Պլաստիկան կուտակվում է ամբողջ աշխարհում, իսկ քայքայվող շշերն ու տոպրակները մտահոգություններ են առաջացնում միկրոպլաստիկների մեր ջրամատակարարման և մեր մարմինների մեջ ներթափանցման վերաբերյալ։

Պատկերացրեք, եթե մեր սննդի թափոնների մի մասը կարողանայինք վերածել կենսաքայքայվող պլաստիկի, ինչը կլուծեր երկու խնդիր և երկարաժամկետ հեռանկարում մեր մոլորակը կդարձներ ավելի առողջ։ Բինգհեմթոնի համալսարանի մի խումբ առաջատար հետազոտություններ է անցկացնում այս գաղափարի շուրջ, և գիտնականները վերջերս Bioresource Technology ամսագրում հրապարակել են իրենց հիմնարար եզրակացությունները։

Հետազոտող Տիանժենգ Լյուն ղեկավարել է նախագիծը՝ պրոֆեսոր Շա Ջինի և Թոմաս Վաթսոնի ճարտարագիտության և կիրառական գիտությունների քոլեջի կենսաբժշկական ճարտարագիտության ամբիոնի վարիչ, ականավոր պրոֆեսոր Կայմինգ Եի աջակցությամբ։

«Մենք կարող ենք սննդի թափոններն օգտագործել որպես հումք բազմաթիվ արդյունաբերական արտադրանք պատրաստելու համար, և կենսաքայքայվող պոլիմերները դրանցից միայն մեկն են», - ասաց նա։ - Մենք ոչ միայն ձգտում ենք արժեք ավելացնել սննդի թափոններին, այլև նվազեցնել այս էկոլոգիապես մաքուր պոլիմերի արտադրության արժեքը։ Կան նաև այնպիսի տարբերակներ, ինչպիսիք են կենսավառելիքի և կենսաքիմիկատների արտադրությունը։

Կենսաքայքայվող պլաստիկի ներկայիս արտադրությունը կարող է թանկ լինել, քանի որ այն հիմնված է մաքրված շաքարից և միկրոօրգանիզմների մաքուր կուլտուրաներից պատրաստված հիմքերի վրա։

Այս ուսումնասիրության մեջ Բինգհեմթոնի թիմը Cupriavidus necator բակտերիաներին կերակրել է սննդային թափոններից արդյունահանված կաթնաթթվով (որը ծառայել է որպես անհրաժեշտ ածխածնի աղբյուր) և լրացուցիչ ամոնիումի սուլֆատով (որպես ազոտի աղբյուր)։ Բակտերիաները սինթեզում են պոլիհիդրօքսիալկանոատ պլաստիկ (PHA)՝ ածխածին և էներգիա պահելու համար։ Բակտերիաների կողմից արտադրված PHA-ի մոտ 90%-ը կարող է հավաքվել և վերամշակվել կենսաքայքայվող փաթեթավորման և այլ ապրանքների մեջ։

Հետազոտողները նաև որոշել են, թե արդյոք կենսափոխակերպումը (կենսափոխակերպումը - խմբ.) կախված է սննդի որևէ կոնկրետ տեսակից և թե ինչպես վարվել հավաքման կենտրոն հասնող տարբեր տեսակի թափոնների հետ։

«Մենք պարզեցինք, որ այս գործընթացը շատ արդյունավետ է, երբ դուք խառնում եք տարբեր տեսակի ապրանքներ նույն հարաբերակցությամբ», - ասաց Ջինը։ «Մենք վերահսկում ենք ջերմաստիճանը և pH-ը խմորման ընթացքում, և այս պայմանները նպաստում են օրգանական թթուներ արտադրող բակտերիաների աճին»։