արդյո՞ք շները խանգարում են փողոցում և այգիներում: Անձամբ ինձ չեն խանգարում, բայց հարգում եմ այլ կարծիքներ, այդ թվում նաև նրանցը, որոնք այս կամ այն ​​պատճառով վախենում են շներից։ Եվ այնուամենայնիվ, փողոցներն ու այգիները տարբեր տարածքներ են։ Օրենսդրությունը, անշուշտ, թույլ է տալիս շանը ման տալ փողոցում, և միայն որոշ դեպքերում է նախատեսվում դնչկալ դնել: Այլ հարց են այգիները։ Քանի որ Երևանում շների այգիները շատ քիչ են, այգիները օգտագործվում են որպես շների զբոսանքի տարածք։ Սա անհարմարություններ է ստեղծում ոչ միայն նրանց համար, որոնք գալիս են զբոսանքի, բայց չեն կարողանում կանգնել կամ վախենում են շներից, այլև հենց իրենց ընտանի կենդանիների տերերի համար։ Խաղով տարված՝ շները դուրս են թռչում ճանապարհ, և նման խաղն ավարտվում է արցունքներով։ Հիմա փորձում են շտկել իրավիճակը, շների այգիներ են ստեղծվում, բայց դրանք դեռ քիչ են։

Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանը ոչ միայն բնակչության թվով ամենամեծն է, այլեւ, հավանաբար, ամենամեծը շների քանակով։ Տարածքում պաշտոնապես գործում է շների այգի, սակայն այնտեղ հասնել հնարավոր չէ։ Շների տերերի մեծ մասը հավաքվում է եկեղեցուն կից այգում գտնվող տարածքում, ինչը բավականին նյարդայնացնում է այգեպաններին։

Հաշվի առնելով, որ հարևանությամբ կան մի քանի զբոսայգի տարածքներ, իմաստ ունի մտածել այս վայրում շների այգի ստեղծելու մասին: Շների տերերը անկեղծորեն երախտապարտ կլինեն, եթե առաջարկը դրական արձագանք գտնի իրավասու քաղաքային իշխանություններից:

Հետգրություն

Իհարկե, յուրաքանչյուրն ունի իր փորձն ու եզրակացությունները, սեփական վախերն ու դաստիարակության մեթոդները, սեփական ակնկալիքները ընտանի կենդանիների հետ շփվելու: Բոլոր շները տարբեր են, ճիշտ այնպես, ինչպես ես և դու, Արչին շփվող է, սիրում է կատուներ և չի սիրում սպանիելներ, Կալին միշտ հսկում է և հարցեր ունի գլխարկները քաշած մարդկանց: Մոպս Սևան վճռական է և համարձակ, կանեկ կորսո Ջեյբին` համեստ և նրբանկատ, խասկի Ալման` մտածող ու դիվանագետ... Նրանք բոլորը տարբեր են, ինչպես իրենց տերերը, և բոլորն ունեն մի ընդհանուր բան՝ «մենք հավերժ պատասխանատու ենք նրանց համար, ում ընտելացրել ենք»: