Մեծ Բրիտանիան պաշտոնապես առաջարկել է Թուրքիային վաճառել 40 Eurofighter Typhoon բազմաֆունկցիոնալ կործանիչ, հաղորդում է թուրքական Ekonomim կայքը: Առաջարկը կարող է լինել վերջին տարիների ընթացքում Անկարայի կողմից իր նավատորմը թարմացնելու և եվրոպական գործընկերների հետ պաշտպանական համագործակցությունը խորացնելու ջանքերի ամենամեծ քայլը։
Պաշտպանական աղբյուրների համաձայն՝ առաջարկը արվել է Թուրքիայի պաշտպանության նախարար Յաշար Գյուլերի, բրիտանական BAE Systems պաշտպանական ընկերության ներկայացուցիչների և Անկարայում Մեծ Բրիտանիայի դեսպանի միջև վերջերս կայացած հանդիպումների ժամանակ: Չնայած թուրքական իշխանությունները դեռևս պաշտոնապես չեն հաստատել տեղեկատվությունը, սակայն բանակցությունները շարունակվում են։
Գերմանիան այլևս չի առարկում
Երկար ժամանակ նախագիծը կասեցվել է Գերմանիայի կողմից, որը քաղաքական պատճառներով արգելափակել է Eurofighters-ների վաճառքը Անկարային։ Սակայն իրավիճակը փոխվել է. գերմանական Handelsblatt թերթի հրապարակման համաձայն՝ կանցլեր Ֆրիդրիխ Մերցի նոր կառավարությունը մտադիր է մեղմացնել զենքի արտահանման նկատմամբ իր մոտեցումը։ Սա նշանակում է, որ Բեռլինի առարկությունները կարող են անցյալում մնալ։
Eurofighter կոնսորցիումի կանոնների համաձայն (որը ներառում է Մեծ Բրիտանիան, Գերմանիան, Իտալիան և Իսպանիան), ինքնաթիռների արտահանումը պահանջում է բոլոր չորս գործընկերների միաձայն հաստատումը։ Վերջերս Մեծ Բրիտանիայի արտաքին գործերի նախարար Դեյվիդ Լամմին Hürriyet Daily News-ին ասել է, որ կոնսորցիումի բոլոր անդամներն այժմ աջակցում են գործարքին։ «Մենք վստահ ենք, որ բոլոր չորս գործընկերները համաձայն են», - ասել է Լամմին՝ ընդգծելով Թուրքիայի կարևորությունը որպես եվրոպական անվտանգության հիմնական գործընկեր՝ Ռուսաստանից եկող աճող սպառնալիքների պայմաններում։
Ինչու է դա կարևոր Թուրքիայի համար
Airbus-ի, BAE Systems-ի և Leonardo-ի համատեղ մշակմամբ Eurofighter Typhoon-ը կարող է զգալիորեն ամրապնդել Թուրքիայի ռազմաօդային ուժերը, որոնք ներկայումս հիմնականում հիմնված են ամերիկյան F-16-ների վրա: Անկարան նախկինում պլանավորել է գնել հինգերորդ սերնդի F-35 կործանիչներ, սակայն ԱՄՆ-ն խոչընդոտել է գործարքին, երբ Թուրքիան գնել է ռուսական S-400 հակաօդային պաշտպանության համակարգեր: Այս քայլը լուրջ լարվածություն է առաջացրել ՆԱՏՕ-ի ներսում և կասկածի տակ դրել ամերիկյան ռազմական հետագա համագործակցությունը։
Բանակցությունները ընթանում են բարձր մակարդակով
Eurofighter-ի շուրջ բանակցությունները անձամբ վերահսկում է Թուրքիայի պաշտպանության նախարարությունը, այլ ոչ թե Պաշտպանական արդյունաբերության գործակալությունը (SSB), ինչը ընդգծում է գործարքի ռազմավարական նշանակությունը Անկարայի համար: Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը Հաագայում վերջերս կայացած ՆԱՏՕ-ի գագաթնաժողովում հայտարարել է, որ Մեծ Բրիտանիայի և Գերմանիայի հետ բանակցությունները բավականին «կառուցողական» են և «դրական լուրերը» շատ մոտ են։
Թուրքիան նույնպես խաղադրույք է կատարում սեփական զարգացումների վրա։
Eurofighter-ի գործարքը կարող է կամուրջ դառնալ Թուրքիայի հինգերորդ սերնդի KAAN կործանիչի շահագործման մեջ մտնելու համար: KAAN-ի առաջին մատակարարումները սպասվում են 2028-2030 թվականներին: Թուրքիան արդեն ստացել է մի քանի ամերիկյան GE F110 շարժիչներ ծրագրի համար, նույնը, ինչ օգտագործվում է F-16-ում: Բացի այդ, քննարկվում է այդ շարժիչների լիցենզավորված արտադրությունը թուրքական TEI գործարանում, ինչը պետք է արագացնի ծրագիրը և օգնի Թուրքիային աստիճանաբար փոխարինել իր հնացած F-16-ները:
Եթե Eurofighter-ի գործարքը հաջողությամբ ավարտվի, այն ոչ միայն կամրապնդի Թուրքիայի ռազմաօդային ուժերը, այլև կբացի նոր հորիզոններ Անկարայի համագործակցության համար իր եվրոպացի դաշնակիցների հետ՝ արագ փոփոխվող տարածաշրջանային միջավայրի պայմաններում:





























