Նախընտրելի
Մարկետփլեյսները և տեղեկատախտակները կսկսեն ուժային կառույցներին փոխանցել օգտատերերի գտնվելու վայրի և մուտք գործելու համար օգտագործվող սարքերի մասին տվյալներ: Սա բխում է թվային զարգացման նախարարության կողմից պատրաստված կառավարության որոշման նախագծից, որի վրա Forbes-ը ուշադրություն է հրավիրել: Փաստաթղթի առաջին տարբերակը հայտնվել է մայիսի կեսերին: Այն ենթադրում էր, որ իրավապահ մարմինները մարկետփլեյսերից և տեղեկատախտակներից կսկսեն ստանալ գրանցման ժամանակ օգտատերերի կողմից տրամադրված տվյալները՝ հեռախոսահամարներ, էլեկտրոնային փոստի հասցեներ, IP հասցեներ և գնումների ու ծառայությունների մասին տեղեկատվություն:
Սակայն փաստաթղթի նոր տարբերակում այս տեղեկատվությունը լրացվել է ագրեգատորի օգտատիրոջ ցանցային հասցեներով և պորտերով, օպերացիոն համակարգի պատկերով, user-agent-ով (բրաուզերի օգտատիրոջ նույնականացուցիչ), UID-ով (unique identifier, կայքում եզակի օգտատիրոջ նույնականացուցիչ), IMEI-ով (International mobile equipment identity, բջջային սարքավորումների նույնականացուցիչ), նույնականացման մոդուլի IMSI-ով (SIM քարտ), MAC հասցեով (media access control, սարքի համարը ցանցում) և ծառայություն մուտք գործելու հնարավորության մասին տեղեկատվությամբ։ Ինտերնետային կայքից այս բոլոր տվյալները պետք է փոխանցվեն իրավապահ մարմիններին 24 ժամվա ընթացքում միջգերատեսչական էլեկտրոնային փոխազդեցության համակարգի միջոցով («СМЭВ», որի օգնությամբ դաշնային և տարածաշրջանային գերատեսչությունները, բազմաֆունկցիոլան կենտրոնները, «Կառավարական ծառայությունները» և որոշ առևտրային կազմակերպություններ փոխանակում են տեղեկատվություն)։ Եթե փաստաթուղթը հաստատվի, այն ուժի մեջ կմտնի 2025 թվականի սեպտեմբերի 1-ից։
«Տվյալների ցանկն ընդլայնվել է՝ կիբեռխարդախության դեմ ավելի արդյունավետ պայքարելու համար։ Թարմացված ցանկը նաև հնարավորություն կտա պահանջել և տրամադրել ավելի կոնկրետ տեղեկատվություն և կնվազեցնի լրացուցիչ հարցումների հավանականությունը», - նշել է Թվային զարգացման նախարարությունը։ Իրավապահ մարմիններին օգտատիրոջ մանրամասն տվյալների տրամադրումը «լուրջ քայլ է թվային ոլորտում պետական վերահսկողության ընդլայնման և առցանց գործարքների ու գործունեության անանունության զգալի կրճատման ուղղությամբ», - նշել է T.Hunter-ի քննչական բաժնի տնօրեն Իգոր Բեդերը։
Մեծ տվյալների ասոցիացիան (որը միավորում է «Яндекс»-ը, VK-ն, «Сбер»-ը, «Мегафон»-ը, «Ростелеком»-ը, Билайн-ը, МТС-ը, ВТБ-ն, Avito-ն, HeadHunter-ը և այլն) կասկած է հայտնել, որ ընկերությունները տեխնիկապես կկարողանան փոխանցել պահանջվող ողջ տեղեկատվությունը: «Շատ ընկերություններ չեն հավաքում կամ չեն պահպանում, օրինակ՝ օպերացիոն համակարգի պատճենները, IMEI-ն, IMSI-ը կամ MAC հասցեները, հատկապես առանց սեփական բջջային ենթակառուցվածքների», - նշել է ասոցիացիան և կոչ արել այս հարցում «հավասարակշռություն գտնել պետության շահերի և բիզնեսի հնարավորությունների միջև»:
