Բրյուսելը շտապ մշակում է Ուկրաինայի 2026 թվականին բյուջեի հնարավոր դեֆիցիտը փակելու ուղիներ, որը կարող է հասնել 19 միլիարդ դոլարի՝ ԱՄՆ օգնության կրճատման և Ռուսաստանի հետ զինադադարի հեռանկարների բացակայության պայմաններում: Այս մասին հաղորդում է Financial Times-ը՝ հղում անելով Եվրահանձնաժողովի աղբյուրներին:

Հրապարակման համաձայն՝ Եվրահանձնաժողովն արդեն բանակցություններ է վարում ԵՄ երկրների հետ տարբեր տարբերակների շուրջ.

G7-ի գործող ծրագրից 50 միլիարդ դոլարի վարկերի վաղաժամկետ տրամադրում,

Ուկրաինային ռազմական օգնությունը «բյուջետային դրամաշնորհների» ձևաչափով տեղափոխում,

ինչպես նաև սառեցված ռուսական պետական ​​ակտիվներից եկամուտների օգտագործում:

Զինադադարի սպասումները չեն արդարացել:

ԵՄ բարձրաստիճան պաշտոնյայի խոսքով՝ Կիևի դաշնակիցներից շատերը հույս են ունեցել, որ այս տարվա վերջին կհաստատվի հրադադար, ինչը թույլ կտա Ուկրաինային կրճատել բյուջետային ծախսերը: «Սակայն հիմա բոլորը վերահաշվարկում են իրենց ծրագրերը և հասկանում, որ այդ բացը կմնա, անկախ նրանից, թե ինչպես եք կրճատում այն», - ասել է նա։

ԱՄՀ-ի գնահատականներով՝ Ուկրաինայի հաջորդ տարվա կարիքների ֆինանսավորումը պաշտոնապես փակ է, բայց միայն այն դեպքում, եթե պատերազմն ավարտվի այս տարի կամ 2026 թվականի սկզբին, ինչը Կիևն ու Բրյուսելը քիչ հավանական են համարում։

Դրամաշնորհներ Ուկրաինայի համար

Քննարկվող տարբերակներից մեկը Ուկրաինային ռազմական օգնությունը երկկողմանի դրամաշնորհների տեսքով ձևակերպելն է, որոնք կհաշվառվեն որպես «բյուջեից դուրս արտաքին փոխանցումներ»։ Սա թույլ կտա ԵՄ երկրներին միաժամանակ այս ծախսերը հաշվի առնել ՆԱՏՕ-ի նկատմամբ իրենց պարտավորությունների շրջանակներում (պաշտպանական բյուջեները հասցնելով ՀՆԱ-ի 5%-ի) և օգնել Ուկրաինային։

«Ռազմական կարողությունները կրկնօրինակելու փոխարեն, եվրոպացի դաշնակիցները կարող են համատեղ ֆինանսավորել ուկրաինական բանակը՝ որպես մայրցամաքի անվտանգությունն ապահովելու ծառայություն», - ասվում է Ուկրաինայի կողմից G7 երկրներին ներկայացված փաստաթղթում։

FT-ի աղբյուրները հայտնել են, որ այս և այլ տարբերակները քննարկվում են ԵՄ ֆինանսների նախարարների կողմից։

Ի՞նչ անել սառեցված ռուսական ակտիվների հետ

Մեկ այլ տարբերակ է Կիևին արագորեն տրամադրել Մեծ յոթնյակի մեխանիզմից 50 միլիարդ դոլարի գումար՝ Արևմուտքում սառեցված ռուսական ակտիվներից ստացված եկամուտների հիման վրա։

Քննարկվում է նաև այդ ակտիվների ավելի ռիսկային ներդրման հնարավորությունը շահութաբերությունը բարձրացնելու համար, բայց միևնույն ժամանակ մշակել հնարավոր կորուստների համար կոլեկտիվ պատասխանատվության մեխանիզմ, որպեսզի ամբողջ բեռը չընկնի Բելգիայի վրա, որտեղ պահվում է ակտիվների մեծ մասը։

«Մենք ուսումնասիրում ենք այս տարբերակները, այդ թվում՝ սառեցված ռուսական միջոցների լրացուցիչ օգտագործման հնարավորությունը», - ավելի վաղ հայտարարել էր տնտեսության հարցերով եվրահանձնակատար Վալդիս Դոմբրովսկիսը։

Վերականգնման գագաթնաժողով և նոր անցքեր

Ուրբաթ օրը Եվրոպական հանձնաժողովի նախագահ Ուրսուլա ֆոն դեր Լեյենը կմասնակցի Հռոմում կայանալիք գագաթնաժողովին, որը կկենտրոնանա Ուկրաինայի ենթակառուցվածքների և տնտեսական վերականգնման երկարաժամկետ կարիքների վրա։

Նույնիսկ եթե խոստացված միջոցների մի մասը վաղաժամկետ տրամադրվի, Ուկրաինային մինչև 2026 թվականը կսպառնա առնվազն 8 միլիարդ դոլարի դեֆիցիտ, եթե հրադադար չհաստատվի։ Եթե լրացուցիչ աղբյուրներ չգտնվեն, բյուջեի «անցքը» կարող է աճել մինչև 19 միլիարդ դոլար։